Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Καλησπέρα, κυρία Κοσιώνη και κύριε Παπαδημητρίου.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Κύριε Παπακωνσταντίνου, υπάρχει βεβαίως πολύ μεγάλη συζήτηση, έχετε και εσείς ο ίδιος και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν αλλαγές σε αυτό το νομοσχέδιο.

Το μεσημέρι είπατε, ξεκινώντας από το θέμα των τιμολογίων ότι θα το επανεξετάσετε. Τώρα που έχει βραδιάσει μήπως έχετε καταλήξει;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Κυρία Κοσιώνη, πράγματι εμείς από την αρχή είπαμε ότι τη διαδικασία της Βουλής – όπου στην Επιτροπή συζητάμε με όλα τα κόμματα, αλλά και έχοντας ακούσει και τους φορείς, χθες – την παίρνουμε πολύ στα σοβαρά. Αυτό σημαίνει ότι ακούμε, έχουμε ανοιχτά τα αυτιά μας και, εκεί που χρειάζεται να κάνουμε αλλαγές και διορθώσεις, όμως πάντα μέσα στο πνεύμα του νομοσχεδίου, είμαστε ανοιχτοί στο να τις κάνουμε.

Είναι ενδιαφέρον ότι κάθε μέρα υπάρχει ένα ζήτημα του φορολογικού νομοσχεδίου που κυριαρχεί στην επικαιρότητα. Σήμερα, είναι το περίφημο 8%, το οποίο, όπως πολύ σωστά είπατε και πριν στο ρεπορτάζ σας, ίσχυε έτσι κι αλλιώς για τις δοσοληψίες των εταιρειών με το Δημόσιο. Στο νομοσχέδιο προτείνεται να ισχύσει ευρύτερα. Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχει ένα πρόβλημα ρευστότητας στην αγορά. Θα το δούμε με μεγάλη προσοχή και την επόμενη εβδομάδα, την επόμενη Πέμπτη, στην τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής θα ανακοινώσουμε πώς προτείνουμε να προχωρήσουμε.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Κύριε Υπουργέ, στα τεκμήρια βλέπετε ότι υπάρχει μια πίεση να γίνετε λίγο πιο αυστηρός, για παράδειγμα στους σκαφάτους και καταγράφουμε ότι υπήρξατε ανοιχτός σε αλλαγές που αφορούν τα μικρότερα, τα μεσαία εισοδήματα για παράδειγμα τα Νηπιαγωγεία. Νηπιαγωγεία τα οποία πληρώνει ο γονιός από τη μια μεριά διότι το κράτος και ο Δήμος δεν μπορεί να του τα παράσχει, σκαφάτοι από την άλλη με χαμηλό εισόδημα. Σε ποια μεριά είστε;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Νομίζω πως είναι πολύ κατανοητό σε ποια μεριά είμαι.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Εσείς προσωπικά ξέρω που είστε, ειδικά με το θέμα των Νηπιαγωγείων.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Τα τεκμήρια, όπως ξέρετε, από τη φύση τους είναι μέσοι όροι. Αν βάλεις τα τεκμήρια πάρα πολύ χαμηλά, δεν έχουν νόημα. Αν τα βάλεις πάρα πολύ υψηλά, αδικείς κόσμο. Άρα, επιχειρήσαμε να βρούμε κάποιους μέσους όρους.

Σε ορισμένα ζητήματα, για παράδειγμα για τα σχολεία, μπορεί να βελτιώσουμε το σύστημα πηγαίνοντας κατευθείαν στις αποδείξεις. Το κοιτάμε, θα δούμε αν υπάρχει κάποιο τεχνικό πρόβλημα ή όχι.

Σε άλλα ζητήματα, για παράδειγμα μας ασκήθηκε μια κριτική, ειδικά από την Αξιωματική Αντιπολίτευση, ότι σκανδαλωδώς χαριζόμαστε στα πολύ υψηλά εισοδήματα. Εδώ, όμως, γίνεται μια παρανόηση. Γίνεται μια σύγκριση με τα παλαιά τεκμήρια, που ίσχυαν για μονάχα δύο πράγματα, για τα αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού – για την ακρίβεια αυτοκίνητα με εργοστασιακή αξία πάνω από 50 χιλ. ευρώ, δηλαδή πάνω από 130 χιλ. εμπορική, που στην πράξη όλα ανήκαν σε εταιρείες, δεν ανήκαν σε άτομα – όπως και τα πολύ μεγάλα σπίτια.

Και έλεγε κάποιος «μα, παλιά το τεκμήριο για ένα σπίτι, μια μονοκατοικία στην Εκάλη 300 τ.μ., ήταν τόσο το τεκμήριο και εσείς το βάζετε παρακάτω». Ξέρετε ποια είναι η μεγάλη διαφορά; Ότι τότε τα σπίτια αυτά ανήκαν συνήθως πάλι σε εταιρείες ή σε offshore και δεν πλήρωνε απολύτως τίποτε ο κάτοχος.

Τώρα, το τεκμήριο του σπιτιού το πληρώνει όποιος μένει, είτε του ανήκει, είτε δεν του ανήκει. Άρα, όποιος κατοικεί εκεί, αναγκαστικά θα πληρώσει.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Άρα Νηπιαγωγεία εκτός τεκμηρίων.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Όχι εκτός τεκμηρίων. Απλώς, θα βελτιώσουμε τον τρόπο με τον οποίον αποτυπώνεται αυτό.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Μάλιστα.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Ειδικά πάντως για τα σπίτια, για τα μεγάλα σκάφη, για άλλου είδους αποδείξεις πολυτελούς διαβίωσης, θα κάνουμε μία βελτίωση επί το αυστηρότερο και θα κάνουμε μία βελτίωση προς τα κάτω, σε ορισμένα τεκμήρια, που αφορούν τα χαμηλά εισοδήματα.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Μάλιστα. Τώρα, κ. Υπουργέ, πριν λίγους μήνες εντοπίσατε ένα αριθμό μεγαλογιατρών τους περίφημους γιατρούς του Κολωνακίου, που δήλωναν προκλητικά για την κοινωνία χαμηλά εισοδήματα. Τώρα μαθαίνουμε σήμερα ότι προχωράτε και σε άνοιγμα λογαριασμών συγκεκριμένων προσώπων. Είστε έτοιμοι στο Υπουργείο Οικονομικών να τους κατονομάσετε κιόλας;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Θα τους κατονομάσουμε, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία. Δεν μπορούμε να το κάνουμε πριν, γιατί υπάρχουν και νομικά ζητήματα. Δυστυχώς, οι διαδικασίες αυτές είναι χρονοβόρες και έτσι είμαι αναγκασμένος, αρκετούς μήνες αφότου έγινε ο πρώτος έλεγχος, να μην είμαι ακόμη σε θέση να πω ότι αυτή είναι η τελική κατάληξη.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Είστε αποφασισμένοι όμως στο οικονομικό επιτελείο όταν θα έχετε στα χέρια σας στα σίγουρα κάποιους ανθρώπους που φοροδιαφεύγουν να δώσετε ονόματα;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Νομίζω ότι είναι απολύτως σαφές από το γεγονός ότι, εδώ και καιρό, έχουμε ζητήσει από τις τράπεζες να μας δώσουν τα στοιχεία. Τώρα, έχουμε τα στοιχεία ενός σημαντικού αριθμού αυτών των ανθρώπων, τα μελετάμε και στη συνέχεια θα πάμε σε καταλογισμούς, αν δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τα εισοδήματα που έχουν. Και βεβαίως, και με διασταύρωση με άλλα στοιχεία διαβίωσης, όπως αυτοκίνητα, σκάφη, σπίτια κλπ.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Ναι,  προφανώς.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Κύριε Υπουργέ των Οικονομικών στα κλειστά επαγγέλματα είσαστε έτοιμοι τελικώς να προχωρήσετε μέσα στον, τις αμέσως επόμενες εβδομάδες σε κάποιες ρυθμίσεις. Χθες ο κ. Πάγκαλος επανέλαβε ότι αυτό είναι κοινοτικό μέτρο, πρέπει να γίνει για όλους.

Όμως άλλοι συνάδελφοί σας και στο ΠΑΣΟΚ και στην Κυβέρνηση έχουν την άποψη ότι υπάρχουν δεσμεύσεις. Οι φορτηγατζήδες για παράδειγμα λένε, ότι ο κ. Ρέππας έχει δεσμευτεί…

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Οι οδηγοί ΤΑΞΙ το λένε αυτό Μπάμπη, επίτρεψε μου.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Οι οδηγοί ΤΑΞΙ, ωραία, ότι δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Οι οδηγοί των φορτηγών λένε, ότι δώστε μου πίσω τα 80 χιλιάρικα που έχω δώσει για την άδεια και δεν αντιδρώ, τι θα κάνετε;

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Πιστεύετε ότι όντως αυτό είναι ένα μέτρο ανοίγματος της αγοράς και είναι απαραίτητο να δώσουμε αυτό το μήνυμα και στους ξένους και μέσα στην Ελλάδα;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Ναι, είναι, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Ειδικά στις μεταφορές έχει να κάνει και με το κόστος των εμπορευμάτων και άρα, το τελικό κόστος στον καταναλωτή. Όλες οι διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι όταν ανοίγουν τα κλειστά επαγγέλματα, μειώνονται οι τιμές και υπάρχει αύξηση του Ακαθάριστου Εγχωρίου Προϊόντος.

Προχθές, στο άτυπο Υπουργικό Συμβούλιο, αποφασίσαμε αμέσως μετά το Πάσχα να γίνει Διυπουργική Επιτροπή – γιατί αυτό δεν αφορά μόνο ένα, αλλά πολλά Υπουργεία, το Υπουργείο Μεταφορών και Δικτύων, Οικονομικών, Οικονομίας κλπ. – και να προχωρήσουμε σε ένα διάλογο γρήγορα, έτσι ώστε να μπορέσουμε, το συντομότερο δυνατόν, να φέρουμε νομοσχέδιο στη Βουλή, το οποίο θα συμπληρώνει το νομοσχέδιο για την απελευθέρωση των υπηρεσιών, που είναι η ενσωμάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας, που περνάει στη Βουλή αμέσως μετά το Πάσχα.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Τις αντιδράσεις πώς θα αντιμετωπίσετε κ. Υπουργέ, δεν έχουμε καταλάβει ωστόσο.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Κυρία Κοσιώνη, νομίζω ότι ένα πράγμα το οποίο έχουμε μάθει, και τουλάχιστον εγώ προσωπικά έχω εισπράξει τους τελευταίους μήνες είναι ότι, όταν κάνεις κάτι το οποίο είναι λογικό, έχει το αίσθημα του δικαίου και ο κόσμος το καταλαβαίνει, τότε μπορείς να ανταπεξέρχεσαι και να χειρίζεσαι τις οποιεσδήποτε αντιδράσεις υπάρχουν συγκεκριμένων συντεχνιών ή ομάδων που πλήττονται. Αρκεί αυτό που να κάνεις να είναι δίκαιο και λογικό. Αν δεν είναι, βεβαίως, έχεις πρόβλημα.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Να έρθουμε λίγο στο θέμα της ανάπτυξης κ. Παπακωνσταντίνου. Πότε θα πάρει μπρος η οικονομία; Εσείς υπολογίζετε μία ύφεση της τάξης του 2%, κάποιοι άλλοι την υπολογίζουν στο 4%. Θέλουμε να μας πείτε, τι θα κάνετε αύριο;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Καταρχάς, η ανάπτυξη δεν εντέλλεται. Δεν μπορείς αύριο το πρωί να πεις, λοιπόν, τώρα θα αναπτύξω.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Προφανώς, σχήμα λόγου είναι, το καταλαβαίνετε.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Είναι, όμως, σαφές ότι η ανάπτυξη στηρίξετε από διάφορες πολιτικές. Έχουμε ένα σημαντικό εργαλείο, το ΕΣΠΑ. Η συνάδελφός μου, η κυρία Κατσέλη, το έχει ενεργοποιήσει και αρχίζουμε να βλέπουμε να πέφτουν στην αγορά τα χρήματα του ΕΣΠΑ.

Υπάρχει ένα ζήτημα διαδικασιών, που δεν ευνοούν την επιχειρηματικότητα στη χώρα μας, για παράδειγμα γραφειοκρατία, δυσκολίες με τα κλειστά επαγγέλματα, που με νομοσχέδια και με πρωτοβουλίες τους επόμενους μήνες απελευθερώνουμε και δίνουμε τη δυνατότητα να ξετυλιχθεί αυτή η επιχειρηματικότητα, που είναι και έμφυτη στον Έλληνα.

Υπάρχουν ζητήματα μεγάλων επενδύσεων και υποδομών, που πρέπει να προσελκύσουμε στη χώρα μας, πράσινες επενδύσεις κλπ. και όλα αυτά μαζί δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον, βοηθάνε να ανακάμψει και η καταναλωτική και η επενδυτική εμπιστοσύνη και σιγά – σιγά ξαναπαίρνει μπροστά η ανάπτυξη.

Αυτό πιστεύουμε και ελπίζουμε ότι θα ξεκινήσει να γίνεται από το δεύτερο εξάμηνο του 2010.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Κύριε Υπουργέ, λέμε συχνά, ειδικά όσοι ασχολούνται με τα οικονομικά, ότι οι επενδύσεις του σήμερα είναι οι δουλειές του αύριο. Για να έχουμε δουλειές αύριο πρέπει να ξεκινήσουν οι επενδύσεις σήμερα. Είσαστε έτοιμοι στην Κυβέρνηση να πάρετε αποφάσεις θαρραλέες, για παράδειγμα όπως θα γινόταν αν είχαμε ολυμπιακούς, ώστε να πάμε γρήγορα να ξεπεράσουμε την γραφειοκρατία, να έρθουν επενδυτικά κεφάλαια και όχι μόνο δανεικά με τα ομόλογα κεφάλαια μέσα στη χώρα;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Είναι ενδιαφέρον που το λέτε αυτό, γιατί μία από τις συζητήσεις που κάναμε με τον Πρωθυπουργό, προχθές, ήταν οι τρόποι για να μπορέσουμε να επιταχύνουμε μία σειρά από διαδικασίες. Δυστυχώς, η χώρα μας έχει ένα πολύ δυσκίνητο δημόσιο τομέα που, όχι απλώς πνίγει τη δημιουργικότητα, αλλά βάζει και προσκόμματα παντού.

Και ξέρουμε ότι, όταν πηγαίνει κάποιος με κανονικές διαδικασίες και με τις καλύτερες των προθέσεων, πάντα υπάρχουν καθυστερήσεις σε σχέση μ’ αυτό που θα έπρεπε.

Εδώ, λοιπόν, συζητάμε και προσπαθούμε να βρούμε τρόπους, για να μπορέσουμε να περικόψουμε χρόνους. Θα σας δώσω, ένα παράδειγμα. Η συνάδελφός μου, η κυρία Μπιρμπίλη – το επαναλαμβάνω γιατί είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα – περνάει νομοσχέδιο με το οποίο μειώνει τους χρόνους αδειοδότησης για επενδύσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από πάνω από τρία-τέσσερα χρόνια σε κάτω από ένα χρόνο. Αυτό είναι μια πολύ σημαντική μεταρρύθμιση.

Τέτοιου είδους βελτιώσεις στο σύστημα τις συζητήσαμε, για να δούμε μήπως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και το υπόδειγμα των Ολυμπιακών Αγώνων, ακριβώς για να προωθήσουμε πιο γρήγορα ορισμένα πράγματα.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Επειδή μιλήσατε για το βραδυκίνητο Δημόσιο μού δίνετε πολύ καλή πάσα για την επόμενη ερώτηση κ. Παπακωνσταντίνου, λένε οι άνθρωποι που γνωρίζουν πολύ καλά τη δημόσια διοίκηση, ότι ένας γερός εξορθολογισμός μπορεί να εξοικονομήσει 15 δισεκατομμύρια ?.

Πόσο βαθιά θα βάλετε το μαχαίρι; Ακούμε τώρα για τις συγχωνεύσεις και τις καταργήσεις των δημόσιων οργανισμών ή υπάρχει πάντα αυτό το πολιτικό κόστος που θα σας οδηγήσει σε μια πιο ήπια προσαρμογή;

Ακούσαμε τον Αντιπρόεδρο, τον κ. Πάγκαλο σήμερα να λέει ότι πολλοί Υπουργοί δεν είναι συνεργάσιμοι σ’ αυτό το θέμα.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Να θυμίσουμε ότι στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης έχουμε δεσμευτεί για ορισμένα πράγματα, από τα οποία θα κριθούμε κιόλας. Καταρχάς, την αναστολή των προσλήψεων για το 2010, την μετάβαση σε ένα σύστημα, μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις από το 2011 και, βέβαια, συγχωνεύσεις και καταργήσεις οργανισμών.

Αυτά τα πράγματα θα τα κάνουμε. Θα τα κάνουμε, διότι είναι υποχρέωσή μας, διότι πρέπει να γίνουν, διότι πράγματι έχουμε ένα πλαδαρό δημόσιο τομέα, ο οποίος κοστίζει πολλά και δεν δίνει στον πολίτη τις υπηρεσίες που χρειάζεται.

Είναι χαρακτηριστικό, αν δείτε το μισθολόγιο, το κόστος μισθών στο δημόσιο τομέα και το πόσο αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια. Έχει διπλασιαστεί τα τελευταία επτά – οχτώ χρόνια, είναι ένα απίστευτο νούμερο. Και αυτό δεν είναι επειδή διπλασιάστηκαν οι μισθοί. Δεν έχουν διπλασιαστεί οι μισθοί στο Δημόσιο. Είναι επειδή είναι ένας δημόσιος τομέας, ο οποίος είχε διάφορες τρύπες και συνεχώς αυξανόταν, χωρίς όμως να παρέχει και τις αντίστοιχες υπηρεσίες. Πρέπει να τον εξορθολογήσουμε.

Χρειαζόμαστε υπηρεσίες τόσο αναπτυξιακού χαρακτήρα, όσο και δυναμικού. Χρειάζεται ένα ισχυρός δημόσιος τομέας, αλλά ένας σωστός δημόσιος τομέας, ορθολογικός, που να αισθάνεται ο πολίτης ότι τον βοηθάει και δεν είναι εμπόδιο στη ζωή του.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Στα Ταμεία υπάρχει μια ανησυχία ότι ενδεχομένως θα έχουν ξοδέψει την επιδότηση του δημοσίου ήδη τώρα το Πάσχα ή το αργότερο το Μάιο. Έχετε λεφτά να τους δώστε πέραν του Μαΐου εάν όντως συμβεί κάτι τέτοιο;

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Μόνον να πω εγώ, να προσθέσω, ότι ο ΟΑΕΕ έχει αντλήσει το 41% της χρηματοδότησης που δικαιούται από τον προϋπολογισμό κ. Υπουργέ, τι θα κάνετε;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Πράγματι, υπάρχει ένα μεγάλο ζήτημα με τα Ταμεία. Γιατί τα Ταμεία, ξεκινώντας από το 2009, υπήρξε μια απόλυτη εκτίναξη των δαπανών. Για παράδειγμα, μόνο ο ΟΑΕΕ που αναφερθήκατε σ’ αυτόν, είχε 300 εκ. στον προϋπολογισμό και πέρασε το ένα δισ. στο τέλος του χρόνου. Μιλάμε για τριπλασιασμό του προϋπολογισμού.

Γίνεται μια πολύ σοβαρή προσπάθεια από τον κ. Λοβέρδο, για να υπάρξει μια συγκράτηση των δαπανών στα Ταμεία, για να βελτιωθεί η κατάσταση. Ορισμένα ταμεία είχαν αφεθεί τελείως στην τύχη τους. Για παράδειγμα κανένας δεν μάζευε εισφορές στον ΟΑΕΕ. Κάποια στιγμή, το 2007, μονιμοποιήθηκαν αυτοί που μέχρι τότε λειτουργούσαν ως εισπράκτορες των εισφορών που καθυστερούσαν και από τη στιγμή που μονιμοποιήθηκαν?

