Θέλω να ευχαριστήσω για την παρουσία σας εδώ σήμερα, αλλά κυρίως για την προσπάθεια και τη συμμετοχή σας στην επίλυση ενός σημαντικού προβλήματος της περιοχής της Αττικής και της χώρας.

Οι προκλήσεις είναι πολλές, οι καιροί δύσκολοι, όμως, παρά τις δυσκολίες, φυσικά και με καθυστερήσεις και πολλά προβλήματα πόρων και συντονισμού, θεωρώ ότι το ΥΠΕΚΑ έχει καταφέρει να παρουσιάσει ένα πολύ σημαντικό έργο και έχει έναν πολύ πλούσιο απολογισμό για την τελευταία διετία σε σχέση με το πρόβλημα του Ασωπού.

Θα ήθελα ανοίγοντας αυτή την ημερίδα να αναφερθώ όσο πιο συνοπτικά γίνεται στη δουλειά που έχει καταφέρει το ΥΠΕΚΑ τα τελευταία δύο χρόνια για την περιοχή.

Είναι γνωστό ότι στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού, λειτουργούν περισσότερες από 1.000 μονάδες βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας, (μεγάλες βιομηχανίες μεταλλουργίας, αλουμινοβιομηχανίας, βυρσοδεψεία, βαφεία, φινιριστήρια υφασμάτων και βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων), χωρίς ωστόσο η περιοχή να είναι χαρακτηρισμένη ως «βιομηχανική ζώνη».

Με άλλα λόγια, στην περιοχή δημιουργήθηκε ένα «άτυπο» βιομηχανικό πάρκο, χωρίς υποδομές και έλεγχο για την απόρριψη των ανεπεξέργαστων υγρών, αποβλήτων, τόσο στον Ασωπό και στους παραπόταμους του, όσο και απ’ ευθείας στον υδροφόρο ορίζοντα μέσω γεωτρήσεων και φρεάτων.

Η υπόθεση της περιβαλλοντικής ρύπανσης στα νερά του Ασωπού δημοσιοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2007, όταν μετρήσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους, και άλλων διαπιστευμένων εργαστηρίων, ανίχνευσαν την παρουσία μεταξύ άλλων και εξασθενούς χρωμίου στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής.

Η ρύπανση συνίσταται στην παρουσία βαρέων μετάλλων (ολικού χρωμίου, εξασθενούς χρωμίου, νικελίου, αρσενικού, μόλυβδου και άλλων), καθώς και νιτρικών, αρκετές φορές πάνω από τις τιμές που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης. Το θέμα «Ασωπός» κηρύχθηκε από το πρώην Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ως περίπτωση «Ειδικής Εθνικής Παρέμβασης» και έδωσε εντολή στην Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) να προβεί στη διενέργεια επιθεωρήσεων και ελέγχων.

Η ουσία, ωστόσο, της λύσης του προβλήματος δεν μπορεί να περιορισθεί  στην καταστολή αλλά να επεκταθεί και  στην εφαρμογή δράσεων και υλοποίηση έργων που:

• Πρώτα από όλα διασφαλίζουν τη δημόσια υγεία
• Αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις πηγές μεγάλης ρύπανσης
• Βασίζονται στην εγγενή στη νομοθεσία μας  “αρχή της πρόληψης”.

Η ουσιαστική ανταπόκριση της πολιτείας στο θέμα του Ασωπού ήρθε μόλις στις αρχές του 2010.

Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, η τότε Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής παρουσίασε στα Οινόφυτα το πρόγραμμα του υπουργείου για τη διαχείριση της περιβαλλοντικής κρίσης στον Ασωπό, οι βασικοί στόχοι του οποίου είναι:

• Η εξασφάλιση ασφαλούς νερού
• Η θεσμική θωράκιση της ευρύτερης περιοχής
• Ο αποτελεσματικός έλεγχος των πηγών ρύπανσης (βιομηχανικών, αστικών, αγροτικών) με στόχο την ελαχιστοποίηση
• των απορριπτόμενων φορτίων
• Η εντατικοποίηση των ελέγχων
• Η διερεύνηση έργων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει συσσωρευτικά δημιουργηθεί
• Η χωρική οργάνωση της περιοχής

Ο ίδιος έχω επισκεφθεί την περιοχή και έχω ενημερωθεί από τον Δήμαρχο Ταναγραίας και τους αρμόδιους φορείς της περιοχής για τα προβλήματα.

Από κοντά συζητήσαμε την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε κάποιους τομείς, αλλά και την υστέρηση που υπάρχει στην επίλυση κάποιων ζητημάτων.

Το ΥΠΕΚΑ έχει ήδη προωθήσει και θα ολοκληρώσει όλες τις αναγκαίες ενέργειες (θεσμικά και ελεγκτικά μέτρα, έργα υποδομών) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρύπανσης στην περιοχή του Ασωπού και την υλοποίηση του προγράμματος παρακολούθησης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής πρόκλησης στην περιοχή Οινοφύτων.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο εφαρμογής του Προγράμματος έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη οι ακόλουθες δράσεις:

Έργα άμεσης προτεραιότητας για την εξασφάλιση ασφαλούς πόσιμου νερού στους κατοίκους:

Σε στενή συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, την Περιφέρεια και τις τοπικές Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης και τους ΟΤΑ έχουν δρομολογηθεί οι απαιτούμενες ενέργειες για την ασφαλή υδροδότηση των κατοίκων της περιοχής με καθαρό πόσιμο νερό και  έχουν εξασφαλισθεί οι απαιτούμενοι για το σκοπό αυτό πόροι.

Ειδικότερα:

• Τα Οινόφυτα ήδη τροφοδοτούνται με νερό του Μόρνου.
• Ολοκληρώθηκαν από την ΕΥΔΑΠ οι μελέτες και τα τεύχη δημοπράτησης για τα απαιτούμενα έργα αναβάθμισης του διυλιστηρίου των Οινοφύτων και μεταφοράς νερού από τον Μόρνο, μέσω του διυλιστηρίου Θηβών, σε κοινότητες περιοχής (Νεοχωράκι, Ελαιώνας).
• Μετά την ολοκλήρωση των μελετών και τευχών δημοπράτησης η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενέταξε τα σχετικά έργα για χρηματοδότηση, με φορέα υλοποίησης την ΔΕΥΑ Θήβας. Η χρηματοδότηση των έργων γίνεται από το ΥΠΕΚΑ (ΕΠΠΕΡΑΑ) με  πιστώσεις που έχουν ήδη εκχωρηθεί στην Περιφέρεια. Έχει ήδη αναδειχθεί ανάδοχος.

Θεσμική θωράκιση:

• Εκδόθηκε η ΚΥΑ για τον “Καθορισμό Ποιοτικών Περιβαλλοντικών Προτύπων στον ποταμό Ασωπό και Οριακών Τιμών Εκπομπών υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη απορροής του Ασωπού”, με την οποία καθορίζονται αυστηρά ποιοτικά όρια τόσο για τον Ασωπό όσο και για τις εκπομπές των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων της περιοχής. Με τη θεσμική αυτή ρύθμιση
  • Ø Καταργήθηκαν αναχρονιστικές διατάξεις, βάσει των οποίων οι βιομηχανίες της περιοχής μπορούσαν να διαθέτουν τα υγρά απόβλητά τους στον Ασωπό
  • Ø Καταργήθηκε η Κοινή Νομαρχιακή Απόφαση με την οποία ο Ασωπός ορίζεται ως αγωγός διάθεσης των βιομηχανικών αποβλήτων στον Ευβοϊκό
  • Ø Το βάρος της δαπάνης διενέργειας δειγματοληψίας και εργαστηριακής ανάλυσης των δειγμάτων για τη διαπίστωση της τήρησης των θεσμοθετημένων αποδόθηκε στην ελεγχόμενη δραστηριότητα
• Εκδόθηκε η ΚΥΑ με την οποία χαρακτηρίζεται η λεκάνη του Ασωπού ως ευπρόσβλητη σε νιτρορύπανση περιοχή και διαμορφώνεται κατάλληλο αγροπεριβαλλοντικό πρόγραμμα μέτρων, σε εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας περί νιτρορύπανσης γεωργικής προέλευσης.
• Με το σχέδιο νόμου που ψηφίστηκε πριν από λίγες μέρες από την Βουλή, για την Ποινική Προστασία του περιβάλλοντος, ενισχύεται περαιτέρω η έννοια και η εφαρμογή της ποινικής ευθύνης. Παράλληλα με την οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη το θεσμικό αυτό πλαίσιο ενισχύει, με απόλυτο τρόπο, την εφαρμογή της αρχής  “ο ρυπαίνων πληρώνει”, αλλά και των αρχών της πρόληψης και της προφύλαξης για μια πιο ουσιαστική  προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Αυτό μεταξύ άλλων σημαίνει και την άμεση λήψη μέτρων πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς, το κόστος των οποίων βαρύνει πλέον τους ρυπαντές

Εντατικοποίηση των ελέγχων:

Από το 2004 έως το 2010 έχουν γίνει 194 έλεγχοι στην περιοχή και έχουν εκδοθεί 146 πράξεις βεβαίωσης παράβασης. Το συνολικό ύψος των προστίμων που έχουν επιβληθεί ξεπερνούν τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Το 2011 ελέγχθηκαν περισσότερες από 30 δραστηριότητες, ενώ ορισμένες μεγάλες βιομηχανίες επανελέγχθηκαν ως προς τον βαθμό συμμόρφωσής τους στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Εκτός από την εισήγηση προστίμων ύψους άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, δόθηκαν συστάσεις και κατευθύνσεις για περαιτέρω συμμόρφωση.

Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση των βιομηχανιών και των επιχειρήσεων της περιοχής, αλλά η συμμόρφωση και η πρόληψη.

Έργα στην ευρύτερη περιοχή για την αναβάθμιση των υποδομών ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων:

Έχουν ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ:

• Έργα αποχέτευσης και βιολογικοί καθαρισμοί 24 οικισμών
• Έργα ύδρευσης εννέα οικισμών

συνολικού προϋπολογισμού 170 εκ ευρώ.

Έργα που σαφώς αποφορτίζουν την περιοχή από πρόσθετες εστίες ρύπανσης και που αναβαθμίζουν την ποιότητα των υδάτων και την ποιότητα της ζωής των κατοίκων.

Σε συμμόρφωση με τη νέα αυστηρή νομοθεσία αρκετές, κυρίως από τις μεγαλύτερες, βιομηχανίες της περιοχής βρίσκονται στη διαδικασία αναβάθμισης των μονάδων επεξεργασίας των υγρών τους αποβλήτων. Είναι ωστόσο, σε εκκρεμότητα ένα πολύ σημαντικό  έργο που πρέπει να υλοποιηθεί για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί συνολικά το πρόβλημα της βιομηχανίας. Και αναφέρομαι στο έργο της κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων.

Το έργο αυτό απαιτεί μια επένδυση για την οποία εξετάζονται όλες οι δυνατότητες χρηματοδότησης σε στενή συνεργασία κυρίως με τον ΣΕΒ και την ΕΥΔΑΠ.

Η επένδυση αυτή θεωρούμε ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά κύριο λόγο με ιδιωτικά κεφάλαια δεδομένου ότι πρόκειται για επιχειρηματική δραστηριότητα. Υπάρχουν, ωστόσο, αντικειμενικές δυσκολίες στην εξεύρεση επενδυτή σε αυτή την φάση της οικονομικής συγκυρίας.

Με δεδομένη τη σημασία ενός τέτοιου έργου για την οριστική επίλυση προβλημάτων της περιοχής, αλλά και την απουσία άλλων αναγκαίων υποδομών το ΥΠΕΚΑ εξετάζει όλες τις δυνατότητες υποβοήθησης αυτής της επένδυσης.

Αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημιάς:

Το ΥΠΕΚΑ προτίθεται να προωθήσει το δύσκολο εγχείρημα της σταδιακής αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει προκληθεί.

Για το σκοπό αυτό:

• Έχουμε διερευνήσει την έκταση της υποβάθμισης και τη δυνατότητα εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων αποκατάστασης.
• Έχει ολοκληρωθεί η προκαταρκτική σχετική επεξεργασία, στόχος της οποίας είναι ο προσδιορισμός και ιεράρχηση των σκόπιμων ενεργειών και η διαμόρφωση συγκεκριμένων και εφικτών προγραμμάτων αποκατάστασης, τα οποία εν συνεχεία θα ενταχθούν για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.

Έχει ειπωθεί πολλές φορές – και ίσως έχει παρεξηγηθεί αλλά είναι μια πραγματικότητα – ότι η μέτρηση της ποσότητας του χρωμίου, γύρω από τα διεθνώς (στην περίπτωσή μας Ευρωπαϊκά) αποδεκτά επίπεδα δεν είναι τεχνικά μία εύκολη υπόθεση. Πιστεύουμε ότι οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας κάνουν όσο καλύτερα μπορούν τη δουλειά τους για την παροχή των αρτιότερων και ασφαλέστερων μετρήσεων.

Ως ΥΠΕΚΑ στηρίζουμε με ό,τι μέσο διαθέτουμε την πρόοδο σε αυτό τον τομέα.

Μέσω της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων το ΥΠΕΚΑ συμμετέχει στην ερευνητική δράση του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+2010 με τίτλο “Χρώμιο στα υπόγεια νερά της λεκάνης του Ασωπού: τεχνολογίες και μέτρα αποκατάστασης” (LIFE10 ENV/GR/000601). Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 2,7 εκατομμυρίων ευρώ έχει διάρκεια 4 έτη (2011-2015). Στο έργο αυτό συμμετέχει και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και το Πολυτεχνείο Κρήτης.

Στόχος είναι ο καθορισμός ανώτερων αποδεκτών τιμών για το χρώμιο στα υπόγεια υδατικά συστήματα της λεκάνης απορροής Ασωπού σε εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας για την προστασία των υπογείων υδάτων. Στο πλαίσιο του έργου θα εφαρμοστούν κατάλληλες τεχνολογίες επεξεργασίας για τον έλεγχο των υψηλών συγκεντρώσεων του ολικού και εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια ύδατα.

Χωρικός σχεδιασμός και οργάνωση της περιοχής:

Ένα πολύ σημαντικό βήμα για την περιοχή – ειδικά στην απουσία αρχικού σχεδίου για τη δημιουργία της Βιομηχανικής Περιοχής – είναι ο καθορισμός χρήσεων γης και οριοθέτηση των βιομηχανικών ζωνών, στο πλαίσιο της εκπόνησης των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων των Δήμων:

• Θήβας
• Σχηματαρίου
• Αυλίδας

σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων και των στόχων που τέθηκαν στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τη διαχείριση του περιβαλλοντικού κινδύνου της ευρύτερης περιοχής.

Η αρμόδια υπηρεσία (ΔΙΠΕΧΩ) προκειμένου να χωροθετήσει νέες βιομηχανίες εντός της λεκάνης του Ασωπού εφαρμόζει τις κατευθύνσεις του «Ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τη βιομηχανία και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού», καθώς και των ΓΠΣ που έχουν ήδη εγκριθεί.