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Σταμάτησαν να μαζεύουν εισφορές.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Όπως κ. Υπουργέ εδώ όπως πάνε τα πράγματα τον Ιούνιο θα έχει εξαντλήσει το 100% της χρηματοδότησης που δικαιούται, τι θα γίνει, θα πάνε σε στάση πληρωμών ή θα τους δώσετε λεφτά, δεν ξέρω αν υπάρχει τρίτος δρόμος;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Όχι, είναι σαφές. Κοιτάξτε, ο προϋπολογισμός θα εκτελεστεί στο ακέραιο. Δεν υπάρχει δυνατότητα για παρεκκλίσεις, είναι σαφές, γιατί πρέπει να εκτελέσουμε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Ελπίζουμε και πιστεύουμε, ότι θα αρχίσουν να αποδίδουν γρήγορα οι μεταρρυθμίσεις, που έχουν ήδη αρχίσει, και έχουν να κάνουν με τον περιορισμό του κόστους. Ένα μεγάλο μέρος του κόστους στα Ταμεία είναι και τα φάρμακα. Και έχουμε περάσει μια σειρά μεταρρυθμίσεων για τη μείωση των φαρμάκων.

ΜΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Κύριε Υπουργέ επειδή δεν έχουμε πολύ χρόνο και επειδή είναι «must» και δεν υπάρχει η δυνατότητα να έχουμε τον Υπουργό των Οικονομικών και να μην ρωτήσουμε πότε θα πέσουν τα spreads, πρέπει να σας κάνουμε αυτή την ερώτηση. Πότε θα πέσουν τα spreads, κ. Υπουργέ;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Κύριε Παπαδημητρίου, σας άκουγα προχθές νομίζω, και κάνατε μια πολύ σωστή επισήμανση, όταν είπατε ότι, τελικά μιλάμε πολύ γι’ αυτά τα πράγματα και δυστυχώς μιλάνε και πολλοί χωρίς να είναι ειδικοί.

Λοιπόν, εγώ σας λέω το εξής. Η χώρα θα αντιμετωπίσει η ίδια τα προβλήματά της. Ήταν πολύ θετική η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αλλά αυτή δεν είναι από μόνη της αρκετή, για να μπορέσουμε να λύσουμε τα προβλήματά μας.

Τα spreads θα υποχωρούν, όσο οι αγορές, οι Ευρωπαίοι εταίροι μας και, βεβαίως, οι Έλληνες πολίτες βλέπουν ότι το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης υλοποιείται κανονικά. Εμείς δεν περιμέναμε ποτέ ότι θα πέσουν από τη μία στιγμή στην άλλη.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Και επειδή κ. Υπουργέ για το πρώτο δίμηνο του έτους, με συγχωρείτε, πήγαν καλά τα πράγματα σε ότι αφορά στα έσοδα και τις δαπάνες, για πείτε μας τώρα που κλείνει και ο Μάρτης, είμαι σίγουρη ότι έχετε στοιχεία, προχωράνε εξίσου καλά;

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Πάμε καλά, κυρία Κοσιώνη. Περιμένω τα τελικά στοιχεία από την πλευρά των δαπανών και εσόδων, όμως η εικόνα είναι καλή. Αλλά ξέρετε, παρά το γεγονός ότι είχαμε ένα καλό πρώτο δίμηνο, η έλλειψη αξιοπιστίας που έχει η χώρα στο εξωτερικό οδηγεί σε μία πολύ μεγάλη καχυποψία. Όλοι λένε, «ωραία, εντάξει, μήπως σπρώξατε τις δαπάνες πιο πέρα και κρύβετε τίποτα έσοδα».

Άρα, λοιπόν, περιμένουν όλοι να δουν πώς θα εξελιχθεί το πράγμα, περιμένουν να δούνε, αν θα κάνουμε αυτά που είπαμε. Και νομίζω πως είναι πολύ θετικό που το φορολογικό νομοσχέδιο ψηφίζεται, που ακολουθεί ένα ασφαλιστικό, που έρχονται τα όρια εξίσωσης ανδρών και γυναικών στο Δημόσιο, που έρχεται η απελευθέρωση των επαγγελμάτων, μετά η αλλαγή κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού, το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που βρίσκεται μπροστά μας και θα συζητηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο μετά το Πάσχα. Έχουμε δηλαδή μία πολύ μεγάλη γκάμα πραγμάτων, που δείχνουν ότι προχωράμε.

Σ. ΚΟΣΙΩΝΗ: Μάλιστα. Μακάρι να πάνε όλα καλά κ. Υπουργέ. Σας ευχαριστούμε πολύ που ήσασταν μαζί μας. Καλό σας βράδυ.

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Να είστε καλά. Εγώ σας ευχαριστώ.

Και είναι η πρώτη φορά που το περιθώριο αποτυχίας μας στους στόχους που έχουμε θέσει με αυτό το πρόγραμμα είναι μηδενικό. Μηδενικό γιατί βρισκόμαστε σε καθεστώς αυστηρής επιτήρησης και η πιθανή αποτυχία σημαίνει σοβαρές οικονομικές κυρώσεις για τη χώρα μας. Μηδενικό γιατί για πρώτη φορά η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με τόσο έντονη και βαθιά κρίση αξιοπιστίας, που την πληρώνουμε σήμερα μέσα από δύσκολες συνθήκες και υψηλό κόστος δανεισμού. Μηδενικό γιατί το χρωστάμε στους πολίτες, που σήμερα τους ζητάμε να προσπαθήσουν, με δύσκολα μέτρα, όσο δεν τους ζητήθηκε ποτέ στο παρελθόν. Μηδενικό γιατί το οφείλουμε στον τόπο μας, που αν δεν αλλάξει πορεία κάθε μέρα που περνάει, κάθε χρόνος που περνάει θα αφήνει πίσω του μια ακόμη πιο αποδυναμωμένη Ελλάδα.

Και με αυτή τη σύντομη εισαγωγή δίνω την απάντηση στο δεύτερο μέρος του τίτλου αυτής της ομιλίας. Το ελληνικό τριετές Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι καταδικασμένο να επιτύχει. Θα επιτύχει. Γιατί πρέπει να επιτύχει και γιατί αυτή η Κυβέρνηση, και όλοι οι πολίτες αυτής της χώρας είναι αποφασισμένοι να το στηρίξουν.

Για αυτό το στηρίξαμε με επιπλέον μέτρα, απέναντι σε οποιοδήποτε κίνδυνο μπορεί να προκύπτει από τους χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και το αυξημένο κόστος δανεισμού. Μέτρα που εξασφαλίζουν και υπερβαίνουν τους στόχους μας. Πρόσθετα στα μέτρα στο Πρόγραμμα Σταθερότητας κατά δύο μονάδες του ΑΕΠ.

Το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης – όπως θέλουμε να το λέμε – συντάχθηκε από μια πολύ κακή αφετηρία. Ένα τεράστιο έλλειμμα αξιοπιστίας από λάθη, παραλείψεις και συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Με ένα μεγάλο έλλειμμα αξιοπιστίας στις στατιστικές μας και τις πολιτικές μας και με ένα μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα.

Τι επιχειρούμε να κάνουμε με αυτό το Πρόγραμμα Σταθερότητας; Να αντιμετωπίσουμε και τα τρία αυτά ελλείμματα και μαζί να δώσουμε πνοή και να ανατάξουμε την οικονομία μας. Να στηρίξουμε με όσα μέσα είναι εφικτά τον πυλώνα της ανάπτυξης.

Αντιμετωπίζουμε το έλλειμμα αξιοπιστίας στις στατιστικές μας μέσα από συγκεκριμένες διαρθρωτικές δράσεις που ήδη βρίσκονται σε εφαρμογή:

• μια ανεξάρτητη στατιστική αρχή,
• οργάνωση και διαφάνεια στα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού,
• με παρακολούθηση από τη Βουλή και τη δημιουργία ειδικού σώματος στο Κοινοβούλιο,
• με δημιουργία ενός πλέγματος κανόνων και διαδικασιών στη διακίνηση και στην αποτύπωση των δημοσιονομικών στατιστικών.

Αντιμετωπίζουμε το έλλειμμα αξιοπιστίας στις πολιτικές μας:

• θέτοντας αυστηρά χρονοδιαγράμματα στην εφαρμογή των δημοσιονομικών και των διαρθρωτικών μέτρων,

• δημιουργώντας για πρώτη φορά πλαίσιο παρακολούθησης του συνόλου του προγράμματος μέσα από την Επιτροπή Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής,
• επιδεικνύοντας τη σημερινή αποφασιστικότητα στην επίτευξη των στόχων μας, μια αποφασιστικότητα που πιστώνεται σε όλους τους Έλληνες, που αναγνωρίζεται και αποτελεί τον καταλύτη για τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και επιχειρούμε φυσικά να αντιμετωπίσουμε το δημοσιονομικό μας έλλειμμα. Με ένα εμπροσθοβαρές πρόγραμμα που θα μειώσει κατά τέσσερις μονάδες του ΑΕΠ το έλλειμμα ήδη από τον πρώτο χρόνο.

Μέσα στο 2010 θα μειώσουμε το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού από το 12,7% του ΑΕΠ στο 8,7% του ΑΕΠ. Και μαζί με αυτό εξασφαλίζουμε περισσότερους πόρους για να χρηματοδοτηθεί επιπλέον η παιδεία, η ανάπτυξη, η υγεία, να στηριχθούν οι ασθενέστεροι, το κοινωνικό κράτος, η απασχόληση, αλλά και να πληρωθούν οι αυξημένοι τόκοι που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.

Σε αυτή την προσπάθεια ζητήσαμε να συνεισφέρουν όλοι, ο καθένας με τις δυνάμεις του. Και γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια και στις δύο πλευρές του προϋπολογισμού. Και στα έσοδα και στις δαπάνες.

Από την πλευρά των εσόδων:

Ήδη έχουν αρχίσει να ενισχύονται τα έσοδα, και με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο νομοθετούμε σημαντικά μέτρα για την μείωση της φοροδιαφυγής από όπου υπολογίζουμε σε περισσότερα έσοδα.

Στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο καταργούνται φορολογικά προνόμια και απαλλαγές, εισάγεται μια ενιαία φορολογική κλίμακα που μειώνει την επιβάρυνση στα χαμηλά εισοδήματα και τις μικρές περιουσίες και αυξάνει σημαντικά την επιβάρυνση στα υψηλά εισοδήματα και στις μεγάλες περιουσίες. Αναγκαστήκαμε να καταφύγουμε και σε αύξηση των έμμεσων φόρων όπως ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, τσιγάρα και ποτά, και στο ΦΠΑ.

Από την πλευρά των δαπανών:

Κλείνουμε τις στρόφιγγες της σπατάλης. Όλα τα Υπουργεία κατέθεσαν προϋπολογισμούς που περιόριζαν άμεσα και στο μέτρο του εφικτού τις λειτουργικές τους δαπάνες. Τα κονδύλια του προϋπολογισμού απελευθερώνονται σε μηνιαία βάση και για την πλειοψηφία των κωδικών χορηγείται μόνο το 90% των πιστώσεων ώστε να υπάρχει και κατά τη διάρκεια του έτους επανεξέταση και έλεγχος των δαπανών. Όλα τα Υπουργεία συντάσσουν μηνιαίους προϋπολογισμούς με καταγραφή των δεσμεύσεων που αναλαμβάνουν και προχωρούν σε τριετείς προγραμματισμούς των δαπανών τους.

Επιχειρείται ένα πολύ μεγάλο συμμάζεμα στις υπερβολικές δαπάνες των ασφαλιστικών ταμείων και των νοσοκομείων και περιορισμός της εισφοροδιαφυγής, ώστε να μην επαναληφθούν οι υπερβάσεις στις προγραμματισμένες επιχορηγήσεις.

Οι προσλήψεις περιορίστηκαν στις απολύτως αναγκαίες και ιδιαίτερα στους τομείς προτεραιότητας όπως είναι τα νοσοκομεία, η εκπαίδευση και τα σώματα ασφαλείας. Δυστυχώς χρειάστηκε να καταφύγουμε και σε μειώσεις μισθών. Ένα μέτρο που έχουμε απόλυτη επίγνωση της δυσκολίας που δημιουργεί σε κάποια νοικοκυριά. Ήταν όμως ανάγκη να γίνει. Ανάγκη για να υποστηριχθεί ακόμη περισσότερο η προσπάθεια να συμμαζευτούν τα ελλείμματα και τα χρέη μας. Ανάγκη για να πεισθούν οι εταίροι μας και οι πιστωτές μας ότι αυτή η χώρα είναι αποφασισμένη. Κάνει ό,τι είναι εφικτό, περιορίζεται για να συμμαζέψει το σπίτι της.

Με αυτό το εμπροσθοβαρές πρόγραμμα για το 2010 κερδίζουμε χρόνο, χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τον στόχο της δημοσιονομικής προσαρμογής ώστε να αρχίσουν να αποδίδουν οι μεγάλες τομές και αλλαγές που προωθούμε στο κράτος, στην οικονομία και στη δημόσια διοίκηση. Τομές και αλλαγές που θα στηρίξουν την οικονομική ανάπτυξη, την αλλαγή του παραγωγικού προτύπου της χώρας, την ανταγωνιστικότητα και την αναγκαία μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική προσαρμογή.

Η δημοσιονομική προσπάθεια θα συνεχιστεί και στα επόμενα χρόνια με στόχο να μειώσουμε το έλλειμμα σε κάτω από 3% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2012 και σε περαιτέρω μείωση το 2013. Η μεγαλύτερη δημοσιονομική προσπάθεια από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην ΕΕ και στην Ευρωζώνη. Ακόμη στόχος μας είναι το δημόσιο χρέος πρώτα από όλα να σταματήσει να αυξάνεται και από το 120% περίπου που θα βρεθεί το 2010 να μειωθεί το 2012 στο 117,7% και στη συνέχεια σε περίπου 113% του ΑΕΠ το 2013.

Τα στοιχεία από το πρώτο δίμηνο του έτους δείχνουν ότι έχει ήδη η προσπάθεια να αποδίδει. Τέσσερα δισ. το έλλειμμα στο τέλος του Φεβρουαρίου του 2009. Ένα δισ. το έλλειμμα στο τέλος του Φεβρουαρίου του 2010. 77% μικρότερο το έλλειμμα, χάρη στην προσπάθεια που γίνεται να αυξηθούν τα έσοδα τα οποία είναι μεγαλύτερα κατά 13% σε σχέση με πέρυσι, αλλά και να συγκρατηθούν οι δαπάνες που στο πρώτο δίμηνο είναι μικρότερες κατά περίπου 10% σε σχέση με πέρυσι.

Στα στοιχεία αυτά δεν αποτυπώνονται ακόμη τα μέτρα και οι προσπάθειες που γίνονται από Κυβέρνηση και από πολίτες για να νοικοκυρέψουμε το κράτος μας. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι αν και είμαστε ακόμη στην αρχή μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Η Ελλάδα αποδεικνύει κάθε μέρα την αποφασιστικότητα που πλέον έχει να βγει μπροστά, ξεπερνώντας τα σημερινά της προβλήματα.

Γνωρίζουμε και το είχαμε πει από την πρώτη μέρα της διακυβέρνησής μας, ότι αυτή η προσπάθεια δεν θα είναι ένα sprint  100 μέτρων, θα είναι μαραθώνιος.

Είναι όμως μια προσπάθεια που αξίζει να κάνουμε για τον τόπο μας και για το μέλλον του. Και είναι μια προσπάθεια που αξίζει να στηριχθεί, να προστατευθεί από τις επιθέσεις που σήμερα δέχεται το Ελληνικό ομόλογο.

Γνωρίζουμε ότι είναι πολύ δύσκολο να πεισθούν οι αγορές και το κάνει ακόμη δυσκολότερο το γεγονός ότι ακόμη πολλοί δεν έχουν ή δείχνουν ότι δεν έχουν πεισθεί. Να το ξαναπούμε: η Ελλάδα δεν ζητά χρηματοδότηση. Θα τα καταφέρουμε μόνοι μας, δανειζόμενοι στις διεθνείς αγορές. Δεν ζητάμε να λύσει κάποιος άλλος τα προβλήματά μας για εμάς. Δικά μας προβλήματα είναι. Μόνοι μας θα τα λύσουμε.

Ζητάμε όμως την πολιτική στήριξη από τους εταίρους μας στην Ευρωζώνη και την ΕΕ. Τη δημιουργία ενός μηχανισμού συνδρομής έσχατης ανάγκης, για την Ελλάδα ή όποια άλλη χώρα βρεθεί στο σημείο να μην μπορεί να αντλήσει πόρους από τις διεθνείς αγορές, παρά το γεγονός ότι κάνει όσα πρέπει να κάνει. Μια αξιόπιστη πρόταση στήριξη της Ελλάδας και των χωρών και των λαών που κάνουν προσπάθεια να ξεπεράσουν μόνοι τους τα προβλήματά τους.

Κυρίες και κύριοι

Το ΠΣΑ της Ελληνικής Κυβέρνησης δεν είναι ένα απλό πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης.

Είναι ένα πρόγραμμα μεγάλων τομών και αλλαγών:

• στον προϋπολογισμό και τη διαχείριση των χρημάτων του Έλληνα πολίτη
• στο φορολογικό για ένα πιο δίκαιο και αποδοτικό σύστημα
• στο πρότυπο ανάπτυξης, για τη διευκόλυνση της μετάβασης σε ένα νέο πράσινο αναπτυξιακό πρότυπο
• στο ασφαλιστικό για ένα βιώσιμο και αξιοπρεπές σύστημα
• στη δημόσια διοίκηση για ένα κράτος κοντά στον πολίτη.

Είμαι εδώ σήμερα, σε μία, θα έλεγα, εξαιρετικά κρίσιμη καμπή για τη χώρα, για την οικονομία της. Μου ζητήθηκε να μιλήσω για τις πρώτες 100 μέρες ως Υπουργός Οικονομικών. Όλοι γνωρίζετε ότι πριν από 100 και κάτι μέρες, ανέλαβε μία νέα Κυβέρνηση, με μία πολύ καθαρή εντολή από τους Έλληνες πολίτες, και παρέλαβε μία εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση.

Παρέλαβε τον απόλυτο δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Παρέλαβε προβλήματα που υπέβοσκαν για πολλά χρόνια και ήρθαν στην επιφάνεια, εξαιτίας της διεθνούς κρίσης. Και, βέβαια, μία ελληνική οικονομία, η οποία ήταν σε ύφεση, για πρώτη φορά από το 1993.

Κινηθήκαμε γρήγορα, με ένα και μοναδικό γνώμονα, που είναι να ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη του Έλληνα πολίτη. Ότι τα πράγματα μπορούν να πάνε καλύτερα. Φτιάξαμε έναν Προϋπολογισμό, ο οποίος επιχείρησε να συνδυάσει τη μείωση των ελλειμμάτων άμεσα, με την αναδιάταξη των δαπανών και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος, που θα διευκολύνει ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης στη χώρα.

Και ανοίξαμε γρήγορα πολλά μεγάλα μέτωπα. Τη ριζική αλλαγή του τρόπου με τον οποίο συντάσσεται, παρακολουθείται, εκτελείται ο Προϋπολογισμός της χώρας. Γιατί, δυστυχώς, σήμερα, η Ελλάδα δεν έχει ένα σύστημα παρακολούθησης και εκτέλεσης του Προϋπολογισμού, το οποίο κατανέμει ορθολογικά δαπάνες και μπορεί να ελέγχει στόχους και αποτελέσματα.

Ανοίξαμε το μεγάλο ζήτημα της φορολογίας στη χώρα μας. Γιατί η Ελλάδα έχει ένα φορολογικό σύστημα που είναι άδικο, αναποτελεσματικό, δεν παράγει έσοδα για το ελληνικό Δημόσιο και φορτώνει μονίμως τα βάρη στους ίδιους.

Ανοίξαμε το ζήτημα της κοινωνικής ασφάλισης. Γιατί όλοι ξέρουμε ότι στη σημερινή του μορφή το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα, απλά, δεν είναι βιώσιμο.

Και ανοίξαμε μία σειρά από μεταρρυθμίσεις στη Δημόσια Διοίκηση, όπως στη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού προτύπου, για το οποίο θα μιλήσει περισσότερο η συνάδελφός μου, η κυρία Κατσέλη. Εγώ θα περιοριστώ στα στενά περιθώρια του Υπουργείου Οικονομικών – είμαι αυτός που βάζει φόρους και κόβει δαπάνες.