Για την περιοχή των Οινοφύτων, που δεν έχει ακόμη ΓΠΣ, και μέχρι την ολοκλήρωση της Ειδικής Χωρικής Παρέμβασης (ΠΕΧΠ), η διαχείριση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων ρυθμίζεται με το πλαίσιο της υπό θεσμοθέτησης Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) Οινοφύτων.

Το ΥΠΕΚΑ έχει δεσμευτεί για την υποστήριξη του Δήμου Τανάγρας προκειμένου να ανατεθεί άμεσα η εκπόνηση και του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου που εκκρεμεί.

Για το βασικό θέμα της οργάνωσης της βιομηχανικής περιοχής συνεργαζόμαστε με το αρμόδιο Υπουργείο Ανάπτυξης για την υλοποίηση Επιχειρηματικών Βιομηχανικών Πάρκων στην περιοχή.

Υιοθέτηση σχεδίου για την ορθή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων:

Το ΥΠΕΚΑ βρίσκεται σε διαδικασία εκπόνησης νέου Εθνικού σχεδιασμού Διαχείρισης Επικινδύνων Αποβλήτων. Για την υλοποίηση του νέου Εθνικού Σχεδιασμού έχει προκηρυχτεί και ανατεθεί η εκπόνηση υποστηριχτικής μελέτης για την χωροθέτηση των ΧΥΤΕΑ και εγκαταστάσεων επεξεργασίας ΕΑ εντός επικρατείας.

Το ΥΠΕΚΑ αυτή την περίοδο είναι στο στάδιο του προσδιορισμού των κατάλληλων περιοχών για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και την τελική διάθεση των επικινδύνων αποβλήτων, μετά την παραλαβή των πρώτων παραδοτέων από τον ανάδοχο ΕΠΕΜ Α.Ε του έργου «Μελέτη για τον Προσδιορισμό Κατάλληλων Περιοχών για Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας και Τελικής Διάθεσης Επικινδύνων Αποβλήτων».

Αποτελεί προτεραιότητα, με βάση τον υπό εκπόνηση νέο Εθνικό Σχεδιασμό, η δρομολόγηση της χωροθέτησης και πραγματοποίησης των απαιτούμενων εγκαταστάσεων διαχείρισης επικινδύνων απόβλητων για την οριστική και διαρκή λύση του ζητήματος της ορθής διαχείριση τους.

Με τον τρόπο αυτό θα περιορισθεί το φαινόμενο της παράνομης απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων σε ρέματα, λατομεία, δάση και αλλού και θα αντιμετωπισθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο το πρόβλημα της σημειακής ρύπανσης.

Προσωρινή διάθεση υγρών βιομηχανικών αποβλήτων:

Τέλος, εξετάζουμε την πρόταση της ΕΥΔΑΠ, σχετικά με τη δυνατότητα διάθεσης των υγρών αποβλήτων ορισμένων μικρών μονάδων, με σαφές, προσωρινό χαρακτήρα, στην εγκατάσταση επεξεργασίας της Μεταμόρφωσης μέσω μεταφοράς με βυτιοφόρα σε συνεργασία με το αρμόδιο ΥΠΥΜΕΔΙ.

Νομίζω ο απολογισμός από μόνος του δείχνει το ενδιαφέρον και την υψηλή προτεραιότητα που έχει το θέμα του Ασωπού από πλευράς ΥΠΕΚΑ. Περιμένουμε με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα των σημερινών συζητήσεων.

Σας ευχαριστώ και καλή δουλειά.

Ταυτόχρονα, καλό είναι να κάνουμε και την αυτοκριτική μας σε κάποια πράγματα. Νομίζω ότι πράγματι η προετοιμασία των Προεδρικών Διαταγμάτων γι’ αυτές τις περιοχές έχει πάρει περισσότερο χρόνο από ό,τι εγώ τουλάχιστον, θα ήθελα. Αυτό δεν έχει να κάνει με την πολιτική βούληση, δεν έχει να κάνει με τη βούληση των υπηρεσιών, έχει να κάνει με τη δυστοκία και την ταχύτητα με την οποία χρειάζεται να κινηθούν κάποια πράγματα στις δημόσιες υπηρεσίες. Με απλά λόγια δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή το ανθρώπινο δυναμικό στις υπηρεσίες μας να τα διεκπεραιώσει πιο γρήγορα. Παρόλα αυτά, είμαστε σε ένα καλό σημείο και μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα έχουμε μία σειρά Προεδρικών Διαταγμάτων.

Έρχομαι τώρα ειδικά στο ζήτημα του Μαίναλου. Όπως είπατε και εσείς, η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη εγκρίθηκε το 2010 από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος και το Μάρτιο του 2011 το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος διαβάστηκε στους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, για την τοπική διαβούλευση.

Εν τω μεταξύ προέκυψε η ψήφιση του νόμου 3937 για τη βιοποικιλότητα και την δημοσίευση του νέου νόμου 4014 για την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Με βάση αυτούς τους δύο νόμους, χρειάστηκε να γίνει μία προσαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος στις νέες διατάξεις. Αυτή η προσαρμογή έχει γίνει, θα σταλεί το προσαρμοσμένο σχέδιο στους τοπικούς φορείς, για να στείλουν τα σχόλιά τους και θα αναρτηθεί μέσα στο Φεβρουάριο για το τελικό σχέδιο της δημόσιας διαβούλευσης. Ο χρόνος διαβούλευσης είναι ένας μήνας και με βάση αυτό έχει σταλεί σχετική εγκύκλιος στις υπηρεσίες από τον Γενικό Γραμματέα Περιβάλλοντος.

Περιμένουμε, λοιπόν, ότι η διαδικασία θα ολοκληρωθεί μέσα στο Μάρτιο του 2012 και μετά την ενσωμάτωση των σχολίων και τη λήψη της γνώμης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Επιτροπής «ΦΥΣΗ» που απαιτούνται, το σχέδιο θα υπογραφεί και θα αποσταλεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την επεξεργασία του. Με άλλα λόγια, το Προεδρικό Διάταγμα θα έχει σταλεί στο ΣτΕ πριν το τέλος Μαρτίου, με βάση όλον τον προγραμματισμό που έχουμε κάνει.

Και βέβαια μέχρι τότε να τονίσουμε ότι η περιοχή προστατεύεται από τις δυνατότητες που δίνουν οι περιβαλλοντικοί νόμοι, και ο παλιός και ο καινούργιος, και ο 1650 και ο 3937, ενώ για τις περιοχές NATURA ισχύουν οριζόντιες ρυθμίσεις. Είναι σαφές, όμως, ότι χρειάζεται η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, για να προστατευθεί μία εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή και να βοηθήσει έτσι και την ανάπτυξή της με τρόπο βιώσιμο για τις τοπικές κοινωνίες.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ

Δεν θα διαφωνήσω μαζί σας και το ερώτημα που βάζετε το έθεσα κι εγώ στις υπηρεσίες μου. Η απάντηση των υπηρεσιών έχει να κάνει με τον αριθμό των ανθρώπων και με τη δυσκολία των εγχειρημάτων. Και για να μπορέσουμε να επιταχύνουμε μια σειρά από πράγματα, εγώ ζήτησα να υπάρξει και προσφυγή σε εξωτερική βοήθεια. Γιατί δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί μια υπηρεσία με πέντε ή έξι άτομα να συγγράψει πέντε Προεδρικά Διατάγματα και να το κάνει στους χρόνους που θέλουμε. Υπάρχει μια εξωτερική τεχνογνωσία, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και αυτό ζήτησα να γίνει στην προετοιμασία των προεδρικών διαταγμάτων.

Όμως, για να έχουμε και μια σφαιρική εικόνα και είναι χρήσιμο με την ευκαιρία της ερώτησής σας να ενημερώσουμε την Ολομέλεια ότι εκτός από το Μαίναλο, που σας είπα ότι έχει ολοκληρωθεί και πάμε τώρα στη διαβούλευση, για να κλείσει μέσα στο Μάρτιο, χθες ανακοίνωσα την προώθηση για υπογραφή στο ΣτΕ του Προεδρικού Διατάγματος μικρών νησιωτικών υγροτόπων. Ένα πολύ σημαντικό διάταγμα, το οποίο είχε και πολλή διαβούλευση πίσω του, γιατί αφορά στους μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους σε πάρα πολλά νησιά και περιοχές της χώρας.

Έχουμε το Προεδρικό Διάταγμα Κερκίνης, που και αυτό είναι έτοιμο και πάει για υπογραφή και προώθηση στο ΣτΕ. Έχουμε, επίσης, το Προεδρικό Διάταγμα της Τήλου και το Προεδρικό Διάταγμα του Ολύμπου. Το προεδρικό διάταγμα της Ψιλής Άμμου Σάμου για διαβούλευση, που είναι λίγο πίσω. Η προώθηση του Προεδρικού Διατάγματος της Κάρλας. Η υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος Καστοριάς που έχει περάσει από το ΣτΕ και η υπηρεσία επεξεργάζεται τις παρατηρήσεις του ΣτΕ. Με βάση όλα αυτά, κλείνουμε ένα μεγάλο κομμάτι της αναγκαιότητας Προεδρικών Διαταγμάτων για την προστασία μιας σειράς περιοχών της χώρας μας.

Θέλω με την ευκαιρία αυτή να πω και μια λέξη, για κάτι το οποίο είναι απολύτως συναφές με τα Προεδρικά Διατάγματα και είναι η προστασία των περιοχών αυτών διαχειριστικά και οικονομικά. Ξέρετε ότι έχουν ενταχθεί και προχωρούν τα προγράμματα όλων των φορέων διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών και η χρηματοδότησή τους από τα ΕΠΠΕΡΑΑ και από τα ΠΕΠ. Από τα ΕΠΠΕΡΑΑ και από τα ΠΕΠ χρηματοδοτούνται οι 28 φορείς με 141 εκ. ευρώ και επειδή έχει υπάρξει μια καθυστέρηση στις διαδικασίες, έτσι ώστε να πάρουν τα χρήματα, προβλέψαμε για φέτος μια έκτακτη ενίσχυση από το Πράσινο Ταμείο για να λύσουν άμεσα διαχειριστικά προβλήματα.

Ακούει κάποιος για 140 εκ. ευρώ και αναρωτιέται τι θα κάνουν αυτά τα χρήματα. Υπάρχουν σχέδια διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, επικαιροποίηση των οδικών περιβαλλοντικών μελετών όπου χρειάζεται, δράσεις διαχείρισης των οικοσυστημάτων, φύλαξη και εποπτεία της τήρησης των μέτρων προστασίας –που είναι πάρα πολύ σημαντικό και είπατε για των αριθμό των επισκεπτών στο Μαίναλο- παρακολούθηση των ειδών προτεραιότητας και των υγροτόπων που προστατεύουν, προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, εξοπλισμός και λειτουργία κέντρων ενημέρωσης, ξενάγηση των επισκεπτών στα πάρκα, συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στην προστασία των περιοχών, μικρά έργα αναβάθμισης και αποκατάστασης, έργα διευκόλυνσης προσβασιμότητας, πιλοτικές δράσεις για τον οικοτουρισμό, τον καταδυτικό τουρισμό, συνεργασία των φορέων μεταξύ τους και ανταλλαγή τεχνογνωσίας με άλλους φορείς του εξωτερικού.

Για πρώτη φορά, έχουμε στη χώρα μας μια συνολική πολιτική για τις προστατευόμενες περιοχές. Πέρασε πολύς καιρός, δεν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι εκφάνσεις αυτής της πολιτικής. Τα Προεδρικά Διατάγματα είναι σημαντικό κομμάτι, αλλά μαζί με τη χρηματοδότηση που έχουμε διασφαλίσει από τα επιχειρησιακά προγράμματα, μπορούμε πλέον να λέμε ότι μια πολύ μεγάλη έλλειψη της χώρας μας, η οποία είναι πώς θα προστατεύσει τις ευαίσθητες περιοχές της, τουλάχιστον βαίνει σε μια κατεύθυνση για να επιλυθεί ήδη από τώρα, αλλά και για τα επόμενα χρόνια.

Ευχαριστώ.

Ευχαριστώ για τη σημερινή πρόσκληση. Είναι και δική μου επιθυμία και την έχω εκφράσει πολλές φορές να ενημερώνουμε σε κάθε ευκαιρία τις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής για ζητήματα που είναι πολύ σημαντικά για τους πολίτες και την ποιότητα ζωής, αλλά και την ανάπτυξη στην χώρα μας και απαιτούν σίγουρα ευρύτερη συνεννόηση.

Και με αυτή την έννοια είναι σημαντικό να συζητάμε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά προβλήματα στην Βουλή. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε και να θυμίζουμε ότι υπάρχουν πολλά θέματα που αυτή η πολιτεία καλείται να αντιμετωπίσει.

Θέματα που έχουν να κάνουν με τον παρόν και το μέλλον, που σχετίζονται άμεσα με την υγεία, την ευημερία και την πρόοδο των πολιτών.

Και σε αυτή την κατεύθυνση θέλω να επισημάνω ότι το ΥΠΕΚΑ από τη σύστασή του δύο και κάτι χρόνια πριν έθεσε ως στόχο να θέσει ως προϋπόθεση και ως βάση της ανάπτυξης στην χώρα μας το περιβάλλον.

Οι προκλήσεις είναι πολλές, οι καιροί δύσκολοι, όμως, παρά τις δυσκολίες, φυσικά και με καθυστερήσεις και πολλά προβλήματα πόρων και συντονισμού, θεωρώ ότι το ΥΠΕΚΑ έχει καταφέρει να παρουσιάσει ένα πολύ σημαντικό έργο και έχει έναν πολύ πλούσιο απολογισμό για την τελευταία διετία.

Έρχομαι στα θέματα που θέλουμε να παρουσιάσουμε σήμερα: για τον Ασωπό, τον Πηνειό και τη λίμνη Κάρλα.

Αυτό που θέλουμε είναι να απαντήσουμε όσο γίνεται πιο λεπτομερώς στο βασικό ζητούμενο της πρόσκλησης του Προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος, που είναι οι δράσεις και οι ενέργειες του ΥΠΕΚΑ, αλλά και είμαστε έτοιμοι – τόσο εγώ όσο και οι αρμόδιοι Ειδικοί Γραμματείς του Υπουργείου – να παρουσιάσουμε και να συζητήσουμε τα επόμενα βήματα μας.

ΑΣΩΠΟΣ

Είναι γνωστό ότι στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού, λειτουργούν περισσότερες από 1.000 μονάδες βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας, (μεγάλες βιομηχανίες μεταλλουργίας, αλουμινοβιομηχανίας, βυρσοδεψεία, βαφεία, φινιριστήρια υφασμάτων και βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων), χωρίς ωστόσο η περιοχή να είναι χαρακτηρισμένη ως «βιομηχανική ζώνη».