Μένω σε αυτό το πλαίσιο, για να σας πω ότι με την προετοιμασία του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η χώρα – και λέω η χώρα, όχι η Κυβέρνηση – επιχειρεί να κερδίσει ένα πάρα πολύ μεγάλο στοίχημα. Επιχειρεί, μέσα σε τρία χρόνια, να μειώσει το έλλειμμά της κάτω από 3%, χωρίς να διολισθήσει σε περαιτέρω ύφεση. Να το κάνει με ένα δίκαιο τρόπο και να το κάνει αλλάζοντας ριζικά δομές και νοοτροπίες. Δεν είναι ένα εύκολο εγχείρημα. Είναι, όμως, ένα απολύτως αναγκαίο εγχείρημα και είναι ένα εγχείρημα, από το οποίο δεν θα κάνουμε πίσω.

Καταθέσαμε, πριν από δυο βδομάδες, το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αύριο, θα πάρει το πράσινο φως. Όμως, το μεγάλο ζητούμενο είναι η πιστή τήρησή του. Το μεγάλο ζητούμενο είναι να μπορέσουμε, πράγματι, να κάνουμε αυτές τις περικοπές στις δαπάνες, να περιορίσουμε τη σπατάλη στο Δημόσιο – όλοι ξέρουμε ότι είναι μεγάλη – και να αλλάξουμε τη μορφή από την πλευρά των εσόδων.

Την επόμενη εβδομάδα, θα ανακοινώσουμε τις βασικές αρχές του νέου φορολογικού νομοσχεδίου. Θα ανακοινώσουμε την εισοδηματική πολιτική. Ήδη, έχουμε βάλει τις βάσεις για να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνουμε στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, όπως, για παράδειγμα, με τη δημιουργία ενός αποθεματικού 10%, δηλαδή μιας οριζόντιας περικοπής σε όλα τα Υπουργεία.

Όμως, την ίδια στιγμή, παρακολουθούμε ότι η Ελλάδα κινείται σε ένα εξαιρετικά ασταθές διεθνές περιβάλλον. Παρακολουθούμε ένα προφανές κερδοσκοπικό παιχνίδι, όπου η Ελλάδα είναι πιόνι μέσα σε ένα ευρύτερο παιχνίδι, που αφορά και το ίδιο το ευρώ.

Ξέρουμε ότι πολλές απ’ τις κινήσεις που γίνονται στις διεθνείς αγορές, δεν έχουν να κάνουν μόνο με τη χώρα μας, έχουν να κάνουν με το ευρύτερο πλαίσιο. Όμως, η χώρα μας είναι ο αδύναμος κρίκος. Και είναι ο αδύναμος κρίκος, εξαιτίας λαθών του παρελθόντος, εξαιτίας εγκληματικών, θα έλεγα, επιλογών, που έχουν μειώσει σε πρωτόγνωρα επίπεδα την αξιοπιστία, που έχουμε απέναντι και στους Έλληνες πολίτες, αλλά και στους Ευρωπαίους εταίρους και στις διεθνείς αγορές.

Γι’ αυτό και ένα απ’ τα πρώτα πράγματα, τα οποία επιχειρούμε να κάνουμε, είναι να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της χώρας μας. Το έλλειμμα αξιοπιστίας είναι, σχεδόν, όσο σημαντικό είναι και το έλλειμμα στον Προϋπολογισμό. Μία χώρα, της οποίας οι εταίροι και οι αγορές δεν εμπιστεύονται τα στατιστικά στοιχεία, είναι μια χώρα η οποία δεν μπορεί να πείσει για τίποτα. Μία χώρα, της οποίας οι εταίροι και οι αγορές δεν πιστεύουν ότι θα κάνει αυτά τα οποία λέει, είναι μία χώρα, η οποία δεν μπορεί να εφαρμόσει μία οικονομική πολιτική, όποιες και αν είναι οι επιλογές αυτές.

Άρα, λοιπόν, πρώτο μας μέλημα, είναι να θωρακίσουμε αυτή την αξιοπιστία. Και το κάνουμε με μία σειρά από τρόπους. Την δημιουργία μίας ανεξάρτητης Στατιστικής Υπηρεσίας, της οποίας το νομοσχέδιο είναι έτοιμο και θα κατατεθεί στη Βουλή τις επόμενες μέρες. Τη θέσπιση δημοσιονομικών κανόνων, για να γνωρίζουν οι πολίτες με βάση ποια κριτήρια προχωρά η δημοσιονομική πολιτική. Τη δημιουργία ενός σώματος ελέγχου του Προϋπολογισμού, μίας ανεξάρτητης δημοσιονομικής αρχής, η οποία ελέγχει τα στοιχεία που παράγει το Υπουργείο Οικονομικών. Και με την εκ βάθρων ανασυγκρότηση του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον Προϋπολογισμό του κράτους, τόσο απ’ την πλευρά των εσόδων όσο και απ’ την πλευρά των δαπανών. Αυτό το οποίο επιχειρούμε να κάνουμε, και έχουμε ήδη ξεκινήσει, δεν είναι απλώς να περιορίσουμε τις δαπάνες εδώ, να κόψουμε λίγο περισσότερο από εκεί. Είναι να αλλάξουμε όλο το σύστημα.

Και γι’ αυτό, ο Πρωθυπουργός της χώρας πολλές φορές επαναλαμβάνει και υπογραμμίζει ότι εμείς δεν ήρθαμε για να κάνουμε μερεμέτια. Χρειαζόμαστε το χρόνο, για να μπορέσουμε να κάνουμε αυτές τις μεγάλες τομές, τις οποίες έχουμε ξεκινήσει. Τομές, τις οποίες κάνουμε και για τις οποίες είμαστε απολύτως ανυποχώρητοι. Γιατί έχουμε ακριβώς αυτή την εντολή από τους Έλληνες πολίτες, την εντολή ριζικών αλλαγών προς όφελος των πολιτών.

Με ένα έλλειμμα 12,7%, η Ελλάδα δεν μπορεί να παράγει ανάπτυξη. Η μείωση του ελλείμματος από μόνη της συμβάλει στην απελευθέρωση παραγωγικών πόρων, που θα πάνε σε επενδύσεις. Και οι αλλαγές, που θα συνοδεύσουν αυτή τη μείωση, δημιουργούν μια πιο ανταγωνιστική οικονομία, δημιουργούν εισόδημα, δημιουργούν επενδύσεις και θέσεις εργασίας.

Είναι μία κατεύθυνση, στην οποία η Κυβέρνηση είναι απολύτως αποφασισμένη να συνεχίσει τα επόμενα χρόνια, στις επόμενες βδομάδες, στους επόμενους μήνες και στα επόμενα χρόνια.

Η Ελλάδα πρέπει να κάνει αυτά που πρέπει να κάνει, όχι εξαιτίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα πρέπει να κάνει αυτά που χρειάζεται να κάνει, όχι εξαιτίας των διεθνών αγορών.

Χρειάζεται να κάνουμε αυτά τα οποία έχουμε περιγράψει με μεγάλη σαφήνεια στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, γιατί θέλουμε να δημιουργήσουμε υγιή δημόσια οικονομικά. Γιατί δεν θέλουμε να συνεχίσουμε να περνάμε τα χρέη στις επόμενες γενεές. Γιατί θέλουμε μια πιο ανταγωνιστική οικονομία και μια πιο δίκαιη κοινωνία.

Αυτές είναι οι βασικές αρχές, με τις οποίες προχωρούμε και σε αυτές τις αρχές – μην έχετε καμία αμφιβολία  – αυτή η Κυβέρνηση δεν κάνει καμία απολύτως έκπτωση.

Ευχαριστώ πολύ.

Παρ’ όλα αυτά, όχι απλώς διατηρώ την αισιοδοξία μου, αλλά πιστεύω ότι, επειδή βρισκόμαστε ακριβώς σ’ αυτή την καμπή, οι πολιτικές που έχουν αρχίσει ήδη να υλοποιούνται, δίνουν τη δυνατότητα στην ελληνική οικονομία να αφήσει πίσω παθογένειες ετών. Δίνει τη δυνατότητα στην ελληνική οικονομία να γνωρίσει ότι το σημερινό παραγωγικό και αναπτυξιακό πρότυπο, όπως είναι, δεν μπορεί να συνεχίσει.

Μου δίνει  ιδιαίτερη ευχαρίστηση και κουράγιο, θα έλεγα, το γεγονός ότι υπάρχει μια γενική αναγνώριση στην κοινωνία - και το βλέπουμε αυτό ως πολίτες - ότι τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχίσουν όπως είναι σήμερα. Ότι ακόμη κι οι δύσκολες επιλογές που κάνει η σημερινή Κυβέρνηση, στηρίζονται σε μια στέρεη βάση. Και σας διαβεβαιώνω, ότι σε αυτές τις δύσκολες επιλογές, αυτή η Κυβέρνηση δεν πρόκειται να κάνει πίσω, δεν πρόκειται να πισωγυρίσει, δεν πρόκειται να φύγει από τους στόχους, τους σκοπούς τους οποίους έχει εκθέσει στους Έλληνες πολίτες.

Γιατί έχει μια πολύ καθαρή εντολή από τον Ελληνικό λαό. Είναι μια εντολή αλλαγών, είναι μια εντολή τομών και μεταρρυθμίσεων, πάντα, βέβαια, με ένα ισχυρό κυρίαρχο αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Γιατί οποιεσδήποτε αλλαγές πάει να κάνει κάποιος, αν δεν βασίζονται σε ένα αίσθημα δικαίου, αν οι πολίτες με απλά λόγια δεν αισθάνονται ότι αυτό που γίνεται κατανέμει τα βάρη δίκαια, αν δεν αισθάνονται στο τέλος μιας προσπάθειας ότι θα υπάρξει αποτέλεσμα, δεν θα τη στηρίξουν και δεν θα στεριώσουν.

Εμείς, λοιπόν, σήμερα, είμαστε αισιόδοξοι, ακριβώς γιατί το πρόγραμμα που ξεδιπλώνεται και για το οποίο θα σας μιλήσω, βασίζεται σ’ αυτές τις δυο βασικές αρχές. Κατ’ αρχάς, σε ένα αίσθημα δικαίου και δεύτερον σε πολιτικές, που άμεσα, αλλά και μεσοπρόθεσμα, έχουν αποτέλεσμα.

Ξεκινώ, λοιπόν, με μια σύντομη αναφορά για το πού βρισκόμαστε. Όλοι γνωρίζουμε ότι το 2009 ήταν μια δύσκολη χρονιά. Η ελληνική οικονομία, μετά από 16 χρόνια, για πρώτη φορά, μπήκε σε ύφεση, με ένα ετήσιο ρυθμό μείωσης του ΑΕΠ κατά 1,2 % – 1,7% το τρίτο τρίμηνο – με μια πραγματική κατάρρευση των επενδύσεων, που ήταν μοχλός τα περασμένα χρόνια, με μείωση πάνω από 18%.

Είχαμε μια πολύ μεγάλη μείωση των εξαγωγών, η οποία, βέβαια, ισοσκελίστηκε ως προς το ισοζύγιο, με μια ακόμη μεγαλύτερη μείωση των εισαγωγών. Τομείς αιχμής της οικονομίας, όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία, έχουν πολύ σημαντική κάμψη και, για πρώτη φορά, πέφτει η ιδιωτική κατανάλωση, που έχει στηρίξει εξαιτίας και των ιδιομορφιών της ελληνικής οικονομίας – της μεγάλης γκρίζας οικονομίας που έχουμε – στο παρελθόν την ανάπτυξη.

Πολλοί διεθνείς αναλυτές, κοιτώντας την ελληνική οικονομία, θα πουν «ναι, αλλά η δική σας ύφεση ήταν ρηχή». Και είναι ρηχή πράγματι, σε σχέση με την ύφεση που βλέπουμε σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία. Η ελληνική ύφεση στο 1,2%  θα μπορούσε να πει κάποιος ότι δεν έχει τα ίδια χαρακτηριστικά.  Όμως, είναι μια ύφεση που έρχεται μετά από πολλά χρόνια υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και επιδρά στο πραγματικό εισόδημα, αλλά και στις προσδοκίες που σήμερα βρίσκονται πολύ χαμηλά.

Στην Ελλάδα η κρίση έχει μία πολύ σημαντική διαφορά σε σχέση με αυτή που βιώνουν άλλες χώρες: είναι κυρίως ενδογενής.

Και η κατάσταση και η κρίση της ελληνικής οικονομίας, σε μικρό μόνο βαθμό μπορούν να σχετιστούν με τη διεθνή οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Σίγουρα, η κρίση μας επηρέασε. Μας επηρέασε σε σχέση με τις εξαγωγές μας, σε σχέση με τις προσδοκίες, σε σχέση με τη ρευστότητα, που δεν υπήρχε για να διοχετευτεί μέσω του ελληνικού τραπεζικού συστήματος στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις.

Όμως, πίσω από όλα αυτά, υπήρχαν τα γνωστά δικά μας προβλήματα, τα οποία ήρθαν στην επιφάνεια εξαιτίας της κρίσης. Προβλήματα που έχουν να κάνουν με την συνεχιζόμενη απώλεια ανταγωνιστικότητας της χώρας μας. Με ένα διευρυνόμενο εξωτερικό έλλειμμα, και βέβαια, το διπλό έλλειμμα της χώρας, δημοσιονομικό και εξωτερικό. Μία χώρα, η οποία είναι στη ζώνη του ευρώ και λειτουργεί με τους ενιαίους κανόνες μίας νομισματικής ένωσης, δεν μπορεί να έχει εξωτερικά ελλείμματα σε διψήφια νούμερα. Δεν μπορεί να διατηρεί κάθε χρόνο επιδεινούμενες επιδόσεις αυτού του τύπου.

Έτσι, ήρθαν στην επιφάνεια τα διαρθρωτικά προβλήματα της χώρας, που σχετίζονται μ’ ένα μοντέλο ανάπτυξης, που κλείνει τον κύκλο του και μέχρι σήμερα είχε να κάνει με την κατανάλωση, τις επενδύσεις στις υποδομές και ταυτόχρονα με έναν δημόσιο τομέα ή με μία λειτουργία της κρατικής μηχανής, που όλοι αναγνωρίζουμε, αν όχι ως πιο βασική, σίγουρα ως κυρίαρχη τροχοπέδη στην οικονομία. Αυτά, λοιπόν, τα διαρθρωτικά προβλήματα, τα οποία κρύβαμε κάτω από το χαλί, τα οποία όλοι γνωρίζαμε, αλλά πολλές φορές θέλαμε να στείλουμε στο μέλλον ως προς το χειρισμό τους, ήρθαν στην επιφάνεια σε μία χρονιά, όπου η διεθνής ύφεση συνέπεσε με μία καταστροφική διαχείριση των δημοσίων οικονομικών. Μιλώ για καταστροφική διαχείριση, γιατί, δυστυχώς, το 2010, ξεκινάμε από ένα εξαιρετικά δυσμενές σημείο όσον αφορά στα δημόσια οικονομικά. Το έλλειμμα πέρυσι έκλεισε στο 12,7%, όταν ο Προϋπολογισμός προέβλεπε ένα έλλειμμα 2% και το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης τον Ιανουάριο της περασμένης χρονιάς προέβλεπε 3,7%. Έχουμε, δηλαδή, μία απόκλιση, όμοια της οποίας οι Ευρωπαίοι εταίροι μας δεν έχουν ξαναδεί.

Αυτή η απόκλιση έχει τρεις κυρίως αιτίες. Η πρώτη είναι, σίγουρα, το γεγονός ότι η ανάπτυξη ήταν χειρότερη από ό,τι προβλεπόταν. Άρα, υπάρχει ένα στοιχείο οικονομικού κύκλου, που δεν αναλογεί σε περισσότερο από δύο ποσοστιαίες μονάδες της απόκλισης. Υπάρχει ένα δεύτερο στοιχείο, που είναι και το κυρίαρχο και το οποίο θα ονόμαζα με ευγενικούς όρους «η επήρρεια του εκλογικού κύκλου». Με απλά λόγια, σε μία χρονιά δύο εκλογικών αναμετρήσεων, ευρωεκλογές και εθνικές εκλογές, κατέρρευσαν οι φοροεισπρακτικοί μηχανισμοί και υπήρξε μία απολύτως ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών.

Αυτή η αιτία, είναι σίγουρα η κυρίαρχη. Είναι αυτή που αφορά περίπου έξι ποσοστιαίες μονάδες και είναι η αιτία που βρίσκεται πίσω από το μεγάλο έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας, για το οποίο θα αναφερθώ. Η τρίτη αιτία,  έχει να κάνει με τη μη καταγραφή στα ελλείμματα μιας σειράς από δαπάνες, οι οποίες έπρεπε να ήταν εκεί. Δαπάνες, όπως τα χρέη του ελληνικού κράτους στα νοσοκομεία και δαπάνες που συνολικά είναι μεταξύ μίας και δύο ποσοστιαίων μονάδων. Άρα, λοιπόν, έχουμε μία πολύ μεγάλη απόκλιση, η οποία από μόνη της είναι πρόβλημα - γιατί προφανώς ξεκινάει κανένας από ένα πάρα πολύ υψηλό έλλειμμα, το οποίο πρέπει να αντιμετωπίσει. Γιατί προφανώς το έλλειμμα αυτό τροφοδοτεί μία ανησυχητική δυναμική του χρέους, αλλά και ένα αποτέλεσμα, το οποίο έχει από μόνο του και μία άλλη εξαιρετικά  δυσάρεστη επιπλοκή. Και αυτό είναι το πρόβλημα αξιοπιστίας που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα απέναντι στους πολίτες, απέναντι στους ευρωπαίους εταίρους της, απέναντι στις διεθνείς αγορές.

Έχω επανειλημμένα πει - και το ξαναλέω και σήμερα - ότι, εάν το έλλειμμα είναι πρόβλημα - που είναι - το γεγονός ότι τα στοιχεία του ελλείμματος δεν είναι πιστευτά από κανέναν, είναι ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα. Εάν οποιαδήποτε άλλη χώρα έκανε αυτό που εμείς έχουμε αναγγείλει ότι θα γίνει τα επόμενα τρία χρόνια, αυτήν την τεράστια δημοσιονομική προσαρμογή, θα τύχαινε μίας όχι απλώς θετικής αποδοχής, αλλά θα είχε τα συγχαρητήρια όλων των ευρωπαίων εταίρων και των διεθνών αγορών, οι οποίες θα έλεγαν ότι αυτή η χώρα έχει πάρει αποφάσεις. Για τη δική μας τη χώρα, αυτό δεν το βλέπουμε. Δεν το βλέπουμε ακόμη. Γιατί; Για έναν πολύ απλό λόγο: γιατί δεν πιστεύουν τα νούμερά μας. Γιατί λένε ότι «το 12,7% μπορεί να μην είναι 12,7%, μπορεί να είναι κάτι άλλο» και «η μείωση στην οποία αναφέρεστε, μπορεί να μην πραγματοποιηθεί». Υπάρχει μια πολύ μεγάλη αναξιοπιστία η οποία σχετίζεται και με τα προβλήματα των στατιστικών μας στοιχείων.
Προχθές, συγκεκριμένα στις Βρυξέλες, το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών εξέτασε μια Έκθεση της Eurostat για τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία.

Και βέβαια υπάρχει κι ένα έλλειμμα αξιοπιστίας ως προς τις πολιτικές. Διότι επανειλημμένως, ελληνικές Κυβερνήσεις έχουν ανακοινώσει πολιτικές, τις οποίες δεν έχουν εφαρμόσει. Το έλλειμμα, λοιπόν, αξιοπιστίας είναι - και πρέπει να είναι και δεν μπορεί παρά να είναι - η αφετηρία οποιασδήποτε προσπάθειας της νέας Κυβέρνησης. Διότι αν δεν αντιμετωπιστεί αυτό το έλλειμμα αξιοπιστίας, τότε όλες οι υπόλοιπες πολιτικές είναι σε σαθρές βάσεις, κάθονται πάνω σε μία κινούμενη άμμο, η οποία ανά πάσα στιγμή μπορεί να μας απορροφήσει.

Γι’ αυτό και μία από τις πρώτες κινήσεις μας ήταν η ανεξαρτητοποίηση της Στατιστικής Υπηρεσίας, ένα νομοσχέδιο, το οποίο αυτή τη στιγμή έχει αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην Eurostat και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σχόλια, και το οποίο θα εισαχθεί και θα ψηφιστεί στη Βουλή αμέσως μόλις έχουμε αυτές τις απαντήσεις. Ένα νομοσχέδιο, με το οποίο θωρακίζεται θεσμικά, λειτουργικά η ανεξαρτησία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, με τον εκάστοτε Υπουργό Οικονομικών να μην μπορεί να διορίσει ούτε να παύσει τον επικεφαλής. Να μπορεί να προτείνει μόνο ένα μέλος, σ’ ένα επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Μία Στατιστική Υπηρεσία, στην οποία θα λειτουργεί ένα ανεξάρτητο Στατιστικό Συμβούλιο, με κοινωνικούς φορείς και στο οποίο έχουμε ζητήσει και από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία να συμμετέχει και θα υπάρχουν κανόνες, διαδικασίες, εχέγγυα ανεξαρτησίας.