Με άλλα λόγια, στην περιοχή δημιουργήθηκε ένα «άτυπο» βιομηχανικό πάρκο, χωρίς υποδομές και έλεγχο για την απόρριψη των ανεπεξέργαστων υγρών, αποβλήτων, τόσο στον Ασωπό και στους παραπόταμους του, όσο και απ’ ευθείας στον υδροφόρο ορίζοντα μέσω γεωτρήσεων και φρεάτων.

Η υπόθεση της περιβαλλοντικής ρύπανσης στα νερά του Ασωπού δημοσιοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2007, όταν μετρήσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους, και άλλων διαπιστευμένων εργαστηρίων, ανίχνευσαν την παρουσία μεταξύ άλλων και εξασθενούς χρωμίου στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής.

Η ρύπανση συνίσταται στην παρουσία βαρέων μετάλλων (ολικού χρωμίου, εξασθενούς χρωμίου, νικελίου, αρσενικού, μόλυβδου και άλλων), καθώς και νιτρικών, αρκετές φορές πάνω από τις παραμετρικές τιμές που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (οδηγία 98/83/ΕΚ ΚΥΑ Υ2/2600/2001 ΦΕΚ 892 Β 11701). Το θέμα «Ασωπός» κηρύχθηκε από το πρώην Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (νυν Υ.ΠΕ.Κ.Α.) ως περίπτωση «Ειδικής Εθνικής Παρέμβασης» και έδωσε εντολή στην Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) να προβεί στη διενέργεια επιθεωρήσεων και ελέγχων.

Η ουσία, ωστόσο, της λύσης του προβλήματος δεν μπορεί να περιορισθεί  στην καταστολή αλλά να επεκταθεί και  στην εφαρμογή δράσεων και υλοποίηση έργων που:

• Πρώτα από όλα διασφαλίζουν τη δημόσια υγεία
• Αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις πηγές μεγάλης ρύπανσης
• Βασίζονται στην εγγενή στη νομοθεσία μας  “αρχή της πρόληψης”.

Η ουσιαστική – κατά τη γνώμη μας – ανταπόκριση της πολιτείας στο θέμα του Ασωπού ήρθε μόλις στις αρχές του 2010.

Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, η τότε Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής παρουσίασε στα Οινόφυτα το πρόγραμμα του υπουργείου για τη διαχείριση της περιβαλλοντικής κρίσης στον Ασωπό, οι βασικοί στόχοι του οποίου είναι:

• Η εξασφάλιση ασφαλούς νερού
• Η θεσμική θωράκιση της ευρύτερης περιοχής
• Ο αποτελεσματικός έλεγχος των πηγών ρύπανσης (βιομηχανικών, αστικών, αγροτικών) με στόχο την ελαχιστοποίηση των απορριπτόμενων φορτίων
• Η εντατικοποίηση των ελέγχων
• Η διερεύνηση έργων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει συσσωρευτικά δημιουργηθεί
• Η χωρική οργάνωση της περιοχής

Ο ίδιος έχω επισκεφθεί την περιοχή και έχω ενημερωθεί από τον Δήμαρχο Ταναγραίας και τους αρμόδιους φορείς της περιοχής για τα προβλήματα.

Από κοντά συζητήσαμε την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε κάποιους τομείς, αλλά και την υστέρηση που υπάρχει στην επίλυση κάποιων ζητημάτων.

Το ΥΠΕΚΑ έχει ήδη προωθήσει και θα ολοκληρώσει όλες τις αναγκαίες ενέργειες (θεσμικά και ελεγκτικά μέτρα, έργα υποδομών) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρύπανσης στην περιοχή του Ασωπού και την υλοποίηση του προγράμματος παρακολούθησης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής πρόκλησης στην περιοχή Οινοφύτων.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο εφαρμογής του Προγράμματος έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη οι ακόλουθες δράσεις:

Έργα άμεσης προτεραιότητας για την εξασφάλιση ασφαλούς πόσιμου νερού στους κατοίκους:

Σε στενή συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, την Περιφέρεια και τις τοπικές Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης και τους ΟΤΑ έχουν δρομολογηθεί οι απαιτούμενες ενέργειες για την ασφαλή υδροδότηση των κατοίκων της περιοχής με καθαρό πόσιμο νερό και  έχουν εξασφαλισθεί οι απαιτούμενοι για το σκοπό αυτό πόροι. Ειδικότερα:

• Τα Οινόφυτα ήδη τροφοδοτούνται με νερό του Μόρνου.
• Ολοκληρώθηκαν από την ΕΥΔΑΠ οι μελέτες και τα τεύχη δημοπράτησης για τα απαιτούμενα έργα αναβάθμισης του διυλιστηρίου των Οινοφύτων και μεταφοράς νερού από τον Μόρνο, μέσω του διυλιστηρίου Θηβών, σε κοινότητες περιοχής (Νεοχωράκι, Ελαιώνας).
• Μετά την ολοκλήρωση των μελετών και τευχών δημοπράτησης η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενέταξε τα σχετικά έργα για χρηματοδότηση, με φορέα υλοποίησης την ΔΕΥΑ Θήβας. Η χρηματοδότηση των έργων γίνεται από το ΥΠΕΚΑ (ΕΠΠΕΡΑΑ) με  πιστώσεις που έχουν ήδη εκχωρηθεί στην Περιφέρεια. Έχει ήδη αναδειχθεί ανάδοχος.

Θεσμική θωράκιση:

• Εκδόθηκε η ΚΥΑ υπ. αριθμ. 20488/ 19-05-2010 (ΦΕΚ 749 Β/31-05-2010) “Καθορισμός Ποιοτικών Περιβαλλοντικών Προτύπων στον ποταμό Ασωπό και Οριακών Τιμών Εκπομπών υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη απορροής του Ασωπού”, με την οποία καθορίζονται αυστηρά ποιοτικά όρια τόσο για τον Ασωπό όσο και για τις εκπομπές των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων της περιοχής. Με τη θεσμική αυτή ρύθμιση
• Καταργήθηκαν αναχρονιστικές διατάξεις, βάσει των οποίων οι βιομηχανίες της περιοχής μπορούσαν να διαθέτουν τα υγρά απόβλητά τους στον Ασωπό
• Καταργήθηκε η Κοινή Νομαρχιακή Απόφαση 19649/1979 (ΦΕΚ 1136/Β) με την οποία ο Ασωπός ορίζεται ως αγωγός διάθεσης των βιομηχανικών αποβλήτων στον Ευβοϊκό
• Το βάρος της δαπάνης διενέργειας δειγματοληψίας και εργαστηριακής ανάλυσης των δειγμάτων για τη διαπίστωση της τήρησης των θεσμοθετημένων αποδόθηκε στην ελεγχόμενη δραστηριότητα
  • Εκδόθηκε η Α.Π. οικ.106072/ 23-08-2010 σχετική  Ερμηνευτική Εγκύκλιος Υπουργού ΠΕΚΑ: «Διευκρινήσεις σχετικά με την ορθή εφαρμογή της ΚΥΑ 20488/19-05-20140», με στόχο την ουσιαστική και ορθή εφαρμογή των επιταγών της εν λόγω ΚΥΑ.
  • Εκδόθηκε η ΚΥΑ “Συμπλήρωση της οικ. 19652/1906/1999 κοινής Υπουργικής Απόφασης με θέμα “Προσδιορισμός των νερών που υφίστανται νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης – Κατάλογος ευπρόσβλητων ζωνών, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 αντίστοιχα του άρθρου 4 τη ςυπ. Αριθμ. 16190/1335/1997 Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Β 519) όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει” με την οποία χαρακτηρίζεται η λεκάνη του Ασωπού ως ευπρόσβλητη σε νιτρορύπανση περιοχή και διαμορφώνεται κατάλληλο αγροπεριβαλλοντικό πρόγραμμα μέτρων, σε εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας περί νιτρορύπανσης γεωργικής προέλευσης.
  • Με το σχέδιο νόμου που συζητάμε αυτές τις μέρες στην Επιτροπή αυτή, για την Ποινική Προστασία του περιβάλλοντος, ενισχύεται περαιτέρω η έννοια και η εφαρμογή της ποινικής ευθύνης. Παράλληλα με την οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη (ενσωματώθηκε στο εθνικό μας δίκαιο με το ΠΔ 148/2009)  το θεσμικό αυτό πλαίσιο ενισχύει, με απόλυτο τρόπο, την εφαρμογή της αρχής  “ο ρυπαίνων πληρώνει”, αλλά και των αρχών της πρόληψης και της προφύλαξης για μια πιο ουσιαστική  προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Αυτό μεταξύ άλλων σημαίνει και την άμεση λήψη μέτρων πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς, το κόστος των οποίων βαρύνει πλέον τους ρυπαντές

Εντατικοποίηση των ελέγχων:

Από το 2004 έως το 2010 έχουν γίνει 194 έλεγχοι στην περιοχή και έχουν εκδοθεί 146 πράξεις βεβαίωσης παράβασης. Το συνολικό ύψος των προστίμων που έχουν επιβληθεί ξεπερνούν τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Το 2011 ελέγχθηκαν περισσότερες από 30 δραστηριότητες, ενώ ορισμένες μεγάλες βιομηχανίες επανελέγχθηκαν ως προς τον βαθμό συμμόρφωσής τους στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Εκτός από την εισήγηση προστίμων ύψους άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, δόθηκαν συστάσεις και κατευθύνσεις για περαιτέρω συμμόρφωση.

Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση των βιομηχανιών και των επιχειρήσεων της περιοχής, αλλά η συμμόρφωση και η πρόληψη.

Γι αυτό και όλο το Πρόγραμμα για την προστασία του Ασωπού υποστηρίζεται και από συγκεκριμένα έργα για την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών.

Σημειώνεται ότι, δεδομένης της καθυστέρησης δημιουργίας του Γραφείου Επιθεωρητών Περιβάλλοντος Οινοφύτων, που είχε εξαγγελθεί (ελλείψει θεσμικού πλαισίου) με τον νόμο 4014/2011 (για την Περιβαλλοντική Αδειοδότηση) συστάθηκε νέος Τομέας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος στην ΕΥΕΠ με χωρική αρμοδιότητα στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, με έδρα τα Οινόφυτα, ο οποίος βρίσκεται υπό συγκρότηση και στελέχωση.

Έργα στην ευρύτερη περιοχή για την αναβάθμιση των υποδομών ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων:

Έχουν ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ:

• Έργα αποχέτευσης και βιολογικοί καθαρισμοί 24 οικισμών
• Έργα ύδρευσης 9 οικισμών

Συνολικού προϋπολογισμού 170 εκ ευρώ. Έργα που σαφώς αποφορτίζουν την περιοχή από πρόσθετες εστίες ρύπανσης και που αναβαθμίζουν την ποιότητα των υδάτων και την ποιότητα της ζωής των κατοίκων.

Σε συμμόρφωση με τη νέα αυστηρή νομοθεσία αρκετές, κυρίως από τις μεγαλύτερες, βιομηχανίες της περιοχής βρίσκονται στη διαδικασία αναβάθμισης των μονάδων επεξεργασίας των υγρών τους αποβλήτων. Είναι ωστόσο, σε εκκρεμότητα ένα πολύ σημαντικό  έργο που πρέπει να υλοποιηθεί για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί συνολικά το πρόβλημα της βιομηχανίας που καλείται και πρέπει με κάθε τρόπο να συμμορφωθεί. Και αναφέρομαι στο έργο της κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων.

Το έργο αυτό απαιτεί μια επένδυση για την οποία εξετάζονται όλες οι δυνατότητες χρηματοδότησης σε στενή συνεργασία κυρίως με τον ΣΕΒ και την ΕΥΔΑΠ. Η επένδυση αυτή θεωρούμε ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά κύριο λόγο με ιδιωτικά κεφάλαια δεδομένου ότι πρόκειται για επιχειρηματική δραστηριότητα. Υπάρχουν, ωστόσο, αντικειμενικές δυσκολίες στην εξεύρεση επενδυτή σε αυτή την φάση της οικονομικής συγκυρίας.

Με δεδομένη τη σημασία ενός τέτοιου έργου για την οριστική επίλυση προβλημάτων της περιοχής, αλλά και την απουσία άλλων αναγκαίων υποδομών το ΥΠΕΚΑ εξετάζει όλες τις δυνατότητες υποβοήθησης αυτής της επένδυσης.

Αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημιάς:

Το ΥΠΕΚΑ προτίθεται να προωθήσει το δύσκολο εγχείρημα της σταδιακής αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει προκληθεί.

Για το σκοπό αυτό:

• Έχουμε διερευνήσει την έκταση της υποβάθμισης και τη δυνατότητα εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων αποκατάστασης.
• Έχει ολοκληρωθεί η προκαταρκτική σχετική επεξεργασία, στόχος της οποίας είναι ο προσδιορισμός και ιεράρχηση των σκόπιμων ενεργειών και η διαμόρφωση συγκεκριμένων και εφικτών προγραμμάτων αποκατάστασης, τα οποία εν συνεχεία θα ενταχθούν για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.

Έχει ειπωθεί πολλές φορές – και ίσως έχει παρεξηγηθεί αλλά είναι μια πραγματικότητα – ότι η μέτρηση της ποσότητας του χρωμίου, γύρω από τα διεθνώς (στην περίπτωσή μας Ευρωπαϊκά) αποδεκτά επίπεδα δεν είναι τεχνικά μία εύκολη υπόθεση. Πιστεύουμε ότι οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας κάνουν όσο καλύτερα μπορούν τη δουλειά τους για την παροχή των αρτιότερων και ασφαλέστερων μετρήσεων.

Ως ΥΠΕΚΑ στηρίζουμε με ό,τι μέσο διαθέτουμε την πρόοδο σε αυτό τον τομέα.

Μέσω της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων το ΥΠΕΚΑ συμμετέχει στην ερευνητική δράση του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+2010 με τίτλο “Χρώμιο στα υπόγεια νερά της λεκάνης του Ασωπού: τεχνολογίες και μέτρα αποκατάστασης” (LIFE10 ENV/GR/000601). Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 2,7 εκατομμυρίων ευρώ έχει διάρκεια 4 έτη (2011-2015). Στο έργο αυτό συμμετέχει και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και το Πολυτεχνείο Κρήτης.

Στόχος είναι ο καθορισμός ανώτερων αποδεκτών τιμών για το χρώμιο στα υπόγεια υδατικά συστήματα της λεκάνης απορροής Ασωπού σε εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας για την προστασία των υπογείων υδάτων. Στο πλαίσιο του έργου θα εφαρμοστούν κατάλληλες τεχνολογίες επεξεργασίας για τον έλεγχο των υψηλών συγκεντρώσεων του ολικού και εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια ύδατα.

Χωρικός σχεδιασμός και οργάνωση της περιοχής:

Ένα πολύ σημαντικό βήμα για την περιοχή – ειδικά στην απουσία αρχικού σχεδίου για τη δημιουργία της Βιομηχανικής Περιοχής – είναι ο καθορισμός χρήσεων γης και οριοθέτηση των βιομηχανικών ζωνών, στο πλαίσιο της εκπόνησης των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων των Δήμων:

• Θήβας
• Σχηματαρίου
• Αυλίδας

σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων και των στόχων που τέθηκαν στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τη διαχείριση του περιβαλλοντικού κινδύνου της ευρύτερης περιοχής.