Όμως, όλοι γνωρίζουμε ότι αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Η αμφισβήτηση που υπάρχει γύρω από τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία ξεπερνάει δυστυχώς τη Στατιστική Υπηρεσία. Αφορά και το ίδιο το Υπουργείο, του οποίου εγώ προΐσταμαι, τις ίδιες τις υπηρεσίες του, γι’ αυτό και έχουμε προχωρήσει στη σύσταση μίας ανεξάρτητης επιτροπής, η οποία έχει παραδώσει ένα πόρισμα που θα δημοσιοποιήσουμε τις επόμενες ημέρες, σχετικά με την κατάσταση στα ελληνικά δημοσιονομικά στοιχεία, τα προβλήματα, και - το πιο σημαντικό - τις προτεινόμενες λύσεις. Ένα σχέδιο δράσης, ένα πόρισμα που θα καταλήξει σε διαδικασίες πιστοποίησης του τρόπου παραγωγής, δημοσιοποίησης των στοιχείων.

Δεν είναι δυνατόν το ελληνικό Δημόσιο να μην δημοσιοποιεί έγκαιρα τα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού και να έχουμε επαναλήψεις φαινομένων, όπως πέρυσι - στοιχεία να έρχονται κάθε τρεις μήνες αντί κάθε μήνα, ακριβώς επειδή υπήρχε υστέρηση των εσόδων και υπέρβαση των δαπανών. Δεν γίνεται τα δελτία εκτέλεσης του δημοσίου χρέους να είναι ξεχασμένα σε συρτάρια και να βγαίνουν μονάχα όταν πλέον ήταν προφανές ότι δεν μπορούσαν να παραμείνουν εκεί για άλλο χρονικό διάστημα.

Πέρα απ’ αυτό, για να κλείσω το κεφάλαιο της αξιοπιστίας, υπάρχουν ευρύτερα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με το πώς δημιουργεί κάποιος θεσμικά αντίβαρα. Οι περισσότερες χώρες, δίπλα στην επίσημη ροή των στοιχείων από το Υπουργείο Οικονομικών και τα Γενικά Λογιστήρια που υπάρχουν σε όλα τα κράτη, έχουν και ανεξάρτητους Οργανισμούς, οι οποίοι λειτουργούν ως θεσμικά αντίβαρα.

Εδώ, λοιπόν, εμείς θα νομοθετήσουμε μέχρι τα μέσα του 2010 για να δημιουργηθεί ένα σώμα ελέγχου του Προϋπολογισμού, το οποίο θα βρίσκεται εκτός Εκτελεστικής Εξουσίας, στο Κοινοβούλιο. Θα έχει δυνατότητα να ελέγχει, να παρακολουθεί με ανεξάρτητο τρόπο την πορεία και την εκτέλεση του Προϋπολογισμού, να εκδίδει έρευνες και να μπορεί έτσι ο πολίτης και βέβαια, αυτοί που έχουν και το καθήκον να ψηφίσουν και να παρακολουθήσουν τον Προϋπολογισμό, που είναι οι εκπρόσωποι των πολιτών στο Κοινοβούλιο, να έχουν μία αντικειμενική εικόνα για το ποια είναι η πραγματική κατάσταση.

Και τέλος, η Ελλάδα είναι μία από τις τρεις μόλις χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση - οι άλλες δύο είναι η Μάλτα και η Κύπρος - που δεν έχουν δημοσιονομικούς κανόνες. Δημοσιονομικοί κανόνες, οι οποίοι βασίζονται είτε σε κανόνες εξέλιξης του ελλείμματος είτε σε τρόπους με τους οποίους οι ελέγχονται δαπάνες. Κανόνες για τους οποίους υπάρχουν πολλές μελέτες για την εφαρμογή τους σε πολλές διαφορετικές χώρες και οι οποίοι θα θεσπιστούν και στη χώρα μας, για να μπορέσουν να λειτουργήσουν ως άγκυρα για τις προσδοκίες των επενδυτών, για να μπορέσουν να βεβαιώσουν τους Έλληνες πολίτες ότι τα στοιχεία που δημοσιοποιούνται είναι και τα πραγματικά και για να μπορεί η εκάστοτε Κυβέρνηση να κινείται μέσα σ’ ένα πλαίσιο που θα κάνει απαγορευτική οποιαδήποτε υπέρβαση στόχων ή τουλάχιστον θα κάνει πάρα πολύ μεγάλο το πολιτικό κόστος μιας παρόμοιας υπέρβασης.

Το πρώτο, λοιπόν, στοίχημα είναι αυτό της αξιοπιστίας. Είναι ένα στοίχημα, το οποίο πληρώνουμε κάθε μέρα. Το πληρώνουμε στις διεθνείς αγορές. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι αν και πριν από δύο ημέρες, στην παρουσίαση του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης που κάναμε στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών και στο Eurogroup, υπήρξε μία εξαιρετικά θετική υποδοχή, με δηλώσεις που δεν έχουμε ξανακούσει. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη δεν έχουμε πείσει τις διεθνείς αγορές. Και ο λόγος που δεν τις έχουμε πείσει, είναι ακριβώς αυτή η αναξιοπιστία των στοιχείων και η αναξιοπιστία περασμένων πολιτικών. Και μέχρις ότου δείξουμε απτά δείγματα γραφής, δεν θα μπορέσουμε να εξομαλύνουμε ένα διεθνές περιβάλλον, το οποίο, βεβαίως, έχει και τους δικούς του κανόνες και τα δικά του κερδοσκοπικά παιχνίδια. Είναι γνωστά όλα αυτά, αλλά μέσα σε αυτό κινούμαστε, από αυτό θα δανειστούμε τα χρήματα που χρειαζόμαστε φέτος. Άρα, προφανώς πρέπει να συνυπολογίσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά και να προσπαθήσουμε να επηρεάσουμε αυτές τις αντιδράσεις με συγκεκριμένες κινήσεις και πολιτικές.

Έρχομαι, όμως, τώρα στην ουσία. Και πέρα, βεβαίως, από την αντιμετώπιση του ελλείμματος αξιοπιστίας, το ζητούμενο για την οικονομική πολιτική φέτος και τα επόμενα χρόνια είναι πώς θα κερδίσει ταυτόχρονα ένα διπλό στοίχημα: να βάλει τάξη στα δημόσια οικονομικά, που βρίσκονται παντελώς εκτός ελέγχου και ταυτόχρονα να θέσει τις βάσεις για μια νέα πορεία ανάπτυξης, βιώσιμη, βασισμένη σε διαφορετικά παραγωγικά χαρακτηριστικά από το παρελθόν. Μια πορεία ανάπτυξης, την οποία έχουμε κωδικοποιήσει μέσα από την έννοια της Πράσινης Ανάπτυξης, που δημιουργεί επενδυτικές ευκαιρίες, θέσεις εργασίας, πλούτο, ο οποίος μοιράζεται πιο δίκαια απ’ ό,τι μοιράζεται σήμερα.

Αυτό το διπλό στοίχημα επιχειρούμε να κερδίσουμε μέσα από τις πολιτικές και τις προτάσεις που αναλύονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης που έχουμε καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα αποτελεί τον οδικό χάρτη για τα επόμενα χρόνια στην οικονομική πολιτική. Ο επίσημος τίτλος του είναι Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, αλλά εμείς θέλουμε να το λέμε Πρόγραμμα Σταθερότητας, Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης. Γιατί στην πράξη, είναι ένα Πρόγραμμα μεγάλων τομών και αλλαγών, δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα δημοσιονομικών στόχων και εξυγίανσης. Είναι ένα πρόγραμμα που βάζει μπροστά σημαντικές τομές στην οικονομία, τομές που θα έχουν και βραχυπρόθεσμη, αλλά κυρίως μεσοπρόθεσμη απόδοση. Προφανώς, κεντρικό στοιχείο αυτού του προγράμματος είναι η αντιμετώπιση του τεράστιου ελλείμματος και ο έλεγχος του δημοσίου χρέους.

Το Πρόγραμμα βασίζεται σ’ ένα συγκεκριμένο μακροοικονομικό σενάριο: θεωρούμε - κι εδώ είμαστε συμβατοί με τους περισσότερους διεθνείς οργανισμούς - ότι η ελληνική οικονομία το 2010 θα εξακολουθεί να είναι σε ύφεση, αλλά οριακά θ’ αρχίσει μια ανάκαμψη από το δεύτερο μισό του 2010 και από το 2011 θα μπούμε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, φτάνοντας από το 2012 και ξεπερνώντας από το 2013 το 2%. Υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι βάζουν ερωτηματικά σ’ αυτό το μακροοικονομικό σενάριο. Λένε: «μα, θα μπορέσουμε από το 2010 να αρχίσουμε αυτή την αναστροφή της πορείας ανάπτυξης;».

Νομίζω έχουμε πολλά επιχειρήματα για να πείσουμε, γιατί πράγματι δεν είναι έτσι τα πράγματα. Κατ’ αρχάς, προσωπικά είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι η ίδια η δημοσιονομική προσαρμογή απελευθερώνει πόρους, τα υψηλά ελλείμματα πνίγουν την ανάπτυξη, δεν τη βοηθούν. Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι, όταν έχεις τεράστια ελλείμματα, ρίχνοντας περισσότερα χρήματα χωρίς στόχευση, μπορείς να βάλεις μπροστά την αναπτυξιακή διαδικασία. Αντίθετα, χρειάζεται μια πολιτική, η οποία δημιουργεί και προσδοκίες μείωσης των ελλειμμάτων, μία πολιτική, η οποία απελευθερώνει πόρους που θα πάνε σε επενδύσεις.

Το δεύτερο είναι ότι, βεβαίως, η ελληνική οικονομία έχει δυνατότητες άντλησης σημαντικών κεφαλαίων τα επόμενα χρόνια - είχε αναφερθεί η συνάδελφός μου, η κυρία Κατσέλη, σε αυτό - περίπου 16 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι πολύ σημαντικό το ποσό αυτό και είναι όλο για επενδύσεις. Αυτό που σήμερα επιχειρούμε είναι να το επαναστοχεύσουμε σε μια πιο σωστή κατεύθυνση.

Επίσης, μία σειρά από πολιτικές, στις οποίες θα αναφερθεί η κυρία Κατσέλη, διευκολύνουν την επιχειρηματική δραστηριότητα, ανοίγουν επενδυτικές ευκαιρίες, μειώνουν το κόστος και τον χρόνο ίδρυσης επιχειρήσεων και από μόνες τους θα έχουν τη δυνατότητα ακριβώς να ανεβάσουν τους αναπτυξιακούς ρυθμούς της χώρας.

Ελπίζουμε και πιστεύουμε ότι η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας, όσο δειλή και αν είναι, από τα μέσα του 2010 και πέρα, θα οδηγήσει και σε μία ανάκαμψη των ελληνικών εξαγωγών και, βέβαια, δεν πρέπει κανένας να υποτιμά τη δυνατότητα που υπάρχει της κατανάλωσης στην ελληνική οικονομία, δεδομένου ότι είμαστε μια οικονομία με ιδιόμορφα χαρακτηριστικά, όπου τα επίσημα νούμερα εισοδήματος και φορολογίας δεν αντανακλούν τις πραγματικές δυνατότητες που έχουν οι Έλληνες πολίτες.

Άρα, λοιπόν, είναι ένα μακροοικονομικό σενάριο, που πιστεύουμε ότι είναι ρεαλιστικό και το οποίο θα στηρίξει όχι απλώς τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, αλλά και τη στροφή της χώρας σε αυτό το νέο παραγωγικό πρότυπο. Ο δημοσιονομικός στόχος του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι πολύ συγκεκριμένος και δύσκολος, αλλά απολύτως εφικτός. Είναι ο στόχος το έλλειμμα να μειωθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του 2012. Επιλέξαμε ως Κυβέρνηση μία τριετή προσαρμογή.

Γιατί τριετή προσαρμογή; Διότι είναι ανάγκη η προσαρμογή να ξεκινήσει και να είναι γρήγορη. Είναι ανάγκη να υπάρξει η αίσθηση του επείγοντος στην ελληνική κοινωνία, γύρω από όλες τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν. Γιατί μια γρήγορη δημοσιονομική προσαρμογή είναι και πιο πιστευτή και πιο σωστή απέναντι και στους ευρωπαίους εταίρους μας, αλλά και στις διεθνείς αγορές.

Με βάση, λοιπόν, το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, το 2010, θα έχουμε μία μείωση του ελλείμματος κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες. Είναι, δηλαδή, ένα εμπροσθοβαρές πρόγραμμα. Αυτή η μείωση βασίζεται τόσο σε αυξήσεις από την πλευρά των εσόδων όσο και σε σημαντικές μειώσεις από την πλευρά των δαπανών. Οι 2,3 ποσοστιαίες μονάδες από τις τέσσερις είναι μέτρα διαρθρωτικού και μόνιμου χαρακτήρα, το 1,7 είναι μέτρα προσωρινού χαρακτήρα. Η προσαρμογή αυτή ακολουθείται τα επόμενα χρόνια από μειώσεις 3,1% το 2011 και 2,8% το 2012. Έτσι, με αυτήν την πορεία, στο τέλος του 2012, η χώρα θα έχει βγει από τη λεγόμενη δημοσιονομική επιτήρηση - πιο σωστά, διαδικασία υπερβολικών ελλειμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - και θα έχει ξαναβάλει τα δημοσιονομικά της σ’ ένα πιο σωστό δρόμο.

Ταυτοχρόνως, το χρέος θα φτάσει το 120% και θ’ αρχίσει να μειώνεται. Θ’ αρχίσει να μειώνεται από το 2012, πέφτοντας στο 117% και το 2013 στο 113%. Γιατί θ’ αρχίσει να πέφτει το χρέος; Κατ’ αρχάς, γιατί θα έχουμε μια γρήγορη δημοσιονομική προσαρμογή, δημιουργώντας γρήγορα πρωτογενή πλεονάσματα. Δεύτερον, γιατί υπάρχει σε σχεδιασμό ένα πρόγραμμα μετοχοποιήσεων και αποκρατικοποιήσεων, που θα συμβάλει κατά περίπου 2,5% του ΑΕΠ στα επόμενα χρόνια κι ένα πρόγραμμα, το οποίο, πέρα από τις συμμετοχές του Δημοσίου σε εταιρίες, θα χωράει και την αξιοποίηση της τεράστιας ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, η οποία σήμερα κοιμάται.

Ένα  παρόμοιο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής δεν έχει κανένα απολύτως νόημα και περιορίζεται σε απλούς αριθμητικούς στόχους, εάν δεν υποστηρίζεται από πολύ συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές. Αυτά είναι τα δύο βασικά, εάν θέλετε, πλεονεκτήματα αυτού του προγράμματος, το οποίο έχουμε παραδώσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή - και αυτό αναγνωρίζεται από όλους. Διότι: πρώτον, για το 2010 η προσαρμογή είναι απολύτως  ποσοτικοποιημένη με συγκεκριμένα μέτρα και έτσι από την πλευρά, για παράδειγμα, των δαπανών, μιλάμε για συγκεκριμένες μειώσεις στις λειτουργικές δαπάνες του Δημοσίου. Έχουμε εξαγγείλει μείωση στο κονδύλι των επιδομάτων του Δημοσίου τομέα κατά 10%, έχουμε μιλήσει για πάγωμα προσλήψεων για το 2010, με εξαίρεση τους ευαίσθητους τομείς Υγείας, Παιδείας και Δημόσιας Ασφάλειας και από το 2011 ύπαρξη ενός κανόνα «πέντε προς ένα», για πέντε αποχωρήσεις μία μόνο πρόσληψη. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί τα τελευταία δέκα χρόνια το συνολικό κονδύλι του Προϋπολογισμού που πάει για μισθούς και για συντάξεις έχει διπλασιαστεί, το ονομαστικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά περίπου 70%.

Είναι προφανές ότι πρέπει να ελεγχθεί αυτό το κονδύλι, με ένα τρόπο, βεβαίως, που βελτιώνει και δεν χειροτερεύει τις υπηρεσίες που έχει ο Έλληνας πολίτης. Το 2009, συνταξιοδοτήθηκαν 14.000 Δημόσιοι υπάλληλοι και προσελήφθησαν 29.000 μόνιμοι. Σε αυτό, προσθέστε όλες τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου, προσθέστε τα πελατειακά stage και έχετε μια εικόνα ενός Δημοσίου Τομέα, ο οποίος όλοι ξέρουμε ότι δεν είναι αποτελεσματικός, αλλά ταυτόχρονα είναι συνεχώς διογκούμενος.
Πρέπει, λοιπόν, κάτι να γίνει γι’ αυτό, με ένα σοβαρό, υπεύθυνο τρόπο. Με ένα τρόπο, ο οποίος δεν στοχεύει ούτε επιχειρεί να βάλει απέναντί του την μεγάλη πλειοψηφία των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία προσπαθεί να κάνει την δουλειά της και να δώσει αποτέλεσμα στο Έλληνα πολίτη. Αλλά ένα πρόγραμμα, το οποίο θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τη σπατάλη ευρύτερα, και όχι μόνο, προφανώς, στο ίδιο το κονδύλι των μισθών και των επιδομάτων.

Δίπλα σε αυτά τα μέτρα που αφορούν μειώσεις δαπανών, υπάρχουν και συγκεκριμένα μέτρα αύξησης των εσόδων, που ποσοτικοποιούνται απολύτως και έτσι πιστεύουμε ότι για πρώτη φορά υπάρχει ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο στο τέλος του έτους θα έχει υλοποιηθεί.

Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι ότι εξηγούμε με συγκεκριμένα προγράμματα, με αποφάσεις που πρέπει να παρθούν, τις μεγάλες τομές που θα υποστηρίξουν αυτή την προσπάθεια. Τις τομές στη διαδικασία κατάρτισης εκτέλεσης Προϋπολογισμού, τις τομές στο φορολογικό σύστημα, τις τομές σε συνέχεια της δημόσιας συζήτησης για το Ασφαλιστικό, τις τομές στον τρόπο λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης, αλλά και όλες αυτές που αλλάζουν το παρελθόν μας πρότυπο.

Θα δώσω μερικά μόνο παραδείγματα στον τρόπο εκτέλεσης και διαχείρισης του Προϋπολογισμού. Η Ελλάδα έχει έναν Προϋπολογισμό, ο οποίος στο τέλος κάθε έτους παίρνει απλώς το κονδύλι του περασμένου έτους κατά «κάτι» τοις εκατό αυξημένο και αυτός είναι ο νέος Προϋπολογισμός. Είναι ένας Προϋπολογισμός, ο οποίος δεν συνδέει στόχους με αποτελέσματα. Δεν κάνει καμία αποτίμηση του κατά πόσο τα λεφτά του Έλληνα φορολογούμενου είχαν ή όχι κάποια θετική επίπτωση σε υπηρεσίες και στην ανάπτυξη.

Πάμε, λοιπόν, σε έναν Προϋπολογισμό από μηδενική βάση, σε έναν Προϋπολογισμό προγραμμάτων. Αξιολογούμε εκ του μηδενός τις δαπάνες κάθε Υπουργείου και παρακολουθούμε την εξέλιξη του Προϋπολογισμού του 2010 κάθε μήνα, δημοσιοποιώντας στο Διαδίκτυο τα αποτελέσματα. Με μικτές ομάδες του Υπουργείου Οικονομικών και των άλλων Υπουργείων, βάζοντας στην άκρη ένα 10% του ετήσιου Προϋπολογισμού, έτσι ώστε να μπορέσουμε να προλάβουμε οποιεσδήποτε υπερβάσεις θα υπάρχουν.