Τα ΓΠΣ αυτά ολοκληρώθηκαν σε συνεργασία με το ΥΠΕΚΑ και έτσι διαθέτουμε σήμερα μια οργάνωση των βιομηχανικών περιοχών κατά τον πλέον αξιόπιστο τρόπο.

Η αρμόδια υπηρεσία (ΔΙΠΕΧΩ) προκειμένου να χωροθετήσει νέες βιομηχανίες εντός της λεκάνης του Ασωπού εφαρμόζει τις κατευθύνσεις του «Ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τη βιομηχανία και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού», καθώς και των ΓΠΣ που έχουν ήδη εγκριθεί.

Επιπρόσθετα, για την περιοχή των Οινοφύτων, που δεν έχει ακόμη ΓΠΣ, και μέχρι την ολοκλήρωση της Ειδικής Χωρικής Παρέμβασης (ΠΕΧΠ), η διαχείριση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων ρυθμίζεται με το πλαίσιο της υπό θεσμοθέτησης Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) Οινοφύτων.

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει τις δυνατότητες υποστήριξης του Δήμου Τανάγρας προκειμένου να ανατεθεί άμεσα η εκπόνηση και του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου που εκκρεμεί.

Τέλος, για το βασικό θέμα της οργάνωσης της βιομηχανικής περιοχής συνεργαζόμαστε με το αρμόδιο Υπουργείο Ανάπτυξης για την υλοποίηση Επιχειρηματικών Βιομηχανικών Πάρκων στην περιοχή.

Υιοθέτηση σχεδίου για την ορθή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων:

Το ΥΠΕΚΑ βρίσκεται σε διαδικασία εκπόνησης νέου Εθνικού σχεδιασμού Διαχείρισης Επικινδύνων Αποβλήτων. Για την υλοποίηση του νέου Εθνικού Σχεδιασμού έχει προκηρυχτεί και ανατεθεί η εκπόνηση υποστηριχτικής μελέτης για την χωροθέτηση των ΧΥΤΕΑ και εγκαταστάσεων επεξεργασίας ΕΑ εντός επικρατείας.

Το ΥΠΕΚΑ αυτή την περίοδο είναι στο στάδιο του προσδιορισμού των κατάλληλων περιοχών για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και την τελική διάθεση των επικινδύνων αποβλήτων, μετά την παραλαβή των πρώτων παραδοτέων από τον ανάδοχο ΕΠΕΜ Α.Ε του έργου «Μελέτη για τον Προσδιορισμό Κατάλληλων Περιοχών για Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας και Τελικής Διάθεσης Επικινδύνων Αποβλήτων».

Αποτελεί προτεραιότητα, με βάση τον υπό εκπόνηση νέο Εθνικό Σχεδιασμό, η δρομολόγηση της χωροθέτησης και πραγματοποίησης των απαιτούμενων εγκαταστάσεων διαχείρισης επικινδύνων απόβλητων για την οριστική και διαρκή λύση του ζητήματος της ορθής διαχείριση τους.

Με τον τρόπο αυτό θα περιορισθεί το φαινόμενο της παράνομης απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων σε ρέματα, λατομεία, δάση και αλλού και θα αντιμετωπισθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο το πρόβλημα της σημειακής ρύπανσης.

Νέα μέτρα:

Κατά την παρακολούθηση την επίτευξη των ορίων και ποιοτικών παραμέτρων για την απόρριψη υγρών βιομηχανικών αποβλήτων σύμφωνα με την ΚΥΑ του Ασωπού, διαπιστώθηκε ελλιπής συμμόρφωση των βιομηχανιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που χορηγήθηκαν από τις αρμόδιες αδειοδοτούσες υπηρεσίες, έως σήμερα μόνο το 50% εξ αυτών έχει συμμορφωθεί (30 μονάδες), ενώ, σύμφωνα με την εν λόγω ΚΥΑ όφειλαν να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία τροποποίησης των ΑΕΠΟ τους, έως το τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2011

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει εκ νέου προτάσεις του ΣΕΒ και του Συνδέσου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας σχετικά με τις προϋποθέσεις επίτευξης των στόχων της εν λόγω ΚΥΑ. Ειδικότερα συζητούνται ζητήματα παροχής νερού καλής ποιότητας για :

• αστική χρήση,
• για τη βιομηχανία και
• την άρδευση,

Εξετάζει, επιπρόσθετα, την υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης πρότασης για τη δημιουργία μιας κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων, το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της οποίας θα επιμερισθούν οι βιομηχανίες που είναι συνυπεύθυνες για τη ρύπανση.

Προσωρινή διάθεση υγρών βιομηχανικών αποβλήτων:

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει επίσης πρόταση της ΕΥΔΑΠ, σχετικά με τη δυνατότητα διάθεσης των υγρών αποβλήτων ορισμένων μικρών μονάδων, με σαφές, προσωρινό χαρακτήρα, στην εγκατάσταση επεξεργασίας της Μεταμόρφωσης μέσω μεταφοράς με βυτιοφόρα σε συνεργασία με το αρμόδιο ΥΠΥΜΕΔΙ.

Σχετικά με την παραπάνω πρόταση επισημάνθηκε η ανάγκη για την περαιτέρω διερεύνηση  της δυνατότητας εφαρμογής της, καθώς επίσης ότι απαιτείται η  διαμόρφωση ενός καθ’ όλα αξιόπιστου συστήματος μεταφοράς και απόρριψης υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη Μεταμόρφωση μέσω συστήματος διαπίστευσης της όλης διαδικασίας, και ελέγχου του κόστους, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΥΔΑΠ μπορεί να δεχθεί στη Μεταμόρφωση έως 500-600 βυτιοφόρα την ημέρα.

ΚΑΡΛΑ

Η επαναδημιουργία της λίμνης, ένα κατ εξοχή περιβαλλοντικό έργο, αφορά στη επαναδημιουργία μίας μεγάλης υγροτοπικής έκτασης (λίμνης περιβαλλόμενης από ζώνες ειδικής διαχείρισης) και περιλαμβάνει έργα δημιουργίας της λίμνης, συμπληρωματικά έργα, έργα περιβαλλοντικής ανάδειξης, έργα κατασκευής αρδευτικών δικτύων.  Να υπενθυμίσουμε ότι η λίμνη είχε αποξηρανθεί το 1962.

Συνολικά περιλαμβάνει την κατασκευή των εξής:

• Τεχνητή λίμνη μέσου βάθους 4,5 m και έκτασης 38.000 στρ.
• Συλλεκτήρες για την τροφοδοσία της λίμνης
• Αντλιοστάσια ομβρίων υδάτων
• Έργα υδροδότησης από χειμερινά νερά Πηνειού
• Υγροβιότοπος (καθαρισμός υδάτων πριν την είσοδο στη λίμνη )
• Έργα οικοτουριστικής ανάπτυξης
• Έργα ορεινής υδρονομίας
• Έργα μεταφοράς νερού από τη λίμνη προς τις γειτνιάζουσες πεδινές περιοχές
• Αρδευτικά έργα
• Έργα ενίσχυσης ύδρευσης μείζονος περιοχής Βόλου

Με την ολοκλήρωση του έργου της επαναδημιουργίας της λίμνης, αποφορτίζεται ο υπόγειος υδροφορέας, που έχει επιβαρυνθεί από γεωτρήσεις που χρησιμοποιούνται για άρδευση. Με την επαναδημιουργία της λίμνης ο υπόγειος υδροφορέας θα εξυπηρετεί πλέον την ευρύτερη περιοχή του Βόλου με νερό ύδρευσης, ενώ το νερό της λίμνης εκτός από την υποστήριξη του οικοσυστήματος θα χρησιμοποιείται και για την άρδευση των παρακείμενων περιοχών.

Η περιοχή είναι προστατευόμενη με βάση την Οδηγία 2000/60/ΕΚ, και κατατάσσεται:

• Στις προστατευόμενες περιοχές πόσιμου νερού – Υπόγεια Υδατικά Συστήματα (Σύστημα Λάρισας Κάρλας, για την ύδρευση των Δήμων Βόλου, Αγιάς, Ρήγα Φεραίου, Κιλελέρ και Σύστημα Μαυροβουνίου-Κάρλας για την ύδρευση των Δήμων Ρήγα Φεραίου, Βόλου)
• Στις περιοχές δικτύου Natura 2000 (Ειδική Ζώνη Διαχείρισης η Περιοχή Κάρλα-Μαυροβούνι-Κεφαλόβρυσο Βελεστίνου-Νεοχώρι και Ζώνες Ειδικής Προστασίας η Περιοχή Όρος Μαυροβούνι και η Περιοχή Ταμιευτήρων Πρώην Λίμνης Κάρλας)
• Στις ευπρόσβλητες Ζώνες σε Νιτρορρύπανση (Η λίμνη Κάρλα εντάσσεται στο Πεδίο Θεσσαλίας με βάση το Πρόγραμμα Δράσης)

Στο πλαίσιο της τυπολογίας και του χαρακτηρισμού των επιφανειακών υδατικών συστήματα βάση της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ:

• Η λίμνη Κάρλα κατατάσσεται στα Ιδιαιτέρως Τροποποιημένα Υδατικά Συστήματα, διότι ο χαρακτήρας του σώματος μεταβλήθηκε ουσιαστικά λόγω υδρομορφολογικών αλλοιώσεων από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
• Επιπλέον, έχουν οριοθετηθεί 2 τάφροι ως Τεχνητά Υδατικά Συστήματα και τα οποία σχετίζονται με τη λίμνη Κάρλα.

Το ΥΠΕΚΑ, έχει την ευθύνη:

• Για την εκπόνηση και παρακολούθηση της εφαρμογής  της Διαχειριστικής Μελέτης (τα πρώτα αποτελέσματα της οποίας έχουν ήδη τεθεί σε διαβούλευση) και
• Για την έκδοση και παρακολούθηση του Προεδρικού Διατάγματος προστασίας της ευρύτερης περιοχής (Κάρλας-Μαυροβουνίου-Κεφαλόβρυσου) το οποίο έχει ετοιμαστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ και θα βγει σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Σε αυτό θα περιλαμβάνεται και η διαχείριση του περιβαλλοντικού έργου μετά την ολοκλήρωσή του και παραλαβή του.

Σημειώνεται ότι με βάση τη μελέτη “Μαθηματική Προσομοίωση της τροφικής κατάστασης του ταμιευτήρα Κάρλας» (2003), ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει ότι η κατάσταση της λίμνης σε συνθήκες πλήρους λειτουργίας θα είναι μεσοτροφική έως ευτροφική. Δηλαδή, η λίμνη θα έχει ζωή, που είναι και ο πιο ενδεδειγμένος οικολογικά τρόπος λειτουργίας του νέου οικοσυστήματος.

Θέλω να τονίσω στο σημείο αυτό ότι η επίτευξη των ποιοτικών στόχων που έχουν τεθεί για τα νερά της λίμνης προϋποθέτουν την πλήρη λειτουργικότητα του συστήματος και κατά συνέπεια κάθε αναφορά στη σημερινή κατάσταση της λίμνης Κάρλας πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι αντιστοιχεί σε μια μεταβατική κατάσταση ενός έργου που βρίσκεται σε εξέλιξη, με απουσία προς το παρόν κρίσιμων για την ποιότητα της λίμνης έργων. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί το έργο του τεχνητού υγροτόπου ο οποίος  θα επεξεργάζεται τα στραγγίδια της πεδινής λεκάνης (όχι του Πηνειού) και τα οποία μέσω άντλησης τροφοδοτούν τον ταμιευτήρα. Επίσης δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί το αρδευτικό δίκτυο το οποίο θα συμβάλει στην καλύτερη ανανέωση των νερών της λίμνης. Αυτό το έργο είχε καθυστερήσει λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, όμως πλέον βρίσκεται σε εξέλιξη, υπάρχει εγκατεστημένη εργολαβία, καθώς υπάρχει χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Αλέξανδρος Μπαλτατζής

Παρά το ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί τα έργα, η εισαγωγή νερών στον ταμιευτήρα ξεκίνησε δοκιμαστικά το Δεκέμβριο του 2010 (με απαίτηση των αγροτών της περιοχής). Σήμερα η υδροδότηση του ταμιευτήρα πραγματοποιείται:

• Με νερά από τον Πηνειό,
• Με στραγγίσματα των χαμηλών περιοχών της λεκάνης Κάρλας, στα οποία είναι αναμεμειγμένα και (επεξεργασμένα) βιομηχανικά απόβλητα μέσω των υφιστάμενων τάφρων των Τ.Ο.Ε.Β. Πηνειού και Κάρλας, χωρίς ωστόσο τα στραγγίδια αυτά να υφίστανται την επεξεργασία του υγροτόπου.

Άρα σε καμία περίπτωση δεν έχουμε ακόμα πλήρη ανάπτυξη της λίμνης και του οικοσυστήματος που αυτή θα φιλοξενήσει καθώς εκκρεμεί η  ολοκλήρωση των έργων.

Για την προστασία της λίμνης και την επίτευξη των ποιοτικών στόχων το ΥΠΕΚΑ με βάση το προσχέδιο της Μελέτης Διαχείρισης ττων υδατικών πόρων της περιοχής ολοκληρώνει τη διαμόρφωση ενός προγράμματος μέτρων βάσει της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και το οποίο θα τεθεί άμεσα (εντός του Φεβρουαρίου) σε διαβούλευση. Στα μέτρα περιλαμβάνονται και πολλά από αυτά που έχουν προταθεί από αρμόδιους φορείς και έχουν προκύψει και από τις πρωτοβουλίες αυτής της Επιτροπής.

Τα μέτρα στοχεύουν κατ’ αρχήν στην επίτευξη καλού υδατικού δυναμικού του υδατικού συστήματος Κάρλας, που όπως ήδη αναφέρθηκε θα αντιστοιχεί σε μια μεσοτροφική έως ευτροφική κατάσταση.

Παράλληλα για την παρακολούθηση της ποιοτικής κατάστασης των νερών της λίμνης θα εγκατασταθεί επαρκές σύστημα παρακολούθησης, το οποίο θα βρίσκεται σε συνάφεια με το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης χωρίς ωστόσο να περιορίζεται σ αυτό. Θα αξιοποιηθούν για το σκοπό αυτό και οι προτάσεις του φορέα της Κάρλας.

ΠΗΝΕΙΟΣ

Ο Πηνειός δέχεται πιέσεις από όλων των ειδών τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στους νομούς Τρικάλων, Καρδίτσας και Λάρισας και απορρίπτουν υγρά και στερεά απόβλητα. Μεγάλο πρόβλημα ρύπανσης προκαλούν τα απόβλητα των τυροκομείων, καθώς και η διάχυτη ρύπανση κύρια από νιτρικά.

Οι διαπιστώσεις αυτές έχουν επιβεβαιωθεί τόσο από ελέγχους όσο και στο πλαίσιο της εκπόνησης των Σχεδίων Διαχείρισης.