Αυτή η αλλαγή του συστήματος κατάρτισης εκτέλεσης και παρακολούθησης Προϋπολογισμού, είναι μια μικρή επανάσταση, για την οποία επιδιώκουμε να έχουμε τεχνική υποστήριξη τόσο από Διεθνείς Οργανισμούς, όπως είναι ο ΟΟΣΑ ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αλλά και αξιοποιώντας την τεχνογνωσία που υπάρχει σε μεγάλες επιχειρήσεις, σε διεθνείς ελεγκτικές επιχειρήσεις, που θα μας στηρίξουν σε κάθε Υπουργείο, αλλά κυρίως στο Υπουργείο Οικονομικών, για να μπορέσει να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται κάποιος την εκτέλεση του Προϋπολογισμού.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη και ολοκληρώνεται η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης για το νέο φορολογικό σύστημα. Πριν από μερικές μέρες, έκλεισε η διαβούλευση στο Διαδίκτυο. Είχαμε κοντά στους 20.000 πολίτες, οι οποίοι έχουν κάνει εξαιρετικά ενδιαφέρουσες επισημάνσεις και αυτή είναι η απάντηση σε όλους όσους λένε πως αυτές οι διαδικασίες διαβούλευσης παίρνουν πάρα πολύ χρόνο. Ναι, χρόνο παίρνουν, αλλά είναι εξαιρετικά χρήσιμες, διότι βοηθούν στο να υπάρξει - και θα υπάρξει - ένα καλύτερο φορολογικό νομοσχέδιο από ένα νομοσχέδιο που θα ετοίμαζε μια ομάδα του Υπουργείου πίσω από κλειστές πόρτες.

Είναι σε εξέλιξη η δουλειά που γίνεται στις έντεκα ομάδες εργασίας, οι οποίες κοιτούν επί μέρους ζητήματα. Θα καταλήξουμε σε ένα φορολογικό σύστημα, με μια ενιαία, προοδευτική, τιμαριθμοποιημένη φορολογική κλίμακα, με την αλλαγή του τρόπου φορολόγησης των νομικών προσώπων. Έχουμε μιλήσει για διαχωρισμό ανάμεσα στα διανεμόμενα και αδιανέμητα κέρδη και την υπαγωγή των διανεμομένων κερδών στη φορολόγηση φυσικών προσώπων, την ελάφρυνση των κερδών, τα οποία δεν διανέμονται, αλλά γίνονται επενδύσεις, και νέες  θέσεις εργασίας. Έχουμε εξηγήσει την λογική μας για την αλλαγή του τρόπου φορολόγησης ακίνητης περιουσίας. Θα υπάρξουν πάρα πολύ σημαντικές αλλαγές στον ίδιο τον τρόπο ελέγχου της φορολογίας στις επιχειρήσεις και στα φυσικά πρόσωπα. Ένας άλλος τρόπος φορολογικών δηλώσεων. Θα πάμε σε ένα γενικευμένο πόθεν έσχες, όπως έχουμε δηλώσει, δηλώνοντας στα εισοδήματά μας και τα περιουσιακά μας στοιχεία με κυρίαρχο στοιχείο να εμπεδώσουμε  την εμπιστοσύνη του πολίτη απέναντι στο φορολογικό σύστημα. Να διευρύνουμε την φορολογική βάση, να χτυπήσουμε αλύπητα όλους αυτούς, οι οποίοι σήμερα  κλέβουν σήμερα από το συνεπή Έλληνα φορολογούμενο. Γιατί η φοροδιαφυγή δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά κλοπή, μέσα από συγκεκριμένες μεθόδους.

Πρέπει να δώσουμε κίνητρα στους πολίτες, όπως μέσα από τις αποδείξεις, αλλά και αντικίνητρα, δηλαδή εξαιρετικά αυστηρές ποινές σε όσους επιμένουν να μη επωμίζονται το βάρος, που θα έπρεπε να επωμίζονται, ως προς τα φορολογικά έσοδα. Μπορούμε να το κάνουμε, με σύγχρονες μεθόδους, με δειγματοληπτικούς ελέγχους, με διασταύρωση στοιχείων. Πράγματα που γίνονται, πράγματα για τα οποία υπάρχουν ήδη τα δεδομένα. Απλώς, μέχρι τώρα, δεν υπήρχε η πολιτική βούληση να προχωρήσουν. Και πιστεύω ότι έχουμε αρχίσει ήδη να αποδεικνύουμε ότι αυτή η πολιτική βούληση υπάρχει.

Κυρίες και  κύριοι, θέλω να κλείσω με μια σύντομη αναφορά σε μια σειρά από άλλα μεγάλα ζητήματα, που κι αυτά περιέχονται και περιγράφονται μέσα στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Έχουν να κάνουν με τις μεγάλες αλλαγές που κυοφορούνται στο Ασφαλιστικό, ένα σύστημα πιο δίκαιο και πιο βιώσιμο. Υπάρχει ένας διάλογος, που δεν είναι εύκολος - γιατί δεν είναι εύκολο το ασφαλιστικό σύστημα - ο οποίος, όμως, θα καταλήξει και σε βελτιώσεις του ισχύοντος συστήματος, αλλά και σε άρση αδικιών και σε εξορθολογισμό με τις αλλαγές που γίνονται στον τομέα της Υγείας.

Έχουν ήδη προχωρήσει οι συναρμόδιοι Υπουργοί σε αλλαγές που μειώνουν το μεγάλο κόστος, το οποίο επιμερίζονται τα ασφαλιστικά ταμεία και εντέλει ο Έλληνας φορολογούμενος, γύρω από τις υγειονομικές δαπάνες των ασφαλισμένων.

Θέλω ακόμα να αναφερθώ στις πολύ μεγάλες αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση, που ο αρμόδιος Υπουργός έχει ανακοινώσει και εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο. Μια μεγάλη αλλαγή, με την οποία έχουμε μείωση των δήμων από 1034 στους 370, πηγαίνοντας από 57 Νομαρχίες σε 13 Περιφέρειες. Αλλαγές, οι οποίες έχουν ταυτόχρονο στόχο να φέρουν τη Δημόσια Διοίκηση πιο κοντά στον πολίτη, αλλά και μια Δημόσια Διοίκηση, που κοστίζει λιγότερο στον πολίτη, γιατί θα έχουν τη δυνατότητα να πετύχουν οικονομίες κλίμακας, εκεί όπου σήμερα δεν υπάρχουν και είναι κατακερματισμένες υπηρεσίες. Έτσι, θα έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα.

Και βέβαια, όλες αυτές οι πολιτικές, οδηγούν σε ένα νέο παραγωγικό πρότυπο. Δεν θα επεκταθώ, γιατί η συνάδελφός μου, η κυρία Κατσέλη, θα έχει την ευκαιρία να μιλήσει γι’ αυτές.

Ολοκληρώνω  με τη γενική παρατήρηση ότι οι μέρες που περνάμε δεν είναι οι ευκολότερες για τη χώρα μας. Πρέπει να σας πω ότι δεν είναι καθόλου ευχάριστο για ένα Υπουργό Οικονομικών στην Ελλάδα και σε οποιαδήποτε άλλη χώρα - είμαι σίγουρος - να είναι αναγκασμένος να απολογείται. Να απολογείται για στοιχεία, τα οποία δεν ισχύουν, για προηγούμενες δεσμεύσεις που δεν έχουν αναληφθεί. Βέβαια, έχω απόλυτη συναίσθηση ότι όταν κάθομαι στο τραπέζι με τους ομολόγους μου, μπροστά μου υπάρχει μια ταμπέλα που γράφει «Ελλάς», δεν γράφει «Νέα Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ». Άρα, λοιπόν, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν βαρύτατες ευθύνες για το παρελθόν, αυτή η Κυβέρνηση, αυτές τις ευθύνες, είναι αναγκασμένη να τις διαχειριστεί και να πάει τη χώρα μπροστά.

Οι τρεις μήνες  από τις εκλογές, όπου  οι πολίτες μας έδωσαν μια πολύ καθαρή εντολή, ήταν και μια περίοδος, όπου βγήκαν στην επιφάνεια πολλά περισσότερα από τα προβλήματα που όλοι μας πιστεύαμε ότι υπάρχουν. Είναι σαφές ότι έχει αρχίσει να εμπεδώνεται η αίσθηση στην ελληνική κοινωνία ότι θα αντιμετωπίσουμε χρόνια προβλήματα,  ότι αυτή η κρίση θα είναι και ευκαιρία για τη χώρα μας. Μια χώρα με τεράστιες αναπτυξιακές, κοινωνικές, δυνατότητες. Δυνατότητες του ανθρώπινου δυναμικού. Δυνατότητες που σήμερα είναι σαφές ότι δεν αξιοποιούνται.

Ως απλός Έλληνας πολίτης, δεν θέλω να συνεχισθεί αυτή η κατάσταση. Ως Υπουργός Οικονομικών μιας Κυβέρνησης  με σαφέστατη εντολή, δηλώνω ότι δεν θα αφήσουμε να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Παίρνουμε και θα πάρουμε όλα τα μέτρα που χρειάζονται, για να αλλάξει πορεία η χώρα.

Σας ευχαριστώ  πολύ.

Και ξεκινώντας αυτή την παρουσίαση, θέλω να ευχαριστήσω τους συναδέλφους Υπουργούς για τη συμβολή τους. Είναι ένα πρόγραμμα, το οποίο ετοιμάστηκε με την καθοριστική συμβολή όλων των Υπουργείων και, βεβαίως, θα εκτελεστεί και θα εφαρμοστεί, με συλλογική δουλειά.

Είναι χρήσιμο να υπενθυμίσουμε τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Είναι η μείωση του ελλείμματος και του χρέους, είναι η διασφάλιση των συνθηκών για την οικονομική ανάπτυξη, μέσα από την αντιμετώπιση χρόνιων διαρθρωτικών αδυναμιών, που έχει η οικονομία μας, για να τη βάλουμε σε μία νέα και βιώσιμη πορεία ανάπτυξης.

Είναι η αντιμετώπιση του τεράστιου ελλείμματος αξιοπιστίας, που βιώνει σήμερα η χώρα, εξαιτίας των πολιτικών της προηγούμενης Κυβέρνησης, εξαιτίας των μεγάλων αναθεωρήσεων του μεγέθους του ελλείμματος και, βέβαια, εξαιτίας των προηγούμενων αποτυχημένων προσπαθειών στο πεδίο της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, βάζουμε ξεκάθαρους στόχους. Καταρχάς, τη δημοσιονομική προσαρμογή με μία σειρά από διαρθρωτικά μέτρα, που μειώνουν τη σπατάλη, αυξάνουν δίκαια τα δημόσια έσοδα, αντιμετωπίζουν χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες.

Την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, με τη μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο, της πράσινης ανάπτυξης, που αξιοποιεί τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, που ξέρουμε πως έχει η χώρα μας, που επεκτείνει τις οικονομικές μας προοπτικές, μέσα από πραγματικές επενδύσεις.

Και βέβαια, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη στο κράτος και των διεθνών εταίρων στην Ελλάδα, με την ενίσχυση της διαφάνειας, την αξιοπιστία στα δεδομένα και στις πολιτικές της χώρας.

Το πρόγραμμα αυτό κινείται μέσα σε ένα συγκεκριμένο μακροοικονομικό περιβάλλον. Η Ελλάδα, το 2009, για πρώτη φορά, ήταν σε ύφεση, μετά από το 1993. Ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας μας από 2% το 2008, έπεσε στο -1,2% το 2009, η ιδιωτική κατανάλωση από 2,3% πήγε στο -1,5%, οι επενδύσεις κατέρρευσαν, σχεδόν κατά 20%, οι εξαγωγές μας έπεσαν κατά 16%, οι εισαγωγές σχεδόν κατά 25%.

Το πρόγραμμα το οποίο ετοιμάσαμε, περιγράφει ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας από τα επόμενα χρόνια, ξεκινώντας από την σταθεροποίησή της το 2010, έναν ρυθμό πραγματικής αύξησης του ΑΕΠ στο -0,3% ανεβαίνοντας στο 1,5% το 2011, το 1,9% το 2012, το 2,5% το 2013.

Ταυτόχρονα, με τις πολιτικές που προτείνουμε, στοχεύουμε στην ανάταξη του μεγάλου ελλείμματος ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Γνωρίζουμε ότι, τα τελευταία χρόνια, η ανταγωνιστικότητα της χώρας μας κατέρρευσε, με ένα έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που, το 2008, έφτασε να είναι πάνω από 12% του ΑΕΠ, έπεσε το 2009 εξαιτίας της ύφεσης κυρίως, αλλά ελπίζουμε να αρχίσει να πέφτει από το 2010 και πέρα, μέσα από συγκροτημένες πολιτικές, για την ανάταξη της ανταγωνιστικότητας, φτάνοντας το 2013 στο έλλειμμα 4% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το περιβάλλον, θέτουμε ξεκάθαρους στόχους δημοσιονομικής προσαρμογής. Γνωρίζουμε όλοι ότι, το 2009, το έλλειμμα έφτασε στο πρωτόγνωρο 12,7% του ΑΕΠ. Οι αρχικές προβλέψεις του ελλείμματος στον προϋπολογισμό, πριν ένα χρόνο, θυμίζουμε, ήταν στο 2%. Τον Ιανουάριο, στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που κατέθεσε η προηγούμενη Κυβέρνηση το έλλειμμα ήταν στο 3,7%. Έχουμε, λοιπόν, πραγματικά έναν πρωτοφανή δημοσιονομικό εκτροχιασμό μέσα στο 2009.

Σε τι οφείλεται αυτός ο εκτροχιασμός; Καταρχάς, η ανάπτυξη ήταν πράγματι χειρότερη από αυτήν που υπολόγιζε η προηγούμενη Κυβέρνηση. Ένα μικρό κομμάτι, λοιπόν, αυτής της δημοσιονομικής κατάρρευσης έχει να κάνει με την οικονομική κρίση. Είναι, όμως, δυστυχώς ένα μικρό κομμάτι.

Το μεγαλύτερο κομμάτι έχει να κάνει με αυτό που θα λέγαμε επίπτωση ενός εκλογικού κύκλου. Σε απλά ελληνικά, κατέρρευσαν οι φοροεισπρακτικοί μηχανισμοί, υπήρξε μία εκτίναξη των δαπανών του κράτους, μία αλόγιστη σπατάλη, χωρίς κανένα παραγωγικό αντικείμενο. Και δυστυχώς, η προηγούμενη Κυβέρνηση επέλεξε να μην δημοσιοποιήσει, να μην εντάξει στον επίσημο προϋπολογισμό του κράτους προφανείς δαπάνες, οι οποίες είχαν αναληφθεί και υποχρεώσεις του κράτους, όπως τα χρέη των νοσοκομείων. Αυτό συνέτεινε και στο μεγάλο πρόβλημα αξιοπιστίας των δημοσιονομικών δεδομένων, που έχουμε σήμερα διεθνώς.

Στόχος μας, λοιπόν, είναι ξεκινώντας από αυτή την εξαιρετικά δυσμενή αφετηρία, να πάμε σε μία γρήγορη τριετή προσαρμογή, έναν τριετή ορίζοντα μείωσης του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ, μέχρι το τέλος του 2012. Αυτό θα το πετύχουμε μέσα από τη βιώσιμη ενίσχυση των δημοσίων εσόδων, την πάταξη της σπατάλης και την αναδιάταξη των δαπανών, με μείωση αυτών που δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές υπηρεσίες και βεβαίως μέσα από όλες τις πολιτικές για την ανάταξη της οικονομίας.

Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές: ξεκινώντας από δαπάνες, οι οποίες μέσα σε ένα χρόνο το 2009 από το 48,3% του ΑΕΠ εκτινάχθηκαν στο 52% του ΑΕΠ, πιστεύουμε και στοχεύουμε με το πρόγραμμα αυτό, μεσοπρόθεσμα, μέχρι το 2013, να πέσουν στο 47,7%. Είναι μία σημαντική μείωση, που θα μας φέρει στα επίπεδα των άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα έσοδα από 40,6% του ΑΕΠ το 2008, έπεσαν στο 39% το 2009 και με τις πολιτικές μας στοχεύουμε να ανέλθουν στο 45,7% του ΑΕΠ το 2013, φτάνοντας κοντά στο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μερικά παραδείγματα μέτρων, από το 2010, που οδηγούν στην ενίσχυση των εσόδων: από τις αλλαγές που κάνουμε στη φορολογία με την ενιαία φορολογική κλίμακα, την εξάλειψη ειδικών φορολογικών κανόνων, έσοδα πάνω από ένα δισ. ευρώ. Από τους φόρους στη μεγάλη ακίνητη περιουσία, 400 εκ. ευρώ. Από την αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα ποτά και στα τσιγάρα, γύρω στα 700 εκ. ευρώ.

Μέτρα για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, πάνω από 1 δισ. ευρώ. Για την αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής, εισροές για το πρόγραμμα των δημοσίων επενδύσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κοντά στο 1,5 δισ. ευρώ. Έσοδα από το πρόγραμμα ενίσχυσης της ρευστότητας των τραπεζών. Η έκτακτη εισφορά κοινωνικής ευθύνης στις μεγάλες, στις πιο κερδοφόρες ελληνικές επιχειρήσεις. Η έκτακτη εισφορά κοινωνικής ευθύνης από τους ιδιοκτήτες ακινήτων μεγάλης αξίας.

Να τονίσω ότι, ειδικά για το 2010, στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που θα καταθέσουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτυπώνονται με πολύ σαφή, ποσοτικοποιημένο τρόπο τα μέτρα εκείνα, οι δαπάνες, τα έσοδα από τα οποία θα προέλθει η μεγάλη δημοσιονομική προσαρμογή των τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων για το 2010.

Παραδείγματα μέτρων που μειώνουν τις δαπάνες: η  μείωση κατά 10% του κονδυλίου για τα επιδόματα, τη λεγόμενη «Γενική Κυβέρνηση», πάνω από 600 εκ. ευρώ, η αναστολή προσλήψεων το 2010, η μείωση του λειτουργικού κόστους στο κράτος 360 εκ. ευρώ, η εκλογίκευση των δαπανών στα Ασφαλιστικά Ταμεία, που είδαν μία πραγματικά εξαιρετικά άσχημη διαχείριση το 2009.

Ακόμα, η εξοικονόμηση από τα αμυντικά προγράμματα κοντά στα 500 εκ. ευρώ, η μείωση στις δαπάνες για προμήθειες των νοσοκομείων πάνω από ένα δισ. ευρώ μέσα από ένα πρόγραμμα, στο οποίο θα αναφερθούν και οι αρμόδιοι Υπουργοί. Αντιστοίχως στο πρόγραμμα του 2010 αυξάνουμε δαπάνες για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.

Αυξάνουμε το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, για να επιταχύνουμε το ΕΣΠΑ. Δίνουμε, όπως είναι γνωστό, από τον προϋπολογισμό χρήματα στην εκπαίδευση 1 δισ. ευρώ επιπλέον. Για την κοινωνική προστασία, το έκτακτο για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Αύξηση του επιδόματος ανεργίας, των αγροτικών συντάξεων, για την αγροτική παραγωγή, για την υγεία με την πρόβλεψη δαπανών για προσλήψεις 3.000 επιπλέον νοσηλευτών. Για την απασχόληση, εφαρμογή προγραμμάτων επιδότησης ασφαλιστικών εισφορών. Και δυστυχώς οι δαπάνες μας επιβαρύνονται και με περίπου 600 εκ. ευρώ επιπλέον τόκους εξαιτίας του μεγάλου δανειακού προγράμματος που έχει η χώρα μας.

Η πορεία μείωσης του ελλείμματος τα επόμενα χρόνια. Με βάση το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης, το 2010, το έλλειμμα θα μειωθεί τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες, από το 12,7% στο 8,7% του ΑΕΠ. Το 2011, θα μειωθεί περαιτέρω 3,1 ποσοστιαίες μονάδες, από το 8,7% θα πέσει στο 5,6% του ΑΕΠ. Το 2012 κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες, πέφτοντας από το 5,6% στο 2,8% του ΑΕΠ και το 2013 περαιτέρω θα μειωθεί ώστε να φτάσει το 2% του ΑΕΠ.

Στόχος μας είναι επίσης να συγκρατήσουμε και να αντιστρέψουμε την εξαιρετικά επικίνδυνη δυναμική, που έχει σήμερα το δημόσιο χρέος της χώρας. Το δημόσιο χρέος θα σταθεροποιηθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2011 και θα ξεκινήσει η αποκλιμάκωσή του από το 2012. Αυτό θα γίνει γιατί η διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής που επιλέξαμε είναι γρήγορη και εμπροσθοβαρής, αρχίζοντας να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα ήδη από το 2011.