Στο πλαίσιο αυτό το ΥΠΕΚΑ θεσμοθέτησε αυστηρά Ποιοτικά Περιβαλλοντικά Πρότυπα στον Πηνειό και σε όλα τα επιφανειακά Υδάτινα Σώματα της χώρας και βρίσκονται υπό διαμόρφωση οι Οριακές Τιμές Εκπομπών των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη του Πηνειού. Σταδιακά θα ελεγχθεί η ρύπανση μέσω συστήματος παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων, τόσο με το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης όσο και με συμπληρωματικά προγράμματα.

Το ΥΠΕΚΑ έχει προχωρήσει την εκπόνηση του Σχεδίου Διαχείρισης της Λεκάνης του Πηνειού.

Τα πρώτα αποτελέσματα της Μελέτης Διαχείρισης έχουν τεθεί σε διαβούλευση.

Στην μελέτη μεταξύ άλλων έχουν καταγραφεί όλες οι βασικές πηγές ρύπανσης οι οποίες είναι:

Σημειακές:

• Αστικά υγρά απόβλητα
• Βιομηχανικές εγκαταστάσεις
• Κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις
• Ιχθυοκαλλιέργειες
• ΧΥΤΑ
• ΧΑΔΑ

Και διάχυτες:

• Γεωργικές δραστηριότητες
• Κτηνοτροφικές δραστηριότητες
• Αστικά υγρά απόβλητα

Ως προς την Οικολογική Κατάσταση Επιφανειακών Υδάτινων Σωμάτων (Η εκτίμηση στηρίζεται σε πρόγραμμα παρακολούθησης βιολογικών παραμέτρων του ΕΛΚΕΘΕ και σε παρακολούθηση Φ/Χ παραμέτρων 3 ετών – Γενικό Χημείο του Κράτους) έχουμε τα εξής δεδομένα:

Σε σύνολο 64 ποτάμιων υδάτινων σωμάτων στην υδρολογική λεκάνη Πηνειού:

• Ποσοστό της τάξης του 1% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε υψηλή οικολογική κατάσταση (1 ποτάμιο υδάτινο σώμα: τμήμα του Πορταϊκού ποταμού)
• Ποσοστό της τάξης του 11% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε καλή οικολογική κατάσταση (7 ποτάμια υδάτινα σώματα: τμήμα του Σμολιώτικου ρέματος, τμήμα του ρέματος Καρκατσέλι και Ελασσονίτικος ποταμός (παραπόταμοι Τιταρήσιου), τμήμα του ποταμού Ενιπεύς, τμήμα του ποταμού Ληθαίου, παραπόταμος του Νεοχωρίτη ποταμού και Μαλακασιώτικο ρέμα)
• Ποσοστό της τάξης του 59% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε μέτρια οικολογική κατάσταση (37 ποτάμια υδάτινα σώματα: 6 τμήματα του Πηνειού ποταμού, 3 τμήματα του Τιταρήσιου ποταμού, τμήμα του ποταμού Σοφαδίτη, τμήμα του Κουσμπασανιώτικου ρέματος, τμήμα του ποταμού Καλέντζη (παραπόταμος του Ενιπέα), 2 τμήματα του Φαρσαλιώτη ποταμού (παραπόταμος Σοφαδίτη),  τάφρος Ξυνιάδας, δυτική κοίτη Τρικάλων, τμήμα του ποταμού Ληθαίου, τμήμα του Πορταϊκού ποταμού, Νεοχωρίτης ποταμός κ.α.)
• Ποσοστό της τάξης του 20% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε ελλιπή οικολογική κατάσταση (13 ποτάμια υδάτινα σώματα: 6 τμήματα του Πηνειού ποταμού, τμήμα του Τιταρήσιου ποταμού, 2 τμήματα του ποταμού Ενιπέα, τμήμα του ποταμού Καλέντζη (παραπόταμος του ποταμού Ενιπέα), τμήμα του ποταμού Σοφαδίτη και 2 τμήματα του ποταμού Ληθαίου).
• Ποσοστό της τάξης του 1% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε κακή οικολογική κατάσταση (1 ποτάμιο υδάτινο σώμα: τμήμα του Πηνειού ποταμού ανάμεσα στον ρουφράκτη Γυρτώνης και την πόλη της Λάρισας).
• ποσοστό της τάξης του 8% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε άγνωστη οικολογική κατάσταση.

Τα κύρια θέματα που θα αντιμετωπισθούν στο Πρόγραμμα Μέτρων του Προσχεδίου Διαχείρισης της Λεκάνης Πηνειού περιλαμβάνουν:

• Διαχείριση  προσφοράς και ζήτησης νερού με αιχμή την άρδευση
• Μείωση υπεράντλησης και ποιοτικής υποβάθμισης υπόγειων υδατικών συστημάτων
• Μείωση απολήψεων επιφανειακών νερών και διασφάλιση οικολογικής παροχής στα ποτάμια
• Αποκατάσταση της χημικής κατάστασης των επιφανειακών νερών, όπου υπάρχει πρόβλημα.
• Αντιμετώπιση λοιπων ποιοτικών προβλημάτων επιφανειακών και υπόγειων νερών με αιχμή την αντιμετώπιση της νιτρορρύπανσης
• Εξορθολογισμός υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων που σχετίζονται με υπηρεσίες νερών (ύδρευση, άρδευση, αποχέτευση) και συντονισμός από τη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που θα έχει την ευθύνη εφαρμογής του Σχεδίου Διαχείρισης

Το πρώτο σχέδιο του προγράμματος μέτρων αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση στα τέλη του επόμενου μήνα στο πλαίσιο του προγράμματος διαβούλευσης του Προσχεδίου Διαχείρισης

Στο πλαίσιο κατάρτισης των σχεδίων διαχείρισης θα προταθούν μέτρα αντιμετώπισης των ποιοτικών και ποσοτικών ζητημάτων που εντοπίζονται στη λεκάνη του Πηνειού και τα οποία αφορούν σε:

Βασικά μέτρα που απορρέουν από την εφαρμογή σχετικών Ευρωπαϊκών Οδηγιών (προστασία υπόγειων υδάτων (Οδηγία 2006/118/ΕΚ), ύδατα κολύμβησης (Οδηγίες 76/160/ΕΟΚ, 2006/7/ΕΚ), ορνιθοπανίδα και οικότοποι (Οδηγία 2009/147/ΕΟΚ, Οδηγία 92/43/ΕΟΚ), πόσιμο νερό (Οδηγίες 80/778/ΕΟΚ, 98/83/ΕΚ) κλπ) και

Συμπληρωματικά μέτρα όπου τα βασικά μέτρα εκτιμάται ότι δεν επαρκούν για την επίτευξη των στόχων που τίθενται (καλή κατάσταση) για κάθε σώμα όπως:

• Νομοθετικά μέτρα, Διοικητικά μέτρα, Οικονομικά ή φορολογικά μέτρα, Περιβαλλοντικές  συμφωνίες μετά από διαπραγμάτευση, Μέτρα ελέγχου εκπομπής ρύπων, Κώδικες ορθής γεωργικής  πρακτικής, Ανασύσταση και Αποκατάσταση περιοχών υγροβιοτόπων, Μέτρα ελέγχου απολήψεων, Μέτρα διαχείρισης της ζήτησης, Μέτρα αποτελεσματικότητας και επαναχρησιμοποίησης, Έργα δομικών κατασκευών, Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, Έργα αποκατάστασης υφιστάμενων υποδομών, Τεχνητός εμπλουτισμός υπόγειων νερών, Εκπαιδευτικά μέτρα, Έργα έρευνας, μέτρα  ανάπτυξης και επίδειξης, Μέτρα για τα ιζήματα, Λοιπά σχετικά μέτρα.

Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι για πολλά από τα μέτρα με προφανή χρησιμότητα αν όχι αναγκαιότητα δεν περιμένουμε την ολοκλήρωση των Διαχειριστικών σχεδίων. Να αναφέρω ότι έχουν ήδη ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ 16 έργα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, προϋπολογισμού 122 εκ ευρώ. Με την υλοποίησή τους εξυπηρετείται το 70% του πληθυσμού ελαχιστοποιώντας την πίεση από αυτή την πηγή ρύπανσης.

Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο και την ευκαιρία που έχουμε να συζητήσουμε για πράσινες επενδύσεις, σε μια κρίσιμη, δύσκολη στιγμή, όπως είπε και ο Πρωθυπουργός χθες. Αλλά σε μια στιγμή, όπου πέρα από τα δημοσιονομικά ζητήματα, το ζήτημα της ανάκαμψης, το ζήτημα της πυροδότησης της αναπτυξιακής διαδικασίας είναι προφανώς κεντρικό στην κυβερνητική διαδικασία.

Θα ήθελα να συνεισφέρω στη συζήτηση αυτή από την πλευρά του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής λέγοντας ότι εμείς θεωρούμε ότι είμαστε στον σκληρό πυρήνα της αναπτυξιακής προσπάθειας της χώρας. Διότι αναπτυξιακή προσπάθεια σημαίνει βιώσιμη ανάπτυξη και το ΥΠΕΚΑ με αυτό ασχολείται, με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Και θα αναφερθώ σε δύο τρόπους προσέγγισης του ζητήματος. Το Υπουργείο, του οποίου έχω την τιμή να προΐσταμαι, έχει μια σειρά από οριζόντιες αρμοδιότητες, οι οποίες είτε θα επιταχύνουν είτε θα επιβραδύνουν την αναπτυξιακή διαδικασία. Και αναφέρομαι στην περιβαλλοντική αδειοδότηση και στις χρήσεις γης.

Περιβαλλοντική αδειοδότηση. Πρόσφατα περάσαμε έναν εξαιρετικά σημαντικό νόμο με τον οποίο απλοποιούμε την περιβαλλοντική αδειοδότηση, στην πράξη μειώνουμε περίπου δέκα φορές τον αριθμό των περιβαλλοντικών αδειών που θα εκδίδονται κάθε χρόνο στη χώρα. Όχι γιατί κάνουμε εκπτώσεις ως προς το περιβάλλον, αλλά γιατί δεν νοείται να έχουμε μόνο μια μελετοκεντρική  προσέγγιση, όταν άλλες χώρες – οι οποίες έχουν σίγουρα τις αντίστοιχες ευαισθησίες περιβάλλοντος όσο και εμείς – κάνουνε το ένα δέκατο των μελετών από ό,τι στην Ελλάδα. Τις επόμενες ημέρες, πριν το τέλος του χρόνου, θα υπογραφεί η Υπουργική Απόφαση  για την κατάταξη δραστηριοτήτων, μετά από μια εξαντλητική διαδικασία διαβούλευσης, με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και με την οποία θα μπορέσουμε να απλοποιήσουμε πολύ και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες.  Ταυτόχρονα, μέσα από μια ειδική επιτροπή, που έχουμε συστήσει, ξεμπλοκάρουμε επενδύσεις κάθε μέρα, οι οποίες έχουν μείνει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας και είτε θέλουν ένα «σπρώξιμο» είτε καμιά φορά ορισμένες νομοθετικές ρυθμίσεις, τις οποίες προωθούμε – στο βαθμό που πιστεύουμε ότι οι επενδύσεις αυτές πρέπει να προχωρήσουν και αδίκως έχουν μπλεχτεί στα γρανάζια μιας πολυδαίδαλης πολυνομίας, που, όπως ξέρουμε πολύ καλά, έχουμε στη χώρα μας.

Χρήσεις γης. Προχωρούν και κλείνουν τις επόμενες εβδομάδες το Χωροταξικό της Αθήνας, το Ρυθμιστικό της Αθήνας, το Ρυθμιστικό της Θεσσαλονίκης, τα Ρυθμιστικά άλλων μεγάλων πόλεων είναι σε καλό δρόμο. Έχει βγει η Υπουργική Απόφαση για τις υδατοκαλλιέργειες και κλείνουμε, πιστεύουμε, το επόμενο διάστημα και το Ειδικό Χωροταξικό για τον τουρισμό. Ταυτόχρονα προχωράμε μεγάλες παρεμβάσεις, όπως αυτή που κάναμε για την απλοποίηση των αδειών δόμησης, η οποία ήδη είναι νόμος του κράτους, αλλά και αυτή για τον νέο Οικοδομικό Κανονισμό που θα μπορέσει να σπρώξει την οικοδομική δραστηριότητα και την οικονομική δραστηριότητα ευρύτερα.

Εδώ, λοιπόν, έχουμε δύο πολύ μεγάλες οριζόντιες παρεμβάσεις, στις οποίες το ΥΠΕΚΑ επιχειρεί να αλλάξει τα δεδομένα και να προχωρήσει, δίνοντας στον επενδυτή ασφάλεια να επενδύσει, δίνοντας στον Έλληνα πολίτη ασφάλεια να προωθήσει τις επενδυτικές του διαθέσεις. Δίνοντας στους ξένους επενδυτές ξεκάθαρο σήμα ότι είμαστε μια χώρα στην οποία, για τις επενδύσεις από πλευράς περιβαλλοντικών κριτηρίων αλλά και χρήσεων γης, δεν βάζουμε εμπόδια πάνω από αυτά που, προφανώς, πρέπει να υπάρχουν, για να διαφυλάξουμε την αειφορία στην ανάπτυξη, κάτι που φυσικά είναι κεντρικός στόχος του ΥΠΕΚΑ.

Δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο είναι οι τομείς στους οποίους επικεντρωνόμαστε και τυχαίνει να είναι  από τους πιο δυναμικούς τομείς, αυτή τη στιγμή, από επενδυτικής πλευράς. Μιλώ, κυρίως, για την ενέργεια με έμφαση στις Ανανεώσιμες Πήγες, αλλά και άλλους τομείς όπως είναι η διαχείριση των απορριμμάτων.

Ενέργεια. Δεν θα πω πολλά για τη συμβατική ενέργεια, δεν θα πω τίποτα για τον ορυκτό πλούτο γιατί είναι στο επόμενο πάνελ, στο οποίο θα είναι ο Υφυπουργός ο κ. Μανιάτης. Επιγραμματικά, σε σχέση με τη συμβατική ενέργεια, αν θέλετε – και σίγουρα οι επόμενοι ομιλητές θα αναφερθούν – έχουμε μια διαδικασία αποκρατικοποίησης που αφορά στη ΔΕΠΑ, τον ΔΕΣΦΑ, τα ΕΛΠΕ και ακολουθεί η ΔΕΗ, για την οποία έχουμε δημοσίως τοποθετηθεί, λέγοντας ότι υπάρχουν τρεις δρόμοι τους οποίους μελετάμε: η μείωση του ποσοστού του Δημοσίου, η δημιουργία και πώληση μιας «μικρής ΔΕΗ», στην οποία θα συνεισφερθούν περιουσιακά στοιχεία της Επιχείρησης, όπως κυρίως λιγνιτικές μονάδες, και όχι μόνο, αλλά και πώληση μεριδίων στις θυγατρικές διανομής και μεταφοράς. Πιστεύουμε ότι η ολοκλήρωση αυτού του πλαισίου αποκρατικοποιήσεων, ταυτόχρονα με το μετασχηματισμό της ΔΕΗ, θα οδηγήσει σε ένα εντελώς νέο ενεργειακό περιβάλλον στη χώρα, μια απελευθερωμένη αγορά ενέργειας, και θα προσελκύσει εξαιρετικά σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον από πολλές άλλες χώρες. Και παράλληλα, βεβαίως, προωθούμε και τα ζητήματα που αφορούν στην Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο – για παράδειγμα με το άνοιγμα του νοτίου διαδρόμου για τη διέλευση φυσικού αερίου από την Κασπία στην Ευρώπη μέσω της χώρας μας.