Θα γίνει γιατί επιστρέφουμε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης από το 2011. Θα γίνει γιατί από ένα πρόγραμμα μετοχοποιήσεων και ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, πάντα με βάση τις αρχές και τις προγραμματικές μας δεσμεύσεις, αναμένεται να δημιουργηθούν έσοδα ύψους περίπου 2,3% του ΑΕΠ, για τα επόμενα τρία χρόνια. Και επίσης, διότι το ελληνικό Δημόσιο θα έχει επιστροφή ποσού ίσο με περίπου 3,8 δισ. ευρώ, που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του πακέτου στήριξης της ρευστότητας για την ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών τα επόμενα χρόνια.

Η πορεία αποκλιμάκωσης του χρέους από ένα χρέος στο 113,4% του ΑΕΠ το 2009, θα ανέλθει στο 120,4% στο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης το 2010. Θα σταθεροποιηθεί στο 120,6% του ΑΕΠ το 2011, για να αποκλιμακωθεί περαιτέρω από το 2012 φτάνοντας στο 113,4% το 2013.

Πίσω από αυτούς τους κεντρικούς στόχους, πίσω από αυτά τα νούμερα υπάρχουν συγκεκριμένες πολιτικές. Υπάρχουν πολιτικές για την αποκατάσταση καταρχάς της ποιότητας των δημοσίων οικονομικών και άρα την αντιμετώπιση του μεγάλου προβλήματος, του μεγάλου ελλείμματος αξιοπιστίας που έχουμε.

Η πολιτική μας περιλαμβάνει, λοιπόν, ένα εμπροσθοβαρές πρόγραμμα και ενίσχυση της προσπάθειας για την περιστολή της σπατάλης, την ενίσχυση των εσόδων και την πάταξη της αδιαφάνειας στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος. Σχετικά με τα δημοσιονομικά και στατιστικά μας δεδομένα, προχωράμε στην ανεξαρτητοποίηση της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας και αναμόρφωση του Εθνικού Στατιστικού Συστήματος με νομοσχέδιο, το οποίο θα έρθει μέσα στον Ιανουάριο στη Βουλή.

Προχωράμε στη δημιουργία ενός ειδικού σώματος στη Βουλή, για τον έλεγχο του προϋπολογισμού. Στην υιοθέτηση, τη θέσπιση δημοσιονομικών κανόνων για την αποτελεσματική εκτέλεση του προϋπολογισμού. Για το νοικοκύρεμα και τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών, των δημοσίων οικονομικών θεσπίζεται μηνιαίως έλεγχος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού από διμερείς ομάδες εργασίας, σύμφωνα με την εντολή του Πρωθυπουργού, με στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών και κάθε Υπουργείου ξεχωριστά.

Αξιοποιείται ένα πληροφοριακό σύστημα για τον έλεγχο των δαπανών κάθε κωδικού σε κάθε Υπουργείο. Γίνεται μηνιαία δημοσιοποίηση στοιχείων του προϋπολογισμού στο διαδίκτυο και η καθιέρωση ενός ανώτατου ορίου 90% απελευθέρωσης πιστώσεων, ώστε να προληφθεί έγκαιρα η περίπτωση υπερβάσεων δαπανών, μία σημαντική τομή η οποία θα βοηθήσει στο να υπάρξει η πλήρης εκπλήρωση των στόχων που θέτουμε.

Τα Υπουργεία εκπονούν τριετείς προϋπολογισμούς δαπανών. Τα πρώτα σχέδια θα είναι έτοιμα έως το τέλος Ιανουαρίου και θα προβλέπουν περικοπές δαπανών για τα επόμενα τρία χρόνια. Δημιουργείται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2010 μία ενιαία αρχή πληρωμών μισθών και επιδομάτων στο δημόσιο τομέα.

Αναστέλλονται, το 2010, οι προσλήψεις εκτός από τομείς όπως είναι η παιδεία, η υγεία και η ασφάλεια του πολίτη και, από το 2011, εφαρμόζεται κανόνας πρόσληψης ενός νέου δημοσίου υπαλλήλου για κάθε πέντε αποχωρήσεις.

Το 2010 προβλέπεται μία εισοδηματική πολιτική, που θα εξειδικευθεί στο νομοσχέδιο, που θα κατατεθεί στη Βουλή, το Φεβρουάριο, που προβλέπει χορήγηση αύξησης πάνω από τον πληθωρισμό σε αμοιβές που δεν υπερβαίνουν τα 2.000 ευρώ μηνιαίως και περικόπτεται το κονδύλι για τα επιδόματα στο δημόσιο τομέα κατά 10%, με προοδευτικό όμως τρόπο. Δηλαδή, οι χαμηλοί μισθοί θα δουν ελάχιστη ή και καθόλου περικοπή επιδομάτων και οι υψηλοί μισθοί υψηλότερη.

Στην προσπάθεια αυτή συμβάλλουν καθοριστικά τα συστήματα κοινωνικής προστασίας και υγείας και εδώ οι αρμόδιοι Υπουργοί θα κάνουν εκτενή αναφορά, συνεπώς δεν θα μιλήσω περαιτέρω γι’ αυτό.

Κρίσιμη είναι η αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος. Είναι σε διαβούλευση αυτή τη στιγμή οι αρχές ενός νέου φορολογικού συστήματος, οι βασικές συνιστώσες του οποίου έχουν ήδη ανακοινωθεί προεκλογικά από το ΠΑΣΟΚ και έχουν αναληφθεί ως προγραμματικές δεσμεύσεις από την Κυβέρνηση στη Βουλή, με την ψήφο εμπιστοσύνης.

Έχουμε μιλήσει για μια ενιαία τιμαριθμοποιημένη προοδευτική φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από όλες τις πηγές. Για την κατάργηση της αδικίας της αυτοτελούς φορολόγησης και των περισσότερων φοροαπαλλαγών για τα ατομικά εισοδήματα και τα εταιρικά κέρδη. Την αντιμετώπιση των κερδών, που διανέμονται από τις επιχειρήσεις ως προσωπικό εισόδημα, σε συνδυασμό με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές, για τα κέρδη που επανεπενδύονται, που γίνονται θέσεις εργασίας. Την επαναφορά ενός προοδευτικού φόρου στη μεγάλη ακίνητη περιουσία, στις κληρονομιές, στις γονικές παροχές. Την εισαγωγή ενός φόρου υπεραξίας και την αποτελεσματική φορολόγηση των υπεράκτιων εταιρειών. Την κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας, την κατάργηση του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, την αναμόρφωση των φορολογικών Υπηρεσιών.

Μαζί με αυτές τις μεγάλες αλλαγές, γίνονται ριζικές τομές στον τρόπο λειτουργίας των φορολογικών Υπηρεσιών, με ένα ολοκληρωμένο σύστημα φορολογικών δηλώσεων για όλους τους πολίτες, το οποίο περιλαμβάνει εισόδημα από όλες τις πηγές, καθώς και περιουσιακά στοιχεία, την υπαγωγή στην υποχρεωτική υποβολή πλήρους φορολογικής δήλωσης σε ηλεκτρονική μορφή για όλα τα φυσικά πρόσωπα και για τις εταιρείες, δίνοντας βεβαίως τη δυνατότητα στον πολίτη να χρησιμοποιήσει τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, για να μπορέσει να υποβάλλει τη φορολογική του δήλωση.

Περιορίζουμε τα φαινόμενα διαφθοράς στις φορολογικές Υπηρεσίες, αξιοποιώντας τις τεχνολογίες πληροφορικής, με στόχο και τη μείωση της ανάγκης για επαφή του πολίτη και διαπραγμάτευση με τις φορολογικές Αρχές.

Μέτρα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης των φορολογούμενων: αξιοποιούμε κάθε πληροφορία, που προέρχεται από τους φορολογούμενους στη διαμόρφωση κριτηρίων ελέγχου. Στόχος μας είναι να επαναφέρουμε την εμπιστοσύνη ανάμεσα στον πολίτη και στο κράτος, να αισθανθεί ο πολίτης ότι πληρώνει δίκαιους φόρους, σε ένα σύστημα, που τον σέβεται και ότι η πολιτεία σέβεται ακριβώς αυτούς τους πόρους και τους δαπάνα προς όφελος του πολίτη.

Το πρόγραμμα αλλαγών και τομών της Κυβέρνησης για την επόμενη τριετία, δεν βασίζεται βεβαίως μόνο στα ζητήματα, που αφορούν στον προϋπολογισμό και τη φορολογία. Αφορά μείζονες παρεμβάσεις για την ανάταξη της οικονομίας. Έχουν να κάνουν με την ανάπτυξη και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, έχουν να κάνουν με τη μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης, με γνώμονα την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία. Έχουν να κάνουν με αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και στο σύστημα υγείας.

Το νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης, που παρουσιάζουμε σήμερα, είναι υλοποίηση μιας προγραμματικής δέσμευσης της Κυβέρνησης, για να ανατάξουμε την οικονομία και ταυτόχρονα να βάλουμε τάξη στα δημόσια οικονομικά. Τα μεγάλα ελλείμματα λειτουργούν αρνητικά και για την ανάπτυξη στη χώρα, λειτουργούν αρνητικά για την κοινωνική συνοχή στη χώρα, επιβαρύνουν τις επόμενες γενιές. Είναι επείγον να τα μειώσουμε.

Δίνουμε έμφαση, όμως, όχι μόνο σε αυτή την αναγκαία προσαρμογή, αλλά και σε μια συνολική πολιτική νοικοκυρέματος του κράτους, που θα στηρίζει και θα στηρίζεται σε βαθιές τομές και ριζικές ανατροπές στο κράτος και στην οικονομία.

Αποδεικνύουμε ότι έχουμε και τη βούληση και το πρόγραμμα να προχωρήσουμε μπροστά, σε δυσμενείς οικονομικές συνθήκες και απέναντι σε ένα τεράστιο έλλειμμα αξιοπιστίας, το οποίο αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Και δείχνουμε ότι η Κυβέρνηση θέλει και η Ελλάδα μπορεί και θα μπει σε μια νέα πορεία ανάπτυξης, με υγιή και αξιόπιστα δημόσια οικονομικά, με καθαρούς λογαριασμούς απέναντι στους πολίτες.

Ευχαριστώ πολύ κ. Πρόεδρε.

Είναι ιδιαίτερη τιμή για εμένα ως Υπουργός Οικονομικών να σας παρουσιάζω τον Προϋπολογισμό του 2010. Τον πρώτο προϋπολογισμό της νέας Κυβέρνησης.

Έναν προϋπολογισμό που έχει συνταχθεί σε ελάχιστο χρόνο και σε πολύ δύσκολες οικονομικές συνθήκες.

Είναι ίσως ο πιο δύσκολος προϋπολογισμός της μεταπολίτευσης. Γιατί η αφετηρία του είναι εξαιρετικά δυσμενής. Γιατί καλείται να υλοποιήσει πολύ φιλόδοξους στόχους. Γιατί θα εκτελεστεί μια χρονιά – το 2010 – πρωτοφανών δυσκολιών για την Ελλάδα. Γιατί από τη σωστή υλοποίησή του εξαρτώνται πάρα πολλά.

Ο προϋπολογισμός αυτός, όμως, αποτελεί και ένα ξεκίνημα. Το ξεκίνημα μίας τετραετούς προσπάθειας για την ανάταξη της οικονομίας. Για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και ενός νέου προτύπου ανάπτυξης. Για την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Για το νοικοκύρεμα στα δημόσια οικονομικά. Για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος.

Είναι ένας προϋπολογισμός ανάταξης, αναδιανομής και νοικοκυρέματος. Είναι το ξεκίνημα για την αποκατάσταση του κύρους και της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής. Απέναντι στους Έλληνες πολίτες. Στους Ευρωπαίους εταίρους μας. Στις διεθνείς αγορές. Προετοιμάζοντας την ομιλία μου βρέθηκα σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση.

Αισθανόμουν την ανάγκη να χρησιμοποιήσω λέξεις όπως ειλικρίνεια, διαφάνεια, αξιοπιστία, υπευθυνότητα, σοβαρότητα. Λέξεις που εκφράζουν αρχές, αξίες, στάσεις και προθέσεις που οφείλει να πρεσβεύει μια Κυβέρνηση που θέλει να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Δυστυχώς, οι λέξεις αυτές τείνουν να χάσουν το νόημα τους και ξυπνούν δυσάρεστες μνήμες.

Μνήμες από υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν. Μνήμες ασυνέπειας μεταξύ λόγων και έργων. Από μια Κυβέρνηση που για πέντε χρόνια με τις πολιτικές της και τις πρακτικές της οδήγησε τη χώρα σε ένα πρωτοφανές οικονομικό αδιέξοδο. Σε ένα πρωτοφανή διασυρμό του κύρους της χώρας.

«Ειλικρίνεια και υπευθυνότητα». Λέξεις που έγιναν συνώνυμο του εμπαιγμού των πολιτών. Της εξαπάτησης των διεθνών εταίρων μας. Από μια Κυβέρνηση, που το μόνο που κατάφερε να αφήσει πίσω της, είναι μια Ελλάδα που μοιάζει ελάχιστα με αυτή που ανέλαβε να κυβερνήσει το 2004. Ενώ μοιάζει πολύ με τη χώρα που είχε η ίδια παράταξη παραδώσει το 1993.

Σήμερα, η χώρα μας αποτελεί ξανά αντικείμενο μιας χιονοστιβάδας αρνητικών δημοσιευμάτων και σχολιασμών από τα διεθνή μέσα και τις διεθνείς αγορές. Είναι και πάλι η δακτυλοδεικτούμενη χώρα της ΕΕ. Η χώρα που δανείζεται με πολλαπλάσια επιτόκια από τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης και οι πιστωτές της ζητάνε πολλαπλάσιες εξασφαλίσεις. Γιατί; Μήπως γιατί είναι η μόνη χώρα στην Ευρωζώνη που η Κυβέρνησή της – η Κυβέρνηση της ΝΔ – υποστήριξε με τις λογιστικές αλχημείες που έκανε στις αμυντικές δαπάνες ότι δεν έπρεπε ποτέ να είχε μπει στην ΟΝΕ; Μήπως γιατί από το 2004 υπόσχεται μια δημοσιονομική προσαρμογή που δεν ήρθε ποτέ; Μήπως γιατί από το 2004 οι προϋπολογισμοί μας πέφτουν έξω κάθε χρόνο;

Βρίσκομαι σήμερα ενώπιον σας και θέλω να εγγυηθώ ότι από την πρώτη μέρα της νέας Κυβέρνησης καταβάλλεται μια τεράστια προσπάθεια για την αποκατάσταση της ειλικρίνειας και της αξιοπιστίας των ελληνικών στοιχείων και πολιτικών. Γιατί το οφείλουμε πρώτα από όλα στους Έλληνες πολίτες. Το οφείλουμε στους Ευρωπαίους εταίρους μας. Το οφείλουμε στο κύρος και στην αξιοπιστία της χώρας διεθνώς.

Γιατί το έλλειμμα αξιοπιστίας είναι ακόμα πιο σημαντικό από το ίδιο το δημοσιονομικό έλλειμμα. Γιατί όταν δεν σε πιστεύει κανείς, ακόμα και οι σωστές πολιτικές αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη. Αν οποιαδήποτε άλλη χώρα έκανε τη μείωση του ελλείμματος που θα κάνουμε εμείς το 2010, όλοι θα χειροκροτούσαν. Εμάς απλώς δεν μας πιστεύουν. Όλοι μας λένε «τα ίδια ακούμε πέντε χρόνια»!

Και δυστυχώς το κόστος το υφίσταται η χώρα και οι πολίτες. Όχι αυτοί που έφταιξαν. Όχι η προηγούμενη Κυβέρνηση. Έχω απόλυτη συναίσθηση ότι στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ κάθομαι σε ένα τραπέζι και μπροστά μου υπάρχει μία πινακίδα που λέει «Ελλάδα». Δεν γράφει «Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ που μόλις ανέλαβε». Γύρω από αυτό το τραπέζι όλοι έχουν καταλάβει πολύ καλά σε ποιους ανήκουν οι ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση. Όμως είναι εξίσου προφανές ότι η ευθύνη αντιμετώπισης ανήκει σε εμάς, στη σημερινή Κυβέρνηση.

Και αυτήν την ευθύνη την αναλαμβάνουμε. Την ανέλαβε ο Πρωθυπουργός. Την έχει αναλάβει η Κυβέρνηση. Με μία φωνή. Και με συγκεκριμένες πράξεις. Με αυτόν τον προϋπολογισμό. Και με όλες τις άλλες πολιτικές που ξεκινήσαμε στο ελάχιστο διάστημα από τις εκλογές.

Σε αυτή λοιπόν την ιστορία της ανυποληψίας, εμείς, θα βάλουμε τέλος. Όχι με μεγαλόσχημες δηλώσεις και υποσχέσεις. Αλλά με σκληρή δουλειά, έργο και πραγματικά αποτελέσματα. Το οφείλουμε στη χώρα μας. Το οφείλουμε στους πολίτες που μας εμπιστεύτηκαν. Το οφείλουμε στα παιδιά τους και στα παιδιά μας.
Σήμερα δεν πασχίζουμε για τις εντυπώσεις.

Σήμερα παλεύουμε για το αυτονόητο. Αυτονόητο είναι να νοικοκυρέψουμε το κράτος. Να μειώσουμε τα ελλείμματα και τα χρέη που απειλούν να πνίξουν την οικονομία. Δεν μπορεί η Ελλάδα να πορεύεται με αυτά τα ελλείμματα. Δεν μπορεί να κληρονομούμε τα δικά μας χρέη στις επόμενες γενιές.

Αυτονόητο είναι να βοηθήσουμε την οικονομία να σταθεί στα πόδια της. Να βγει από το σημερινό τέλμα. Να βρει νέους δρόμους ανάπτυξης, πράσινης ανάπτυξης. Να δημιουργήσει πλούτο και να τον διανείμει πιο δίκαια.

Αυτονόητο είναι πάνω από όλα να αποκαταστήσουμε την κοινωνική και οικονομική δικαιοσύνη. Σε μια χώρα που σήμερα έχει για κανόνα να προστατεύει τα συμφέροντα των λίγων σε βάρος των πολλών. Σε μία χώρα όπου έχει σπάσει η σχέση εμπιστοσύνης, το συμβόλαιο τιμής ανάμεσα στους πολίτες και το κράτος.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Έχουμε πλήρη επίγνωση του δύσκολου έργου που έχουμε αναλάβει. Ένα έργο που μας ανέθεσαν οι πολίτες όταν η προηγούμενη Κυβέρνηση εγκατέλειψε το καράβι την ώρα που βούλιαζε. Γιατί αυτό ακριβώς συνέβη. Το εγκατέλειψαν στη μέση του πελάγους πριν βουλιάξει. Δικό μας χρέος και ευθύνη είναι να κλείσουμε τις τρύπες πριν είναι αργά. Να το οδηγήσουμε άμεσα σε πιο ασφαλή νερά. Για να μπορέσουμε στη συνέχεια να το πάμε σε νέους προορισμούς.

Ακούω από χθες τις τοποθετήσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Έχω απόλυτη κατανόηση της δύσκολης θέσης, στην οποία βρίσκονται σήμερα τα στελέχη της. Προσπαθούν να σχολιάσουν έναν προϋπολογισμό που έχει ως αφετηρία ένα έλλειμμα 12,7% ή 30 δισ., και ένα χρέος που στη κεντρική κυβέρνηση φτάνει τα 300 δισ. και στη γενική κυβέρνηση ξεπερνά τα 270 δισ. ευρώ. Χρειάζεται να πάρουν θέση για ένα προϋπολογισμό που έχει ως αφετηρία του τον πρωτοφανή δημοσιονομικό εκτροχιασμό στον οποίο αυτοί οδήγησαν τη χώρα.

Αλλά ειλικρινά δεν μπορώ να δικαιολογήσω την παντελή έλλειψη αισθήματος ευθύνης για αυτή την κατάσταση. Μπορώ να αντιληφθώ την έλλειψη πολιτικού θάρρους να σταθούν μπροστά στους πολίτες και να ζητήσουν συγγνώμη για τη ζημιά που έχουν προκαλέσει στον τόπο. Όμως δεν μπορώ να διανοηθώ πως είναι δυνατόν μετά από όλα αυτά να εγκαλούν τη νέα κυβέρνηση για δήθεν λογιστικές αλχημείες και τεχνητή αύξηση του ελλείμματος.