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Τέλος του 2011, όταν δώσουμε τα τελικά στοιχεία, θα δείτε ότι έχει διπλασιαστεί από το 2009 η εγκατεστημένη ισχύ Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, με αιχμή από πλευράς όγκου τα αιολικά, με αιχμή από πλευράς ανάπτυξης τα φωτοβολταϊκά. Αυτό γίνεται μέσα σε ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον, όπου ξέρουμε ότι πολύ καλές επενδυτικές προτάσεις δεν βρίσκουν χρηματοδότηση. Και εδώ, μαζί με τον συνάδελφο Μιχάλη Χρυσοχοίδη προσπαθούμε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βρούμε μηχανισμούς εγγυοδοσίας και άλλα εργαλεία, για να στηρίξουμε τη χρηματοδότηση σε αυτές  τις μεγάλες επενδύσεις. Όμως, παρά το γεγονός ότι έχουμε ένα δύσκολο περιβάλλον, υπάρχει αυτή η πολύ μεγάλη ανάπτυξη. Εμείς φροντίζουμε για τις αλλαγές που κάνουμε στο σύστημα των εγγυημένων τιμών και τελών να υπάρχει ένα ισορροπημένο περιβάλλον, το οποίο να δίνει στους επενδυτές τη σιγουριά ότι θα μπορούν να επενδύουν σε ένα περιβάλλον που δεν πρόκειται να αλλάξει από την μια μέρα στην άλλη και έτσι να ανατρέψει σχεδιασμό επιχειρηματικών σχεδίων.

Δεν θα αναφερθώ σε μεγάλες λεπτομέρειες για τη μεγάλη επενδυτική πρωτοβουλία του σχεδίου Helios. Είναι κάτι που μέσα σε ελάχιστους μήνες έχει προχωρήσει πάρα πολύ. Κι έχει προχωρήσει, γιατί το έχει αγκαλιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο αρμόδιος Επίτροπος Ενέργειας, αλλά και γιατί υπάρχει και μια εντατική συνεργασία με τη Γερμανική Κυβέρνηση για τον τρόπο εξαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας φωτοβολταϊκών από την Ελλάδα στην Βόρεια Ευρώπη και κυρίως στη Γερμανία.  Και δεν μπορώ παρά να αναφερθώ επίσης στο ζήτημα εξοικονόμησης ενέργειας, το οποίο έχει διπλό αποτέλεσμα, αφενός βεβαίως τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης αλλά αφετέρου μια εξαιρετικά σημαντική επενδυτική ευκαιρία, ειδικά για ένα χειμαζόμενο κλάδο, όπως είναι οι κατασκευές στη χώρα μας. Εδώ, υπάρχουν πολλά προγράμματα, τα οποία τρέχουν, με αιχμή το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προγράμματα που αφορούν σε σπίτια, προγράμματα που αφορούν σε ενεργειακές εταιρείες, προγράμματα που αφορούν σε Δήμους και τα οποία πιστεύουμε ότι δείχνουν ήδη τα αποτελέσματά τους και αλλάζουν το περιβάλλον.

Απορρίμματα. Όλοι γνωρίζουμε την καθυστέρηση της χώρας στο ζήτημα των απορριμμάτων. Είμαστε πλέον έναν ή δύο μήνες μακριά από την προκήρυξη των μεγάλων έργων διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική. Είναι έργα ΣΔΙΤ, Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, είναι έργα περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ, στα οποία το Δημόσιο θα συνεισφέρει ένα ποσό μεταξύ 110 και 150 εκατομμυρίων. Είναι έργα τα οποία θα χρησιμοποιήσουν στις προκηρύξεις τους ανοιχτές τεχνολογίες, προφανώς θα υπάρξει ενεργειακή αξιοποίηση και είναι έργα τα οποία θα αλλάξουν το επιβάλλον στην Αττική – κι αναφέρομαι συγκεκριμένα στην Αττική, γιατί το 1/3 του ελληνικού πληθυσμού φυσικά μένει εδώ. Ταυτοχρόνως, τα έργα αυτά θα δώσουν ένα πολύ σημαντικό έναυσμα επενδύσεων σε έναν τομέα, ο οποίος σε όλη την Ευρώπη είναι εξαιρετικά δυναμικός τομέας και ο οποίος συνδέεται με το κομμάτι της ανακύκλωσης, της ενεργειακής αξιοποίησης, της διαλογής, της κομποστοποίησης και λοιπά. Είναι ένα πλαίσιο πολιτικών και πολιτικών ευκαιριών, που τους επόμενους μήνες, τόσο στην Αττική, όσο και στα αντίστοιχα προγράμματα που τρέχουν στην Κεντρική Μακεδονία και στην Πελοπόννησο αλλά και σε άλλες περιοχές αργότερα, είναι μια  αλλαγή σελίδας.

Κλείνω λέγοντας ότι είναι εξαιρετικά εύκολο, αυτή την περίοδο, να βλέπει κάποιος την κατάσταση, να βλέπει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο επιχειρηματίας, το ελληνικό νοικοκυριό και να αντλεί τα λάθος συμπεράσματα. Και το λάθος συμπέρασμα θα ήταν να πει κάποιος ότι σε αυτή την περίοδο δεν μπορεί κανείς να επενδύσει. Το λάθος συμπέρασμα θα ήταν να πει ότι σε αυτή την περίοδο θα πρέπει να περιμένει. Το σωστό συμπέρασμα είναι να δει τη σημερινή συγκυρία ως μια συγκυρία ευκαιριών για νέες επενδυτικές πρωτοβουλίες και ευκαιριών από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, αλλά και συνολικά της Κυβέρνησης, για να στρέψει το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας σε αυτό το οποίο ονομάζουμε πράσινη ανάπτυξη.

Η πράσινη ανάπτυξη είναι μια πραγματικότητα. Οι πράσινες επενδύσεις δημιουργούν τις περισσότερες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη αυτήν τη στιγμή. Και στη χώρα μας έχουμε, όχι απλώς ένα πλαίσιο θεωρητικό, αλλά έχουμε συγκεκριμένες πολιτικές, συγκεκριμένους πόρους χρηματοδότησης. Για παράδειγμα, μόνο από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» έχουμε πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ για έργα διαχείρισης υδατικών πόρων και περίπου άλλα τόσα για έργα διαχείρισης στερεών αποβλήτων και άλλων έργων που βελτιώνουν το περιβάλλον. Όλα αυτά είναι επενδυτικές ευκαιρίες, οι οποίες με την υλοποίηση τους, αλλάζουν το κλίμα στη χώρα και δίνουν ένα ξεκάθαρο αναπτυξιακό στίγμα και βοηθούν τη χώρα μας να ξεπεράσει τη δύσκολη συγκυρία, στην οποία βρίσκεται.

Ευχαριστώ.

Κυρία Πρόεδρε, Αξιότιμοι Προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα, με την ευκαιρία αυτή, να ευχαριστήσω το λαό της Ν. Αφρικής για τη διοργάνωση αυτής της Διάσκεψης αλλά και για τη θερμή φιλοξενία που μας έχετε προσφέρει.

Κάθε χρόνο, Κυρία Πρόεδρε, οι χώρες ανεβαίνουν σε αυτό το βήμα και επιχειρούν να επισημάνουν τις ανησυχίες τους, τις ιδιαίτερες περιστάσεις, ανάγκες, επιτεύγματα, φόβους, ελπίδες, επιθυμίες και οράματα.

Έχει περάσει ένας χρόνος από το Κανκούν και, καθώς συναντιόμαστε πάλι, εδώ στο όμορφο Ντέρμπαν, αντιμετωπίζουμε ακόμη πιο δύσκολες συνθήκες: περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές.

Η οικονομική κρίση μας επηρεάζει πλέον όλους, οδηγώντας κάποιους σε ύφεση και άλλους σε σημαντικά μειωμένη ανάπτυξη. Οι κοινωνικές αναταραχές έχουν αυξηθεί ακόμη και στις πλέον ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες.

Όπως θα γνωρίζετε οι περισσότεροι από εσάς, εδώ και μερικούς μήνες, η Ελλάδα βρίσκεται στο προσκήνιο αυτής της θυελλώδους κρίσης. Αγωνιζόμαστε συνεχώς για να αντιστρέψουμε την κατάσταση στα δημόσια οικονομικά μας, ενώ παράλληλα προσπαθούμε με κάθε τρόπο να προστατεύσουμε τους πιο ευάλωτους που πληθαίνουν συνεχώς, και να δώσουμε ώθηση στην ανάπτυξη μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού, περιορισμένης οικονομικής ρευστότητας και μειωμένης ζήτησης.

Υπάρχουν σαφείς ομοιότητες ανάμεσα στις εθνικές μας συνθήκες, την κατάσταση του κλίματος και αυτές τις διαπραγματεύσεις.

Ο δανεισμός μας ξεπέρασε τις δυνατότητες αποπληρωμής του χρέους μας. Παγκοσμίως, εξακολουθούμε να εκπέμπουμε σαφώς περισσότερα από το περιβάλλον της Γης που έχει δυνατότητα να διαχειριστεί

Δεν είχαμε κάποιο σύστημα που να παρέχει μια σαφή εικόνα των οικονομικών παραμέτρων, έως ότου ήταν πολύ αργά. Εξακολουθούμε να μην έχουμε, σε παγκόσμιο επίπεδο, ένα ισχυρό παγκόσμιο σύστημα μέτρησης, ανακοίνωσης και επαλήθευσης (MRV) των εκπομπών στην ατμόσφαιρα

Αντιδράσαμε με παρεμβάσεις που όμως δεν κατάφεραν να πείσουν ότι αντιμετωπίζουμε ουσιαστικά το πρόβλημά μας. Δώσαμε υποσχέσεις, σε παγκόσμιο επίπεδο, που, από την εκτίμηση όλων, είναι ανεπαρκείς για να φτάσουν το στόχο των 2oC, πόσω μάλλον του 1,5oC.

Φορτώσαμε στα παιδιά μας τα χρέη μας. Δανειζόμαστε, παγκοσμίως, κομμάτι της ατμόσφαιρας από τις μελλοντικές γενιές.

Σπαταλήσαμε πόρους με μη παραγωγικούς τρόπους. Ξοδεύουμε, παγκοσμίως, ένα μεγάλο μέρος κονδυλίων και δυνάμεων για αυτές τις διαπραγματεύσεις, έχοντας να παρουσιάσουμε πολύ μικρή πρόοδο.

Από την άποψη αυτή, ίσως έχει έρθει η ώρα να περιορίσουμε τη διάρκεια των Διασκέψεων των Μερών (COP) και των συνεδριάσεων των Επικουρικών Φορέων (SB) σε μία εβδομάδα και να αποφασίσουμε η προσέλευση να γίνεται σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις, π.χ. στη Γενεύη ή τη Βόννη, και να χρησιμοποιήσουμε τις εξοικονομήσεις που θα προκύψουν εκεί σε δράσεις που πράγματι μπορούν να ωφελήσουν.

Κάποιοι στην Ελλάδα δίσταζαν στην υπογραφή μιας δεσμευτικής υποχρέωσης για την τήρηση των όρων που μπορούν να προσφέρουν ένα βιώσιμο μέλλον. Κάποιοι παγκοσμίως διστάζουν να υπογράψουν δεσμευτικές υποχρεώσεις για τη μείωση των εκπομπών και την προστασία του περιβάλλοντος.

Τα προβλήματά μας φαίνονταν τοπικού χαρακτήρα και έμοιαζαν να χρειάζονται μια λύση σε τοπικό επίπεδο. Αποδείχθηκαν συστημικά και διαδεδομένα, επηρεάζοντας και πολλούς άλλους, απαιτώντας τελικά συλλογική δράση.

Το ίδιο ισχύει και για την κλιματική αλλαγή, η οποία μας επηρεάζει όλους και θα μας επηρεάσει ακόμη περισσότερο στο μέλλον και η οποία απαιτεί τη συμμετοχή και τη συμβολή όλων.

Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Πρέπει να μειώσουμε τα ελλείμματά μας τώρα, αλλιώς θα πληρώσουμε πολύ μεγαλύτερο τίμημα αργότερα. Για να επιταχύνουμε τους στόχους μας, χρειάζεται να ακολουθήσουμε ένα σχέδιο, έναν οδικό χάρτη να μας οδηγήσει στο σωστό δρόμο.

Για την Ελλάδα, ο οδικός χάρτης οδηγεί στην πράσινη ανάπτυξη.

Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

μια αποφασιστική ώθηση για αλλαγή του ενεργειακού μας μείγματος

εξοικονόμηση ενέργειας μέσω ανακαίνισης των κτιρίων

«πράσινα» συστήματα μεταφορών συμπεριλαμβανομένης της ναυτιλίας, σε παγκόσμια κλίμακα και σε δίκαιη βάση

μια αποδοτική αλλά και βιώσιμη γεωργία

νομικώς δεσμευτική κάλυψη του 40% μέχρι το 2020 και πλέον του 90% της ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2050 από ΑΠΕ με αντίστοιχες μειώσεις εκπομπών

Ο οδικός μας χάρτης περιλαμβάνει έργα συνεργασίας για περαιτέρω ανάπτυξη της ανανεώσιμης ενέργειας, όπως το Helios, ένα πρόγραμμα ηλιακών φωτοβολταϊκών 10GW για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και εξαγωγή στην Βόρεια Ευρώπη.

Αντίστοιχα, σε αυτή τη διαδικασία κλιματικής αλλαγής, κυρία Πρόεδρε, βρισκόμαστε σε κρίσιμο σημείο και χρειαζόμαστε έναν οδικό χάρτη,

Έναν οδικό χάρτη για όλους, ένα οδικό χάρτη ισχυρό, στον οποίο μπορούμε να βασιστούμε, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νομικά δεσμευτική συμφωνία, που θα μας βοηθήσει να γεφυρώσουμε το κενό, που θα μας επιτρέψει να κινηθούμε ταχύτερα.

Ας ελπίσουμε ότι, με την καθοδήγησή σας, θα τα καταφέρουμε.

Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε

Να ξεκινήσω λέγοντας ότι για το ρόλο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Ο ρόλος μας είναι διπλός. Από τον προηγούμενο Πρωθυπουργό, τον κ. Παπανδρέου, είχαμε λάβει την εντολή συντονισμού από πλευράς Κυβέρνησης της προσπάθειας αυτής και αυτό επιβεβαιώθηκε από τον σημερινό Πρωθυπουργό. Και βέβαια, η λογική αυτού του συντονισμού έχει να κάνει με το γεγονός ότι το ΥΠΕΚΑ έχει κομβικό ρόλο, εξαιτίας προφανώς του ρόλου που έχει στα θέματα χωροταξίας και περιβάλλοντος, τα οποία είναι και μεγάλα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν καθώς προχωράμε μπροστά.

Όλοι ξέρουμε ότι μιλάμε για ένα εξαιρετικά σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Ελληνικού Δημοσίου. Μία έκταση η οποία μαζί με την έκταση της μαρίνας του Αγ. Κοσμά είναι 56.300 στρέμματα, τα 2/3 της οποίας αυτή τη στιγμή καλύπτονται από σκληρή επιφάνεια και κτίρια. Νομίζω πως καταλαβαίνει κάποιος το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, αν συγκρίνει με αντίστοιχες εκτάσεις στο εξωτερικό. Το «Central Park» στη Νέα Υόρκη είναι περίπου το μισό του χώρου του Ελληνικού, το «Hyde Park» στο Λονδίνο είναι το 40% του χώρου του Ελληνικού και το «Park De la Villette» στο Παρίσι είναι το 9% του χώρου του Ελληνικού. Αν συγκρίνει κάποιος το Ελληνικό με άλλα αντίστοιχα πάρκα στην Ελλάδα, θα δει ότι το πάρκο «Αντώνη Τρίτση» είναι κάτω από το 20% του χώρου του Ελληνικού, το «Πεδίο του Άρεως» 4% και ο περίφημος «Εθνικός Κήπος» είναι μόλις 2,5% του συνόλου.

Αν συγκρίνει κάποιος το χώρο αυτό με άλλους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς, η μόνη παρόμοια σύγκριση, η οποία μπορεί να σταθεί, είναι αυτή με την ανάπλαση του πρώην αεροδρομίου, στο Μόναχο που είναι κοντά στο 90% της σημερινής έκτασης του Ελληνικού. Αυτό που από την πλευρά του ΥΠΕΚΑ θέλω να ξεκαθαρίσω είναι ότι για μας η προσπάθεια αξιοποίησης του χώρου του πρώην αεροδρομίου, εντάσσεται στη συνολική λογική για το πώς θέλουμε να εξελιχθεί η Αθήνα, τα επόμενα χρόνια, γι’ αυτό η δουλειά έχει γίνει σε πολύ στενή συνεργασία με τον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας, ο οποίος έχει εντάξει συγκεκριμένες χρήσεις για το Ελληνικό μέσα στο σχέδιο για το ρυθμιστικό, το οποίο, όπως γνωρίζετε, βρίσκεται σε διαβούλευση.

Να θυμίσουμε ότι η ιστορία προσπάθειας αξιοποίησης ξεκινάει εδώ και πάρα πολύ καιρό. Δεν θα κάνω εξαντλητική καταγραφή, αλλά να θυμίσουμε ότι το 1996 το Πολυτεχνείο έχει κάνει, σε τρεις φάσεις, προσπάθεια ανάπτυξης της έκτασης. Το 2003, υπήρξε ένας διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός, το 2006 ανατέθηκε στους νικητές του διαγωνισμού η εκπόνηση μελέτης για το χώρο που κατατέθηκε στον ΟΡΣΑ το 2007, το 2008 ο ΟΡΣΧ της Αθήνας έκανε τον πρώτο προσδιορισμό των χρήσεων και φτάνουμε πλέον στο 2010, με τις προσπάθειες που έγιναν από την προηγούμενη κυβέρνηση, από τον τότε αρμόδιο Υπουργό, Χάρη Παμπούκη, για προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος και βεβαίως, τα θεσμικά βήματα που έγιναν με τη σύσταση της εταιρείας Ελληνικό Α.Ε. το έτος 2011 και την παραχώρηση από το Ελληνικό Δημόσιο των μετοχών της εταιρείας Ελληνικό Α.Ε. στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου που έγινε και αυτή το 2011.

Από την εταιρεία Ελληνικό Α.Ε., ο καθηγητής κ. Πολλάλης, θα σας μιλήσει για τη δουλειά που έχει κάνει η εταιρεία, για να διευκρινίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς, να εξυγιάνει την περιοχή, να υποστηρίξει θεσμικά το έργο για τη μελέτη-οδηγό που έχει γίνει η οποία θα παρουσιαστεί σε δεύτερη φάση. Κάνουμε απολύτως σαφές στους υποψήφιους επενδυτές ότι δεν μιλάμε για μια έκταση, η οποία είναι αποκομμένη από την υπόλοιπη πόλη, την εντάσσουμε και θέλουμε να ενταχθεί οργανικά μέσα στην πόλη έχοντας μια σειρά από χρήσεις: oικιστικές, εμπορικές, χρήσεις αναψυχής. Βεβαίως, προγραμματίζουμε να γίνει ένα πολύ μεγάλο μέρος πρασίνου, το οποίο θα είναι της τάξης του 40-50% της συνολικής έκτασης και, ταυτοχρόνως, θεωρούμε ότι το Ελληνικό μαζί με το Φαληρικό μέτωπο και με παρεμβάσεις στο κέντρο της Αθήνας είναι ένα πλέγμα συνολικών προτάσεων που επιδιώκουν τη βιωσιμότητα αναπτυξιακά, αλλά και περιβαλλοντικά.

Θα ήθελα να σας πω ότι το ΥΠΕΚΑ, στα επόμενα βήματα, θα θωρακίσει θεσμικά την επένδυση αυτή – κι εδώ είναι κομβικός ο ρόλος της Βουλής – δηλαδή θα υπάρξει συγκεκριμένος νόμος για το Ελληνικό, ο οποίος θα έρθει στη Βουλή για να ψηφιστεί με απόλυτη διαφάνεια, έτσι ώστε να είναι γνωστό σε όλους τι ακριβώς θα γίνει, με ποιους όρους θα γίνει αυτό το θεσμικό πλαίσιο, το νομικό πλαίσιο. Ήδη, έχουμε ξεκινήσει να τον ετοιμάζουμε και θα αφορά στις συγκεκριμένες χρήσεις γης, στην περιχαράκωσή του, στη λύση μιας σειράς από νομικά ζητήματα.

Δουλεύουμε εντατικά με την Ελληνικό Α.Ε. και με το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, αλλά αυτό μπορεί να ολοκληρωθεί μόνο όταν θα έχει ολοκληρωθεί το πρώτο στάδιο της αγωνιστικής διαδικασίας, η οποία ξεκινάει μεθαύριο με την πρόσκληση ενδιαφέροντος που γίνεται. Πολλές φορές, η συζήτηση περιορίζεται σε δύο-τρία εμβληματικά ζητήματα, πόσο ακριβώς θα είναι το ποσοστό του πρασίνου, πόσο ακριβώς θα χτίσουμε, πιο master plan είναι καλύτερο. Πρέπει να σας πω ότι παρόμοια συζήτηση φοβούμαι ότι εκφεύγει της σημασίας αυτής της αναπτυξιακής πρότασης και της αναπτυξιακής παρέμβασης, η οποία επιχειρείται.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι έχουμε το μεγαλύτερο έργο, σε αστικό ιστό, στην Ευρώπη σήμερα. Είναι ένα τεράστιο έργο, το οποίο, προφανώς, ξεπερνάει όχι μόνο τη θητεία αυτής της Κυβέρνησης, αλλά και της επόμενης και, πιθανότατα, και της μεθεπόμενης. Είναι ένα έργο το οποίο θα χρειαστεί πολλά χρόνια να ολοκληρωθεί και εμείς σε αυτό το έργο πρέπει να μεγιστοποιήσουμε μια σειρά από πράγματα, την αξία για το Ελληνικό Δημόσιο, τις επενδύσεις και τα πολλαπλασιαστικά οφέλη για τις τοπικές περιοχές, για τους Δήμους, για την Αθήνα συνολικά, για τα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου, για τις θέσεις απασχόλησης που θα δημιουργηθούν, και να δημιουργήσουμε κάτι το εμβληματικό, εμβληματικό, όπως είδαμε, με παρεμβάσεις σε άλλες πόλεις, στο Bilbao ή αλλού. Άρα, με κάποια εμβληματικά κτίρια, παρεμβάσεις, πράγματα που θα διαμορφωθούν, ταυτοχρόνως, και σε συζήτηση με τους επενδυτές, οι οποίοι θα παρουσιαστούν και θα είναι στη διαβούλευση μαζί μας και στη διαπραγμάτευση, για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε την έκταση αυτή.

Όμως, το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι ότι αυτό θα πρέπει να είναι ένας πόλος διεθνούς αναγνώρισης. Δεν έχει κανένα νόημα να γίνει μια παρέμβαση η οποία θα «κανιβαλίσει» την οικιστική ζήτηση, για παράδειγμα, στον ευρύτερο χώρο της Αττικής. Θα πρέπει να δημιουργήσει νέα ζήτηση και γι’ αυτό το λόγο πηγαίνουμε μεν με οριοθετημένη  λογική στη διαγωνιστική διαδικασία, αλλά και ανοιχτή στον επενδυτή, μαζί με τον οποίο θα συνδιαμορφώσουμε το τρόπο με τον οποίο αυτή η περιοχή θα έχει τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, όχι μόνο για την πόλη, αλλά και για την ελληνική οικονομία συνολικά. Γιατί όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι είναι μια τεράστια αναπτυξιακή ένεση για τη χώρα, ξεκινώντας από το γεγονός ότι και ίδια η πρόσκληση ενδιαφέροντος είναι ένα σήμα εμπιστοσύνης στην Ελλάδα από αυτά τα μεγάλα επενδυτικά σχήματα, τα οποία θα εμφανιστούν και θα αρχίσουν τη συζήτηση μαζί μας.

Η συζήτηση επί του Προϋπολογισμού είναι πάντοτε μια κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, όμως ο Προϋπολογισμός του 2012 είναι μια ειδική περίπτωση.

Είναι ο πρώτος προϋπολογισμός της μεταπολίτευσης που υποστηρίζεται από μια ευρεία πλειοψηφία.

Κατατίθεται από μία Κυβέρνηση ευρύτερης πολιτικής στήριξης.

Ένα μεγάλο μέρος των προβλέψεων του προϋπολογισμού θα πρέπει να υποστηριχθεί και να υλοποιηθεί από αυτή την κυβέρνηση στην οποία συμμετέχουν τρία κόμματα.

Περάσαμε μια εξαιρετικά δύσκολη διετία.

Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει. Τα δεδομένα αλλάζουν. Η χώρα μας αλλάζει.

Η αλλαγή είναι επώδυνη και είναι πολύ περισσότερο επώδυνη για πολλούς συμπολίτες μας.

Οι επιπτώσεις, όχι μόνο της διεθνούς κρίσης, αλλά και συσσωρευμένων λαθών και παραλείψεων δεκαετιών έχουν φτάσει μέσα σε κάθε νοικοκυριό.

Η ανεργία είναι πολύ υψηλή, η έλλειψη ρευστότητας, η ύφεση, οι αυξημένοι φόροι και οι μειωμένοι μισθοί έχουν οδηγήσει σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση και την αγορά και πολλούς πολίτες που βιώνουν με τον πιο βίαιο τρόπο αυτή την κατάσταση.

Μπορούσαμε να το αποφύγουμε;

Στην πράξη αποδεικνύεται ότι οι επιλογές και ο χρόνος που είχαμε μπροστά μας δεν θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια επώδυνη μετάβαση για την οικονομία και τους πολίτες.

Προσπαθήσαμε να το αποφύγουμε; Αξιολογώντας τις αποφάσεις που πάρθηκαν και τον τρόπο που πάρθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια, προσπαθήσαμε…

Όμως, όποτε κάναμε πίσω το βρήκαμε μπροστά μας και μάλιστα χειρότερα.

Είναι φυσικά προφανής υποχρέωση όλων όσων συμμετείχαν στο παρελθόν και συμμετέχουν ακόμη – ή απλώς σήμερα – στο έργο της διακυβέρνησης της χώρας να αναλαμβάνουν το μέρος της ευθύνης που τους αναλογεί για τη σημερινή κατάσταση.

Όταν διατηρώ ένα αξίωμα και αναλαμβάνω ευθύνη σημαίνει εργάζομαι σκληρά για να αλλάξει η κατάσταση. Παίρνω πάνω μου καταστάσεις. Επιχειρώ να διορθώσω λάθη. Αλλιώς, αν δεν μπορώ ή δεν θέλω ή βάζω σε προτεραιότητα άλλους στόχους, υπηρετώ καλύτερα την πατρίδα αν μείνω στο περιθώριο.

Αναλαμβάνω ευθύνη, σημαίνει ακόμη να μην μηδενίζω, να βλέπω την κατάσταση, αλλά να βλέπω και ό,τι θετικό μπορώ να κρατήσω για να προχωρήσω. Όχι για τον εαυτό μου, αλλά για τους πολίτες που επίμονα επιζητούν την ελπίδα, την προοπτική, την διαβεβαίωση ότι η θυσία τους δεν πάει χαμένη.

Και για να μπορούμε να στεκόμαστε θετικά και να είμαστε χρήσιμοι, πρέπει να έχουμε μονίμως στο μυαλό μας τη συνολική εικόνα και όλα τα δεδομένα.

Δεδομένο πρώτο. Η Ελλάδα μπήκε στην χειρότερη κρίση για την Ευρώπη και τον κόσμο παντελώς απροετοίμαστη.

Δεδομένο δεύτερο. Το πρόβλημα της διεθνούς κρίσης. Το πρόβλημα της Ευρωζώνης μας ξεπερνάει, όπως ξεπέρασε και πολλές χώρες με πολύ πιο δυνατές οικονομίες και πολύ πιο οχυρωμένες θεσμικά κοινωνίες από την Ελληνική. Οικονομίες που μέχρι πρόσφατα ακουγόταν από διάφορες πλευρές ότι τα έκαναν καλύτερα από εμάς, ότι δεν μπήκαν σε μνημόνια, ότι μπορούσαν να δανειστούν, ή ότι διαπραγματεύτηκαν καλύτερα.

Δεδομένο τρίτο. Ανεξάρτητα από το πόσο αβέβαιη και προβληματική είναι η κατάσταση στην Ευρωζώνη η χώρα μας χρειαζόταν να αλλάξει.

Δεδομένο τέταρτο. Η ανάγκη για αλλαγή έχει γίνει αντιληπτή εδώ και δύο δεκαετίες. Όμως αποδείχτηκε ότι οι αντιστάσεις απέναντι στην αλλαγή ήταν ισχυρότερες από την πολιτική βούληση.

Δεδομένο πέμπτο. Η χώρα βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο εξαιτίας του δημοσιονομικού μας προβλήματος. Και ενώ οι δυνατότητες δανεισμού για τη συντήρηση της λειτουργίας της χώρας μειώνονταν, εμείς βρεθήκαμε να πρέπει να επιλύσουμε ταυτόχρονα δημοσιονομικά και διαρθρωτικά προβλήματα.

Καμία άλλη χώρα δεν χρειάστηκε να το κάνει αυτά που κάνει σήμερα η Ελλάδα σε τόση ένταση, σε τόσο λίγο χρόνο, με τόσο λίγα εργαλεία.

Η κριτική για τα λάθη και τις παραλείψεις είναι εύκολη.

Αυτό που αποδεικνύεται ότι χρειάζεται μεγαλύτερο ψυχικό σθένος και ανατροπή στις νοοτροπίες είναι να αποφύγουμε τον μηδενισμό και τη μιζέρια.

Να δούμε ότι μια σειρά από πράγματα έχουν μπει σε ένα δρόμο.

Πράγματα που συζητήθηκαν και ψηφίστηκαν από το Ελληνικό κοινοβούλιο. Πράγματα που εξακολουθούν να είναι σε εκκρεμότητα και πρέπει να προχωρήσουν πιο γρήγορα.

Η Ελλάδα την περίοδο 2009-2010 κατάφερε κάτι που θεωρούνταν ακατόρθωτο.

Kαι όσο και αν κάποιοι συνεχίζουν να το χρησιμοποιούν ανεύθυνα και σε βάρος της χώρας παραμένει ένα μεγάλο επίτευγμα.

Και εννοώ αυτό που ονομάζεται αξιοπιστία των στατιστικών μας.

Δυστυχώς στο μυαλό μερικών δεν χωράει πόσο μεγάλη σημασία είχε για την χώρα μας, η παραίτηση του Υπουργού Οικονομικών και της Κυβέρνησης από την δυνατότητα να ελέγχει και να επηρεάζει τα στατιστικά.

Μια δυνατότητα που δυστυχώς αξιοποιήθηκε πολλές φορές στο παρελθόν και μας εξέθεσε διεθνώς, αλλά κυρίως απέναντι στους Έλληνες πολίτες.

Σήμερα για πρώτη φορά, η Ελλάδα είναι από τις χώρες που όχι απλώς δεν θα έπρεπε εμείς οι ίδιοι να αμφισβητούμε τα στατιστικά της, αλλά κάλλιστα θα μπορούσαμε να επικαλούμαστε τη δική μας ειλικρίνεια ως εργαλείο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Και δεν είναι μόνο η ΕΛΣΤΑΤ και το νέο στατιστικό σύστημα της χώρας, αλλά και η συνολική προσπάθεια που έγινε σε όλους τους φορείς του δημοσίου ώστε να ελέγχουν τα έσοδα, τις δαπάνες και τις υποχρεώσεις τους.

Είναι η μηνιαία λογοδοσία προς τους πολίτες.

Είναι η δυνατότητα να μιλάμε στο κοινοβούλιο για όλη τη δημόσια δαπάνη και όχι μόνο για ένα υποσύνολο αυτής όπως συνέβαινε μέχρι το 2009.

Να μιλάμε για την Γενική Κυβέρνηση με αναλυτικούς πίνακες.

Πίνακες διαφάνειας και λογοδοσίας απέναντι στον Έλληνα πολίτη.

Βοηθάει αυτό στην καθημερινότητα του πολίτη; Σήμερα δεν είναι προφανές. Αλλά τουλάχιστον δημιουργεί τις προϋποθέσεις η καθημερινότητα του να μην κινδυνεύσει ξανά στο μέλλον ως αποτέλεσμα της κακοδιαχείρισης και της αδιαφάνειας στο δημόσιο τομέα.

Αυτή η στατιστική αξιοπιστία δίνει ακόμη μεγαλύτερη ουσία σε αυτό που επίσης πέτυχε η Ελλάδα την περίοδο 2009-2011.

Την μεγαλύτερη μείωση του ελλείμματος που έχει γίνει ποτέ σε χώρα της Ευρωζώνης.

Ένα έλλειμμα 36,6 δις ευρώ ή σχεδόν 16% του ΑΕΠ μειώθηκε κατά 12,5 δις ευρώ ή 5 μονάδες του ΑΕΠ μέσα σε μόλις ένα χρόνο.

Και το 2011 η μείωση του ελλείμματος θα είναι άλλα 4,5 δις ευρώ ή 1,6 μονάδες του ΑΕΠ. Το 2012 προβλέπεται ένα έλλειμμα 5,4%. Που σημαίνει ότι συνολικά η Ελλάδα μέσα σε 3 χρόνια θα έχει επιτύχει μείωση του ελλείμματός της πάνω από 10 μονάδες του ΑΕΠ και μάλιστα σε συνθήκες ύφεσης.

Αυτό είναι πρωτόγνωρο, είναι εξαιρετικά επώδυνο για την οικονομία, αλλά ήταν και ο μόνος τρόπος για να μπορέσει να συνεχίσει να λειτουργεί το κράτος και η χώρα.

Ήταν η βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη – όσο και αυτό βρίσκει την αντίθετη γνώμη πολλών οικονομολόγων, που συνεχίζουν ωστόσο να παραλείπουν ότι το 2009 είχαμε ακριβώς τον ίδιο ρυθμό ύφεσης με το 2012 αλλά ένα έλλειμμα 5 μονάδες μεγαλύτερο.

Το νοικοκύρεμα των δημοσίων οικονομικών, ήταν και είναι η βασική προϋπόθεση για να μπορεί ο κάθε Έλληνας και η κάθε Ελληνίδα, να ελπίζει και να δουλεύει για ένα καλύτερο μέλλον, χωρίς να περάσει από μια ακόμη πιο επώδυνη κατάσταση χρεοκοπίας και στάσης πληρωμών.

Και αυτό που έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι η μείωση του ελλείμματος μέχρι το 2012 οφείλεται σε δραστική μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος. Δηλαδή του ελλείμματος χωρίς τους τόκους.

Το πρωτογενές έλλειμμα το 2009 ήταν περίπου 25 δις ευρώ και το 2012 προβλέπεται πρωτογενές πλεόνασμα 4 δις. Σχεδόν 30 δις βελτίωση και αυτό απαντάει σε όλους όσοι αμφισβητούν το γιατί χρειάστηκαν τόσα μέτρα. Εκεί πάει η δημοσιονομική προσπάθεια και τελικά αποδίδει.

Θέλω επίσης να επισημάνω ότι η μείωση του ελλείμματος βασίστηκε πολύ περισσότερο στη μείωση των δαπανών.

Μια μείωση που σίγουρα βοηθήθηκε από τις περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, αλλά κυρίως βοηθήθηκε από την μείωση των λειτουργικών δαπανών του κράτους, από το φρένο που μπήκε σε δαπάνες.

Και μπορεί αυτή η προσπάθεια να ενισχυθεί μέσα από ενέργειες – που όσο και αν φαίνονται αυτονόητες αποτελούν μεταρρύθμιση για το κράτος.

Κι εδώ θα επικαλεστώ το παράδειγμα του ΥΠΕΚΑ, όπου υπολογίζουμε ότι με την συγκέντρωση των 28 κτηρίων, για τα οποία σήμερα πληρώνουμε ενοίκια περίπου 10 εκ. ευρώ, σε ένα κτήριο θα καταφέρουμε μείωση τουλάχιστον 60% στις δαπάνες ενοικίων.

Με την εφαρμογή των αποφάσεων της 27ης Οκτωβρίου και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη μείωση του χρέους της Ελλάδας για πρώτη φορά το απόλυτο μέγεθος του χρέους θα μειωθεί πάνω από 40 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι δαπάνες τόκων θα είναι τουλάχιστον 5 δις μικρότερες από αυτές που θα ήταν χωρίς την εφαρμογή αυτής της λύσης.

Και αυτό σε απλά λόγια, σημαίνει λίγη ακόμη ελάφρυνση της δαπάνης του κράτους και άρα λιγότερη αποστέρηση πόρων από την ιδιωτική οικονομία.

Σημαίνει, ότι κάποιοι έκαναν μια καλή δουλειά τα προηγούμενα δύο χρόνια, και σίγουρα διαπραγματεύτηκαν, βελτιώνοντας διαρκώς τα δεδομένα και τις προοπτικές του δανεισμού μας.

Επαναλαμβάνω, η ευημερία των αριθμών δεν σημαίνει άμεσα την ευημερία του πολίτη. Όμως σήμερα ο πολίτης υποφέρει από τις επιπτώσεις μιας δημοσιονομικής εκτροπής και μιας καταρράκωσης της ανταγωνιστικότητας, που μας έφερε πολύ κοντά στο σημείο να μην μπορεί το κράτος να εγγυηθεί τα βασικά: τον μισθό, τη σύνταξη, τη λειτουργία της χώρας.

Και σήμερα, τουλάχιστον μπορούμε να υπολογίζουμε κάποια επιτεύγματα σε αυτό το επίπεδο.

Και να μπορούμε να λέμε ότι οι θυσίες του κόσμου πιάνουν τόπο.

Αφήνοντας το μέτωπο της δημοσιονομικής διαχείρισης, την τελευταία διετία η χώρα μας έχει προχωρήσει σε τομές και αλλαγές που δεν έχουν προηγούμενο:

• Κλειστά επαγγέλματα: στο παρελθόν υπήρξαν πολλές φορές εξαγγελία σήμερα αυτό που κάνουμε είναι βελτιώσεις σε μια κατάσταση υπαρκτή
• Αδειοδότηση επιχειρήσεων: μιλούσαμε στο παρελθόν για διευκόλυνση σήμερα έχουμε θέσει στην υπηρεσία του πολίτη και της δημόσιας διοίκησης όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να επιταχυνθεί δραστικά η αδειοδότηση μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρηματικών και επενδυτικών σχεδίων και εφαρμόζουμε συστήματα που βελτιώνουν καθημερινά την κατάσταση
• Ασφαλιστικό σύστημα: για πρώτη φορά θεσμοθετήθηκε στην χώρα μια τόσο ευρεία μεταρρύθμιση για να μπορούμε να μιλάμε για ασφαλιστικό σύστημα που διασφαλίζει δικαιώματα όχι μόνο στη δική μας γενιά, αλλά και στις επόμενες
• Κοινωνικό κράτος και υγεία: μπαίνει τάξη και κυρίως διαφάνεια στις προμήθεις των νοσοκομείων… Συνεχίζεται η εκκαθάριση σε πολλές δαπάνες που τις θεωρούσαμε με δεδομένο τρόπο δίκαιες και απαραίτητες όπως οι κοινωνικές αλλά στην πράξη αποδεικνύεται ότι πίσω έκρυβαν επιδόματα και συντάξεις μαϊμού
• Τριτοβάθμια εκπαίδευση: γίνεται πράξη μια τεράστια μεταρρύθμιση
• Ενεργειακή πολιτική: η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ στην χώρα έχει διπλασιαστεί σε δύο χρόνια, βάλαμε τέλος στις θεωρίες συνομωσίες και για πρώτη φορά η χώρα ανοίγει δυνατότητες έρευνας και εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ενέργεια είναι από τους ελάχιστους τομείς της οικονομίας που συνεχίζει να προσελκύει επενδυτικά κεφάλαια παρά την δύσκολη οικονομική κατάσταση
• Προστασία του περιβάλλοντος: μέσα από μια διαδικασία με πολλές αντιδράσεις η χώρα για πρώτη φορά έχει σαφώς οριοθετημένες με ουσιαστικό πλαίσιο προστασίας περιοχές, έχει νέο πλαίσιο περιβαλλοντικής αδειοδότησης που σέβεται πλήρως το περιβάλλον, αλλά και διευκολύνει την επιχειρηματικότητα, έχει για πρώτη φορά στην ιστορία του κράτους κυρωμένους δασικούς χάρτες
• Ηλεκτρονική διακυβέρνηση: μετά από την σχεδόν πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών δεδομένων και υπηρεσιών που βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, ο πολίτης απολαμβάνει και θα συνεχίσει να γνωρίζει ακόμη περισσότερες ηλεκτρονικές υπηρεσίες, από την αδειοδότηση επαγγελμάτων και επιχειρήσεων, έως την ηλεκτρονική διεκπεραίωση οικοδομικών αδειών που βρίσκεται σε εξέλιξη
• Φοροδιαφυγή: Ακόμη και σε αυτό το πεδίου που ασκείται τόση κριτική, σήμερα μπαίνουν στη φυλακή μεγαλοοφειλέτες επειδή τα τελευταία δύο χρόνια το νομοθετήσαμε και δημιουργήσαμε τις απαραίτητες συνθήκες, απέναντι σε μία πλήρη άρνηση όλης της αντιπολίτευσης.

Και αυτά είναι μόνο μερικά παράδειγμα από τομείς που η Ελλάδα παρουσιάζει μία κινητικότητα στη σωστή κατεύθυνση.

Προφανώς έχουμε πάρα πολλή δουλειά ακόμη να κάνουμε για να δούμε τους δείκτες ανάπτυξης και ανεργίας να αντιστρέφονται ως προς τη σημερινή τους δυναμική.

Έχουμε όμως πάρα πολύ λίγο χρόνο.

Γι αυτό θέλω κλείνοντας να επισημάνω τα εξής:

Η σημερινή κυβέρνηση και η σύνθεσή της, αποτελούν πρόκληση για το πολιτικό σύστημα, αλλά και ευκαιρία για την χώρα.

• Αφήνοντας για λίγο καιρό στο περιθώριο κόμματα και μικροκομματικά συμφέροντα,
• Έχοντας στα χέρια μας όλα τα εργαλεία διαφάνειας και λογοδοσίας που μπορεί να έχει μια κυβέρνηση,
• Αλλά και μία ευρεία αποδοχή από την κοινωνία, οφείλουμε στον εαυτό μας και στους πολίτες να μην χάσουμε χρόνο από μεγάλες και μικρές αλλαγές που αλλάζουν το κράτος και την ζωή του πολίτη προς το καλύτερο.

Μαζί με το στόχο μιας καλής συμφωνίας σε συνέχεια των αποφάσεων της 27ης Οκτωβρίου πρέπει να προχωρήσουν και οι μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές.

Αλλαγές στη δικαιοσύνη, αλλά και συνέχιση της προσπάθειας ενάντι στην φοροδιαφυγή που θα αποκαταστήσουν το αίσθημα δικαίου για τον πολίτη.

Αλλαγές στην οικονομία, με έμφαση σε τομείς που μπορούν να αποδόσουν γρήγορα σε θέσεις απασχόλησης και ουσιαστική αύξηση του εισοδήματος μέσα από επενδύσεις και όχι δανεισμό, όπως ο τουρισμός, η ενέργεια, η αγροτική παραγωγή ποιοτικών προϊόντων, η εξοικονόμηση ενέργειας που χρησιμοποιεί υλικά και τεχνολογία που διαθέτει η χώρα, η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

Αλλαγές στην αγορά, μέσα από την προώθηση του ανοίγματος των επαγγελμάτων, την διευκόλυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Αλλαγές στο κοινωνικό κράτος και στην εκπαίδευση, που θα παρέχουν φθηνότερες, αλλά και ποιοτικότερες υπηρεσίες προς τον πολίτη.

Αυτά πρέπει να γίνουν γιατί τα χρειάζεται η πατρίδα μας και είναι η χρυσή ευκαιρία για την χώρα και το πολιτικό σύστημα να προχωρήσει και να αλλάξει την χώρα.

Σας ευχαριστώ