Να διαδίδουν προς όλες τις κατευθύνσεις, εντός και εκτός της Βουλής, εντός και εκτός της χώρας, πίνακες που επιχειρούν να αποδείξουν ότι τα στοιχεία του ελλείμματος για το 2009 δεν είναι αληθινά. Ότι το έλλειμμα είναι δήθεν 11 δισ. λιγότερο από όσο εγγράφεται στον προϋπολογισμό.

Και θέλω ευθέως να ρωτήσω την ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης: Αποδέχεστε αυτόν τον ισχυρισμό των στελεχών σας; Υιοθετείτε τα στοιχεία που κατατέθηκαν και επισήμως στη Βουλή από τον γενικό εισηγητή του κόμματός σας; Υιοθετείτε τον ισχυρισμό ότι το έλλειμμα του 2009 είναι 19,5 δισ. ευρώ; Όταν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, δείχνουν ότι το ταμειακό έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης έως τον Οκτώβριο ήταν 27 δισ. ευρώ; Όταν η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε από τις 2 Ιουλίου προειδοποιήσει ότι το έλλειμμα του 2009 θα ξεπερνούσε το 10% του ΑΕΠ. Όταν ο δανεισμός που χρειάστηκε να γίνει για να καλυφθούν οι ταμειακές ανάγκες του δημοσίου ήταν περίπου 60 δισ. ευρώ; 29 δισ. είναι τα χρεολύσια, 19 δισ. είναι το έλλειμμα που λέτε, τα υπόλοιπα 12 δισ. γιατί τα χρειαζόμασταν;

Και αναρωτιέμαι: είστε τόσο αμετανόητοι; Ακόμη και από τα έδρανα της αντιπολίτευσης εξακολουθείτε να προτείνετε ως μέσο επίλυσης του δημοσιονομικού προβλήματος την απάτη; Την απόκρυψη στοιχείων; Εξακολουθείτε να προτείνετε τη μη εγγραφή πραγματικών δαπανών;

Όπως την πρόσθετη επιχορήγηση στα ασφαλιστικά ταμεία – που μακάρι να ήταν για επόμενα έτη, αλλά, δυστυχώς, ήταν για να καλυφθούν οι δαπάνες για συντάξεις τους τελευταίους μήνες του έτους. Τις οφειλές των νοσοκομείων – που μακάρι να ήταν μόνο για προηγούμενα έτη, αλλά δυστυχώς είναι τα χρέη για προμήθειες του 2009. Και μακάρι να τις είχατε εγγράψει και τα προηγούμενα έτη στους προϋπολογισμούς σας και να μην είχαμε σήμερα τη Eurostat να αναρωτιέται από πού μας ήρθε αυτή η δαπάνη.

Μιλάτε για ένα απίθανο ποσό εισπράξεων από τους ημιυπαίθριους χώρους, πάνω από 1 δις το 2009 όταν μέχρι τον Οκτώβριο τα έσοδα από το μέτρο ήταν ελάχιστα εκατομμύρια. Πέρα από το ότι γνωρίζετε ότι ήταν προεκλογική δέσμευση του ΠΑΣΟΚ η απόσυρση του μέτρου, καθώς έχει σοβαρά προβλήματα νομιμότητας και συνταγματικότητας και μόνο εισπρακτικό όφελος.

Μιλάτε για μεθοδευμένη υστέρηση εσόδων από την ΕΕ. Πώς θα απορροφηθούν αυτά τα ποσά χωρίς δρομολογημένα έργα στο ΕΣΠΑ; Μιλάτε για αύξηση στις επιστροφές φόρων και για αυξήσεις δαπανών για τα εξοπλιστικά, όταν γνωρίζετε ότι αυτά είναι πραγματικές υποχρεώσεις του Δημοσίου, που πρέπει να υλοποιηθούν. Μιλάτε για απίθανες εισπράξεις από μέτρα όπως ο φόρος στα λαχεία και στα σκάφη, όταν δεν είχατε μπει στον κόπο να σχεδιάσετε ένα σοβαρό μηχανισμό, για να εισπραχθούν αυτά τα ποσά.

Και φυσικά, δεν θα σχολιάσω αυτά που λέτε για τις εθνικολογιστικές προσαρμογές, τη στιγμή που για πρώτη φορά στον Προϋπολογισμό του 2010 αναλύεται η εγγραφή αυτή, πίσω από την οποία για χρόνια συνειδητά κρύβατε ελλείμματα.

Ειλικρινά νομίζετε ότι μπορείτε να κάνετε τον κόσμο να πιστέψει όλα αυτά που λέτε; Ή να πιστέψει ότι για το δημόσιο χρέος της χώρας ευθύνεται το ΠΑΣΟΚ; Όταν το αυξήσατε 100 δις στα πέντε χρόνια που κυβερνήσατε; Και άλλα 50 την προηγούμενη φορά που είχατε την ευθύνη της διακυβέρνησης του τόπου; Εγγράφοντας συστηματικά πρωτογενή ελλείμματα; Ειλικρινά νομίζετε ότι μπορείτε να κάνετε τον κόσμο να πιστέψει ότι δεν θα προτιμούσα να εμφανίζομαι στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών με μικρότερο έλλειμμα; Δεν θα προτιμούσα να μπορώ να αναφέρομαι σε έλλειμμα 8% ή 9 % αντί για 12,7%; Πάλι θα ήσασταν έκθετοι πολιτικά, και η δική μου δουλειά θα ήταν πολύ ευκολότερη. Δεν θα είχα να αντιμετωπίσω την οργή των Ευρωπαίων εταίρων μας. Ούτε την απόλυτη ανυποληψία στις διεθνείς αγορές.

Ας το καταλάβουν όλοι. Αυτή η Κυβέρνηση έχει ως μοναδική επιλογή να λέει την αλήθεια στους πολίτες για την κατάσταση των δημοσίων οικονομικών. Το έλλειμμα που έχουμε μπροστά μας είναι 30 δισ. και είναι δικό σας δημιούργημα. Δημιούργημα των πολιτικών σας και της κακοδιαχείρισής σας.

Και δεν το λέμε εμείς αυτό. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου υιοθετώντας τις αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις χώρες μέλη που βρίσκονται στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος λέει ξεκάθαρα: «οι σημαντικές αποκλίσεις των εσόδων και οι υπερβάσεις δαπανών που οδήγησαν στη μεγάλη επιδείνωση τη δημοσιονομικής θέσης της Ελλάδας το 2009, μόνο ως ένα βαθμό μπορούν να αποδοθούν στην επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών και οφείλονται κυρίως στην μη ικανοποιητική ανταπόκριση των Ελληνικών αρχών στις συστάσεις του Συμβουλίου του Απριλίου 2009, υπό το άρθρο 104(7) της Συνθήκης της ΕΚ».

Μπορείτε να αμφισβητείτε όλα αυτά τα στοιχεία για λόγους εντυπώσεων, γιατί δεν έχετε ούτε ένα επιχείρημα για να υπερασπιστείτε 5,5 χρόνια διακυβέρνησης, αλλά δυστυχώς αυτή είναι η αφετηρία μας:

•Ένας δημοσιονομικός εκτροχιασμός το 2009 με το έλλειμμα που ενώ είχε προϋπολογισθεί κάτω από 2%, στο Πρόγραμμα Σταθερότητας αναθεωρήθηκε σε 3,7% και κατέληξε να είναι 12,7%, δηλ. 30 δις ευρώ και δίπλα σε αυτό ένα δημόσιο χρέος 300 δις ευρώ.
Και μαζί με τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό:

•Μια οικονομία σε ύφεση, με ρυθμό ανάπτυξης το τρίτο τρίμηνο -1,6% και περίπου 100 χιλ. νέους ανέργους.

•Ένα έλλειμμα αξιοπιστίας, μια τεράστια πληγή στο κύρος της χώρας που προκάλεσε η Κυβέρνηση της ΝΔ από την αρχή της θητείας της με τη δημοσιονομική απογραφή μέχρι το τέλος με τη δημοσιονομική κατάσταση που παρέδωσε.

•Ένα μεγάλο έλλειμμα εμπιστοσύνης από τις διεθνείς αγορές που φέρνει τη χώρα σε εξαιρετικά δύσκολη θέση για την κάλυψη των δανειακών της αναγκών. Με επιτόκια δανεισμού που εκτινάσσονται, χωρίς καν η χώρα να βγαίνει στις αγορές να δανειστεί. Και μόνο που υπάρχει αυτό το έλλειμμα, και μόνο που υπάρχει αυτό το χρέος.
Και έχετε σήμερα το πολιτικό θράσος να έρχεστε και να μιλάτε για τη διεύρυνση των επιτοκίων δανεισμού το τελευταίο δίμηνο και να επιχειρείτε να τα χρεώσετε στο ΠΑΣΟΚ;

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Αυτά μας άφησε η προηγούμενη Κυβέρνηση. Από αυτό το σημείο ξεκινάμε να εφαρμόσουμε το πρόγραμμα μας. Το πρόγραμμά μας για την ανάταξη της οικονομίας. Το πρόγραμμά μας για το νοικοκύρεμα των δημοσίων οικονομικών. Τις δεσμεύσεις μας για δίκαιη αναδιανομή. Και τις δεσμεύσεις μας για βαθιές τομές που ενισχύουν τη διαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος.

Η πρόκληση είναι μεγάλη. Μέσα σε αυτό το αρνητικό οικονομικό περιβάλλον η Κυβέρνηση με τον Προϋπολογισμό του 2010 θέτει ως δημοσιονομικό στόχο:

•τη μείωση του ελλείμματος κατά τουλάχιστον 3,6 μονάδες του ΑΕΠ, και

•τη συγκράτηση της αύξησης του δημόσιου χρέους.
Ταυτόχρονα, όμως με τον προϋπολογισμό αυτό:

•στηρίζονται η ανάπτυξη και οι επενδύσεις,

•ενισχύονται οι οικονομικά ασθενέστεροι,

•βοηθούνται οι άνεργοι για να μπουν στην αγορά εργασίας,

•αναλαμβάνονται δράσεις για να ανακάμψει η ανταγωνιστικότητα,

•υποστηρίζονται ουσιαστικά οι τομείς της παιδείας και της υγείας.
Και όλα αυτά χωρίς παρέκκλιση από το στόχο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Γιατί μόνο όσοι έχουν ιδεολογικές παρωπίδες δεν βλέπουν ότι είναι ανάγκη να συνεχιστεί η απρόσκοπτη χρηματοδότηση της οικονομίας από τις αγορές.

Στον προϋπολογισμό του 2010 προβλέπεται μείωση του ελλείμματος της τάξεως των 8,4 δις ευρώ ή 3,6 μονάδες του ΑΕΠ, από το 12,7% το 2009 στο 9,1% του ΑΕΠ το 2010.

Το μέγεθος της δημοσιονομικής προσαρμογής οδηγεί σε μικρότερες από το 2009, αλλά ακόμη υψηλές δανειακές ανάγκες. Το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης θα φτάσει τα περίπου 133% του ΑΕΠ ή 326 δις ευρώ (από περίπου 125% ή 300 δις ευρώ το 2009). Και το χρέος της γενικής κυβέρνησης – αυτό το οποίο παρακολουθεί η ΕΕ και οι διεθνείς αγορές — στο 120% του ΑΕΠ ή 295 δις ευρώ (από περίπου 113% ή 272 δις ευρώ το 2009). Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για απόλυτη συνέπεια στην εκτέλεση του προϋπολογισμού. Πολύ δε περισσότερο όταν ο εκτροχιασμός του 2009 οδήγησε σε έκτακτο διπλασιασμό του δανειακού προγράμματος (πέραν τον χρεολυσίων) προκαλώντας σημαντικό πλήγμα στην αξιοπιστία του Ελληνικού δημοσίου ως εκδότη χρέους που αποτιμάται αρνητικά από τις αγορές. Εμείς δεσμευόμαστε σε αυτήν την κατεύθυνση. Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να είμαστε συνεπείς στους στόχους μας.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Ακούγοντας τις τοποθετήσεις των βουλευτών της αντιπολίτευσης με ικανοποίηση διαπιστώνω ότι όλοι συναινούν στην ανάγκη μείωσης του ελλείμματος και του χρέους. Όλοι συμφωνούν ότι είναι ανάγκη να υπάρξει νοικοκύρεμα στα δημόσια οικονομικά. Την ίδια στιγμή βέβαια που πρέπει να ξαναβάλουμε μπροστά την οικονομία. Και να στηρίξουμε τους αδύναμους.

Προς μεγάλη μου έκπληξη, ωστόσο, διαπιστώνω ότι οι περισσότεροι, θέλουν να γίνει αυτό χωρίς να αλλάξει τίποτα ούτε στο ύψος των εσόδων ούτε στο ύψος των δαπανών. Δυστυχώς, όμως, αυτό δεν γίνεται.

Η μείωση του ελλείμματος – και όσο η ανάπτυξη δεν έχει επανέλθει – περνά κυρίως από την αύξηση των εσόδων και τη μείωση των δαπανών. Και αυτός είναι ο στόχος μας. Μια σημαντική αύξηση των εσόδων που έχουν καταρρεύσει και είναι σήμερα ως ποσοστό του ΑΕΠ πέντε μονάδες χαμηλότερα από το μέσο όρο της ΕΕ.

Και μια σημαντική περιστολή της σπατάλης και των δαπανών που σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης έχουν αυξηθεί κατά 40 δις ευρώ τα τελευταία χρόνια και φτάνουν πλέον το 50% του ΑΕΠ. Πιο ψηλά από το μέσο όρο της ΕΕ.

Η μείωση του ελλείμματος που προβλέπει ο Προϋπολογισμός για το 2010 επιτυγχάνει κατά το ήμισυ με μόνιμα διαρθρωτικά μέτρα. Και προκύπτει σχεδόν ισόποσα από τη μείωση των δαπανών και την αύξηση των εσόδων.

•4,5 δισ. ευρώ ή 1,8% του ΑΕΠ από τα καθαρά τακτικά έσοδα,

•4,2 δισ. ευρώ ή 1,7% του ΑΕΠ από τη μείωση των δαπανών σε επίπεδο κεντρικής και γενικής κυβέρνησης.
Το έλλειμμα στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μειώνεται κατά 750 εκ. ευρώ ή κατά 0,3% του ΑΕΠ, ενώ οι δαπάνες για τόκους αυξάνονται κατά 600 εκ. ευρώ ή 0,25% του ΑΕΠ λόγω των μεγάλων δανειακών αναγκών και του υψηλού κόστους δανεισμού των προηγούμενων ετών.

Η ξεκάθαρη επιλογή της Κυβέρνησης να μην επιβαρύνει τα χαμηλά εισοδήματα φαίνεται και από τις προβλεπόμενες αυξήσεις των εσόδων. Γιατί παρά τα όσα λέγονται για τη δημιουργία εντυπώσεων η αλήθεια είναι μόνο μία. Τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται, αλλά όχι με αυξήσεις συντελεστών στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Αυξάνονται μέσω:

•Της έκτακτης εισφοράς κοινωνικής ευθύνης από τα μεγάλα κέρδη και τις μεγάλες ακίνητες περιουσίες.

•Της φορολογικής μεταρρύθμισης στο μέγεθος που θα αποδώσει μέσα στο 2010, μαζί με τη συμβολή της ανάκαμψης του ονομαστικού ΑΕΠ.

•Της αξιοποίησης κάθε μέσου για τον αποτελεσματικότερο φορολογικό έλεγχο και την είσπραξη ανείσπρακτων οφειλών.

•Της αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα ποτά και τσιγάρα.
Παράλληλα υπάρχει και μια σημαντική συνεισφορά ύψους περίπου 800 εκ. ευρώ από την μείωση των επιστροφών εσόδων και από άλλα μη φορολογικά έσοδα.

Οι δαπάνες μειώνονται κυρίως από την μείωση των πρωτογενών δαπανών.

Για πρώτη φορά μειώνονται σε κρατικό προϋπολογισμό κατά 3,8% ή κατά 2,3 δισ. ευρώ:

•Με μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 11% ή 1,1 δισ. ευρώ (εκ των οποίων μείωση των καταναλωτικών δαπανών κατά 25%).

•Μείωση των δαπανών για ασφάλιση, περίθαλψη και κοινωνική προστασία κατά 9,7% ή 1,7 δισ. ευρώ – όχι σε δαπάνες για συντάξεις και πρόνοια, αλλά στη μείωση της απόλυτης σπατάλης πόρων μέσα στο ασφαλιστικό σύστημα.

•Με συγκράτηση των δαπανών για μισθούς και συντάξεις, οι οποίες αυξάνονται κατά 2,8%.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Ο στόχος της δημοσιονομικής προσαρμογής είναι αναγκαίο να επιτευχθεί και θα επιτευχθεί. Όμως είναι μεγάλη ανάγκη να στηριχθεί και η οικονομία, το εισόδημα των ασθενέστερων και η προοπτικές ανάπτυξης της χώρας. Οι επιλογές μας είναι σαφείς. Κάποιες από αυτές υλοποιούνται ήδη. Μέσω αναδιάταξης των προτεραιοτήτων και των δαπανών υλοποιούνται δεσμεύσεις μας, ύψους 2,6 δισ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ για την στήριξη της οικονομίας και των οικονομικά ασθενέστερων. Υλοποιούμε τη δέσμευσή μας για τη χορήγηση του έκτακτου επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης προς 2,5 εκ. συμπολίτες μας, με κόστος περίπου 1 δισ.. Δεν περνάμε όμως το κόστος αυτό στο έλλειμμα. Θα χρηματοδοτηθεί εξ’ ολοκλήρου από την εισφορά κοινωνικής ευθύνης από τα μεγάλα κέρδη και τις μεγάλες περιουσίες.

Καταργήσαμε το μέτρο της απόσυρσης που θα στοίχιζε 400 εκ. και μεταφέρουμε το κονδύλι αυτό στην παιδεία, ώστε να αυξηθεί η χρηματοδότησή κατά 1 δισ. ευρώ το 2010, όπως είχαμε δεσμευτεί. Μειώνουμε τις καταναλωτικές δαπάνες του δημοσίου 25%, αλλά αυξάνονται οι δαπάνες για δημόσιες επενδύσεις στο 4,2% του ΑΕΠ. Μειώνουμε τις επιχορηγήσεις διαφόρων φορέων, αλλά χρηματοδοτούμε την αύξηση του επιδόματος ανεργίας κατά 5% φέτος. Μειώνονται οι εξοπλιστικές δαπάνες, και αυξάνονται οι αγροτικές συντάξεις και η επιστροφή ΦΠΑ στους αγρότες .

Ναι, θα αυξήσουμε τον ΕΦΚ σε τσιγάρα και ποτά για να χρηματοδοτηθεί επιπλέον η υγεία, για την πρόσληψη 3.000 επιπλέον νοσηλευτών στα νοσοκομεία, όπως και για να χρηματοδοτηθεί το πρόγραμμα για την επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών ώστε να ενισχυθεί η απασχόληση των νέων σε κανονικές θέσεις δουλειάς, όχι σε stage στο Δημόσιο.

Ναι, στο δημόσιο τομέα οι αυξήσεις θα καλύψουν τον πληθωρισμό για όσους αμείβονται ως 2.000 ευρώ το μήνα. Πάνω από αυτό το επίπεδο θα ισχύσει μόνο η μισθολογική ωρίμανση.

Και όπως ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός θα περικόψουμε το κονδύλι για τα επιδόματα κατά 10%. Με μειώσεις ανάλογα με το ύψος των επιδομάτων και των συνολικών αποδοχών.

Οι αμοιβές διοικητικών στελεχών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα θα μειωθούν. Θα υπάρξει πλαφόν και μείωση στις αμοιβές των διοικητικών στελεχών των ΔΕΚΟ κατά τουλάχιστον 10% και 50% μείωση στις αμοιβές των μελών Διοικητικών Συμβουλίων. Και θα εξειδικεύσουμε αυτές τις αποφάσεις με δίκαιο τρόπο στο νομοσχέδιο για την εισοδηματική πολιτική στις αρχές του έτους.

Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία όλοι πρέπει να συνεισφέρουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους. Έξω από εδώ υπάρχουν 500 χιλιάδες άνεργοι, και συμπολίτες μας που χρειάζονται πραγματική στήριξη, μια ολόκληρη γενιά που προσπαθεί να επιβιώσει στον ιδιωτικό τομέα με 500, 600, 700 Ευρώ το μήνα.

Σε αυτές τις συνθήκες, δεν μπορεί να χορηγούνται αυξήσεις σε μισθούς 4000, 5000 και 7000 ευρώ στο Δημόσιο, ούτε και να συντηρούνται προνόμια και μισθολόγια golden boys σε δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς.

Αυτές είναι οι προτεραιότητές μας, αυτές είναι οι επιλογές μας. Για εμάς δεν υπάρχουν εύκολα και δύσκολα μέτρα. Υπάρχουν δίκαιες και άδικες πολιτικές. Το πρόγραμμα, το οποίο μας δεσμεύει απέναντι στους πολίτες περιγράφει μια στρατηγική για την πραγματική ανάταξη της οικονομίας, για το ουσιαστικό νοικοκύρεμα των δημοσίων οικονομικών.

Είναι το πιο δύσκολο πρόγραμμα γιατί προβλέπει τομές και βαθιές αλλαγές. Γιατί θέλει να δώσει λύσεις παλεύοντας τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων και όχι τη διόρθωση μόνο των αποτελεσμάτων. Δεν είναι πρόγραμμα ενός μήνα ούτε ενός έτους. Είναι ένα πρόγραμμα τετραετίας. Είναι ένα πρόγραμμα με πραγματικά δύσκολα μέτρα, αλλά είναι δύσκολα πρώτα από όλους για την Κυβέρνηση.

Η προσπάθεια για το νοικοκύρεμα στον δημόσιο τομέα δεν σταματάει με τον Προϋπολογισμό του 2010. Η προσπάθεια αυτή έχει μόλις αρχίσει, και προχωράει με πολύ εντατικούς ρυθμούς. Τα πρώτα δείγματα γραφής μας είναι ήδη εδώ. Όμως, αυτή η κατάσταση δεν θα διορθωθεί από τη μία μέρα στην άλλη.

Την εβδομάδα που μας πέρασε ο πρωθυπουργός εξήγγειλε τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό μας στόχο: μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2013 και αποκλιμάκωση του χρέους από το 2012.

Εξήγγειλε την επιτάχυνση των δράσεων για την μείωση των δαπανών από όλη την Κυβέρνηση με στόχο την ακόμη μεγαλύτερη μείωση του ελλείμματος το 2010 από αυτήν που προβλέπεται στον προϋπολογισμό – κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες. Μερικοί εύκολα και αβασάνιστα μας λένε ότι ως συνέπεια αυτών των δεσμεύσεων ο προϋπολογισμός που συζητάμε στη Βουλή δεν ισχύει.

Τους απαντάμε: το 2010 θα είναι η πρώτη χρονιά που το αποτέλεσμα στο τέλος του έτους θα είναι καλύτερο από αυτό που προβλέπει ο προϋπολογισμός. Βάζουμε πιο ψηλά το στόχο. Έχει κανείς αντίρρηση με αυτό;

Η εξειδίκευση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής θα περιγραφεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης που θα καταθέσουμε για συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή στη Βουλή πριν την αποστολή του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2010.

Το πρόγραμμα αυτό δεν θα περιλαμβάνει τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από αυτό που όλοι οι πολίτες βλέπουν ότι χρειάζεται να γίνει για να σταματήσει αυτή η τρελή κούρσα ελλειμμάτων και χρεών:

•Την ενίσχυση των εσόδων μέσα από ένα νέο δίκαιο και αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα και με δραστική προσπάθεια για τη μείωση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής – ξεκινήσαμε ήδη το διάλογο για το νέο φορολογικό νομοσχέδιο που θα κατατεθεί για ψήφιση τέλος Φεβρουαρίου.

•Τη δραστική περιστολή της σπατάλης και τη μείωση των δημοσίων δαπανών που δεν εξυπηρετούν ούτε αναπτυξιακούς και κοινωνικούς στόχους ούτε ανταποκρίνονται σε πραγματικές υπηρεσίες για τους πολίτες – ο Πρωθυπουργός έδωσε ήδη κατευθύνσεις σε όλους τους Υπουργός για τριετείς προϋπολογισμούς με περικοπές δαπανών και συγχωνεύσεις ή καταργήσεις οργανισμών του δημοσίου που απλώς αναπαράγουν την ύπαρξή τους.

•Και βαθιές τομές και αλλαγές που ενισχύουν τη διαφάνεια στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος, τον έλεγχο και τη λογοδοσία – όχι μόνο στην κεντρική κυβέρνηση αλλά και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Με το νέο έτος εισάγονται νέες διαδικασίες αυστηρότερης εκτέλεσης και παρακολούθησης του προϋπολογισμού. Ο προϋπολογισμός θα παρακολουθείται σε μηνιαία βάση, και τα στοιχεία θα δημοσιεύονται ώστε να υπάρχει άμεσος έλεγχος από τους πολίτες και από τη Βουλή. Οι πολίτες θα μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη του προϋπολογισμού στο διαδίκτυο. Να γνωρίζουν που πάνε τα χρήματά τους. Ο ρόλος του Κοινοβουλίου στον έλεγχο της πορείας εκτέλεσης του προϋπολογισμού θα είναι ουσιαστικός. Μαζί με την ανεξαρτητοποίηση της στατιστικής υπηρεσίας, σκοπεύουμε να δημιουργήσουμε ειδικού Σώματος Ελεγκτών της Εκτέλεσης του Προϋπολογισμού στη Βουλή. Για να θωρακίσουμε την αξιοπιστία των στοιχείων.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Σας καλώ να υπερψηφίσετε αυτόν τον προϋπολογισμό, γιατί με αυτόν τον προϋπολογισμό επιτέλους ζητάμε να γίνει η αρχή για το αυτονόητο. Να μπει μία τάξη στο χάος των δημοσίων οικονομικών, να στηριχθεί η οικονομία και οι πολίτες που έχουν ανάγκη.

Σας ζητώ να στηρίξετε τον προϋπολογισμό της Κυβέρνησης, γιατί απέναντι στο αδιέξοδο που παραλάβαμε κι ενώ όλοι περίμεναν να ακούσουν το επιχείρημα της «καμένης γης» η Κυβέρνηση όχι μόνο δεν ψάχνει για άλλοθι αλλά κάνει αυτό που υποσχέθηκε στους πολίτες: «σηκώσαμε τα μανίκια» και δουλεύουμε σκληρά για να πάρει ξανά μπροστά η μηχανή, για να δουλέψει σωστά, δίκαια και αποτελεσματικά. Για να δουλέψει επιτέλους για τους πολίτες και όχι σε βάρος τους.

Σας ζητώ να υπερψηφίσετε τον προϋπολογισμό του 2010 γιατί είναι η ουσιαστική αρχή αυτής της προσπάθειας. Αυτής της προσπάθειας για την οποία πήραμε την καθαρή εντολή από τον Ελληνικό λαό, και μπορούμε να υλοποιήσουμε μαζί με την Ελληνική κοινωνία.

καταρχάς σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για την τιμητική πρόσκληση και να σας συγχαρώ για τη σημερινή ημερίδα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό, το Οικονομικό Επιμελητήριο και άλλοι φορείς να οργανώνουν συζητήσεις γύρω από ένα από τα βασικά εργαλεία οικονομικής πολιτικής, που καθορίζει πολλά πράγματα στην οικονομική πορεία της χώρας μας, όπως είναι ο κρατικός Προϋπολογισμός. Θα μελετήσω με μεγάλη προσοχή τις προτάσεις σας.

Ο Προϋπολογισμός του 2010, ο οποίος θα ξεκινήσει να συζητείται στην Ολομέλεια της Βουλής, το επόμενο Σάββατο, είναι χωρίς αμφιβολία ο πιο δύσκολος προϋπολογισμός της αντιπολίτευσης. Είναι ένας προϋπολογισμός, ο οποίος συντάχθηκε σε ένα ιδιαίτερο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Είναι ένας προϋπολογισμός, ο οποίος καλείται να κερδίσει τρία στοιχήματα, που έχουν να κάνουν με την ανάταξη της οικονομίας, με το νοικοκύρεμα του κράτους και με την αξιοπιστία. Είναι ένας προϋπολογισμός, που συντάχθηκε σε ένα πρωτόγνωρο για τη χώρα μας αρνητικό οικονομικό περιβάλλον.

Η Ελλάδα, μετά από 16 χρόνια, βρίσκεται για πρώτη φορά σε ύφεση. Το τρίτο τρίμηνο του 2009, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της χώρας έχει μειωθεί κατά 1,6%. Υπολογίζουμε ότι θα κλείσει το χρόνο με μια μείωση, που θα ξεπερνάει το 1%.

Αυτού του είδους η ύφεση, σε σχέση με το τί συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ίσως ρηχή. Όμως πολύ κρίσιμοι τομείς της οικονομίας μας έχουν χτυπηθεί ιδιαίτερα και, βέβαια, η χώρα μας είχε πολύ καλύτερα ποσοστά, πολύ καλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης τα προηγούμενα χρόνια, και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Είναι προφανές ότι αυτή η μείωση πλήττει το εισόδημα, πλήττει την οικονομική δραστηριότητα, τους καταναλωτές, τους επιχειρηματίες και δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον και από πλευράς δημοσίων εσόδων.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό της συγκυρίας, μέσα στην οποία κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός, είναι ο πρωτόγνωρος δημοσιονομικός εκτροχιασμός. Αναφέρθηκε σχετικά, ήδη, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου. Τα στοιχεία είναι γνωστά. Ο Προϋπολογισμός του 2009 επρόκειτο να έχει έλλειμμα της τάξης των 8 δις ευρώ. Τελικά, θα κλείσει το χρόνο με έλλειμμα στα 30 δις ευρώ. Δεν μιλάμε για μια μικρή απόκλιση. Δεν μιλάμε για φυσιολογικά δεδομένα, που έχουν να κάνουν με την κρίση. Μιλάμε για ένα πρωτοφανή εκτροχιασμό, πέρα από κάθε προσδοκία.

Η διαφορά ανάμεσα στο 3,7%, που προέβλεπε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που κατατέθηκε από την προηγούμενη Κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και στο 12,7%, το οποίο θα είναι το έλλειμμα του έτους, είναι ένα συγκλονιστικό 9% του ΑΕΠ. Και μέσα σε αυτό τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό, η νέα Κυβέρνηση καλείται να λύσει μία εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση. Να μπορέσει να στηρίξει την οικονομία, να στηρίξει τους ασθενέστερους, να βοηθήσει τη χώρα να βγει από την κρίση και, ταυτόχρονα, να ξεκινήσει τη δύσκολη, επίπονη, αλλά απολύτως αναγκαία προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής.

Έχουν ακουστεί πολλά τις τελευταίες εβδομάδες για το ύψος του ελλείμματος. Δεν θέλω να συνεχίσω από αυτό το βήμα μία συζήτηση, που θα αφορά αποκλειστικά στις ευθύνες. Θα παρατηρήσω όμως δύο τρία πράγματα.

Το πρώτο είναι ότι το πραγματικό ύψος του ελλείμματος, πρώτα από όλους, το αποκάλυψε η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως φαίνεται σε κείμενο που κατέθεσα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Από τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιλούσε για τάσεις που θα φτάσουν το έλλειμμα στο 10%. Τον Αύγουστο του 2009, η Τράπεζα της Ελλάδος, στα ταμειακά της στοιχεία που δημοσιεύει κάθε μήνα, μιλούσε για έλλειμμα, μέχρι τον Αύγουστο, στα 22 δις ευρώ. Παρόλα αυτά, η προηγούμενη Κυβέρνηση, μερικές μόλις μέρες πριν τις εκλογές, στις αρχές Οκτωβρίου, κατέθεσε επίσημα κείμενο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με το οποίο μιλούσε για έλλειμμα 18,5 δις ευρώ, στο τέλος του 2009. Είναι προφανές ότι αυτή η διαφορά ελλείμματος ανάμεσα στο 6% για το έτος και του 10% τον Αύγουστο, δεν μπορεί να εξηγηθεί.

Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει κανείς να συγκρατήσει είναι η ξεκάθαρη αποτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο κείμενο που υιοθετήθηκε πριν από μερικές εβδομάδες από το Συμβούλιο Υπουργών, ότι για αυτό τον οικονομικό εκτροχιασμό δεν ευθύνεται η οικονομική κρίση. Βεβαίως, η οικονομική κρίση επιβάρυνε τα πράγματα, αλλά αυτή η κατάσταση έχει ως πραγματική αιτία την πλήρη κατάρρευση των μηχανισμών είσπραξης εσόδων από το Δημόσιο και την απόλυτα ανεξέλεγκτη αύξηση των κρατικών δαπανών. Κατά 10 δις ευρώ μειώθηκαν τα έσοδα, πάνω από 5 δις αυξήθηκαν οι δαπάνες. Αυτά δεν εξηγούνται από την κρίση. Έχουν να κάνουν με μια αντίληψη διακυβέρνησης, την οποία εμείς θα πολεμήσουμε από εδώ και πέρα και θα αναστρέψουμε.

Το τρίτο μεγάλο στοίχημα, η τρίτη πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί, είναι η πρωτοφανής έλλειψη αξιοπιστίας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Αυτή η έλλειψη αξιοπιστίας δεν οφείλεται στην αποκάλυψη των πραγματικών στοιχείων. Οφείλεται στην τεράστια διαφορά ανάμεσα σε αυτά που η χώρα έλεγε και σε αυτά που έκανε. Οφείλεται στη διαφορά του να δηλώνεται ένα έλλειμμα στο 6%, όταν ήταν πασιφανές και γνωστό, ότι φτάνει τα διψήφια νούμερα. Οφείλεται στη διαφορά του να αναγγέλλονται μέτρα και τα μέτρα αυτά να μην εφαρμόζονται. Και πρέπει να σας πω, με απόλυτη ειλικρίνεια, ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη η παρουσία ενός Έλληνα Υπουργού Οικονομικών στα Συμβούλια Ευρωπαίων Υπουργών, είναι εξαιρετικά δυσάρεστο να απολογείται για τα στατιστικά στοιχεία της χώρας του. Είναι εξαιρετικά δυσάρεστο να πρέπει να πείσει ότι έχει σχέδιο, πρόγραμμα, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, και ότι αυτά θα οδηγήσουν σε μείωση του ελλείμματος.

Τα θέματα που αντιμετωπίζουμε αυτές τις μέρες στις διεθνείς αγορές έχουν να κάνουν με την τεράστια πίεση στα ελληνικά ομόλογα, τις καταστροφικού τύπου και εντελώς εκτός πραγματικότητας αναλύσεις διαφόρων επενδυτών, δημοσιογράφων σε ξένες εφημερίδες, που έχουν ως βασική αφετηρία και πηγή ακριβώς αυτή την έλλειψη αξιοπιστίας. Και αυτό είναι το βασικό μας πρόβλημα και το μεγαλύτερο στοίχημα από όλα. Δεν είναι το αν θα μειώσουμε το έλλειμμα 3,5 ή 4 μονάδες, το 2010. Είναι το πώς θα ανακτήσουμε αξιοπιστία.

Αυτό το μεγάλο στοίχημα επιχειρούμε να κερδίσουμε με σοβαρότητα, με ευθύνη απέναντι στους Έλληνες πολίτες και με καθαρά χαρτιά απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους μας. Αυτό το μεγάλο στοίχημα προσπαθούμε να κερδίσουμε με τα ξένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αυτή την αξιοπιστία προσπαθούμε να κερδίσουμε και με την παρουσία του Πρωθυπουργού, όπως χθες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Με ειλικρίνεια για την πραγματική κατάσταση και ξεκάθαρη βούληση για πολύ μεγάλες τομές και αλλαγές.

Ο Προϋπολογισμός του 2010, μέσα σε αυτή την ιδιαίτερη συγκυρία, καλείται να λύσει αυτή την δύσκολη εξίσωση. Εξίσωση, όμως, που λύνεται. Ανάμεσα στο να στηρίξει την ανάπτυξη και την οικονομική δραστηριότητα, να μην αφήσει τους αδύναμους να υποστούν και πάλι τις βασικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης και στο να ξεκινήσει τη δημοσιονομική προσαρμογή, που χρειάζεται η χώρα.

Προεκλογικά, η σημερινή Κυβέρνηση, ως κόμμα αντιπολίτευσης, ανέλαβε μια σειρά από δεσμεύσεις, απέναντι στους Έλληνες πολίτες. Αυτές τις δεσμεύσεις επανέλαβε ο Πρωθυπουργός, ο Γιώργος Παπανδρέου, στις προγραμματικές του δηλώσεις, στη Βουλή. Αυτές οι δεσμεύσεις αποτυπώνονται στον Προϋπολογισμό του 2010.

Είχαμε δεσμευθεί ότι στην κρίση βοηθάς τους αδύναμους. Είχαμε μιλήσει για ενίσχυση αλληλεγγύης. Αυτή η ενίσχυση αλληλεγγύης δίνεται και αποτυπώνεται το 2009 και το 2010.

Όμως, στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, σήμερα, δεν θα ήταν υπεύθυνο, αν μετακυλάμε αυτό το κόστος στο έλλειμμα και στη μέση ελληνική οικογένεια. Γι’ αυτό το κόστος του 1 δις ευρώ , αντισταθμίστηκε πλήρως με έκτακτη κοινωνική εισφορά στα κέρδη των 400 μεγαλυτέρων επιχειρήσεων και στη μεγάλη ακίνητη περιουσία. Είχαμε δεσμευθεί προγραμματικά ότι για την επανεκκίνηση της οικονομίας θα πρέπει να αναστρέψουμε την πορεία μείωσης των δημοσίων επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και πράγματι το κάνουμε.

Μετά από πολλά χρόνια, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξάνεται στον Προϋπολογισμό. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να γίνει αυτό, γιατί πώς αλλιώς θα μπορέσει κάποιος να εισπράξει και να αξιοποιήσει παραγωγικά πόρους από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έναν από τους λίγους μοχλούς που έχουμε, για να μπορέσουμε να βάλουμε πάλι μπροστά την οικονομία να σταθεί στα πόδια της.

Είχαμε πει προεκλογικά και δεσμευτήκαμε προγραμματικά, ότι μια χώρα, που ξοδεύει λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη ανά μαθητή και φοιτητή, πρέπει να επενδύσει στη γνώση και στην εκπαίδευση. Αυτή την επένδυση την αποτυπώνουμε στον Προϋπολογισμό, με μια αύξηση στα κονδύλια για την παιδεία κατά 1 δις ευρώ.

Είχαμε πει προεκλογικά και δεσμευτήκαμε στις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης, ότι, τη στιγμή που η ανεργία στη χώρα μας αυξάνεται και θα αυξηθεί περαιτέρω, τη στιγμή που η ανεργία στους νέους ανθρώπους φτάνει και ξεπερνάει το 25%, δεν μπορεί παρά, ως υπεύθυνη προοδευτική Κυβέρνηση, να στηρίξουμε το νέο για να βρει θέση εργασίας μέσα από την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών και αυξήσουμε το επίδομα ανεργίας, ώστε να φτάσει σταδιακά το 70% του βασικού μισθού. Και τις δύο αυτές δεσμεύσεις αποτυπώνουμε ξεκάθαρα στον Προϋπολογισμό.

Όπως αποτυπώνουμε και τις δεσμεύσεις μας για αύξηση των συντάξεων στους αγρότες, τις δεσμεύσεις μας για αύξηση της επιστροφής του Φ.Π.Α. στους αγρότες, τις δεσμεύσεις μας για πρόσληψη νοσηλευτικού προσωπικού. Όλα αυτά αποτυπώνονται και βρίσκονται στον Προϋπολογισμό.

Όμως ταυτόχρονα, ο Προϋπολογισμός αυτός πρέπει, και αυτό θα κάνει, να ξεκινήσει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια νοικοκυρέματος. Ο δημοσιονομικός στόχος που τίθεται στον Προϋπολογισμό του 2010, είναι μια πολύ μεγάλη μείωση του ελλείμματος κατά σχεδόν τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Από το 12,7% το 2009, στο 9,1% το 2010.

Αυτή η μείωση, αποτελείται κατά το ήμισυ από τα λεγόμενα διαρθρωτικά μέτρα μόνιμου χαρακτήρα και είναι ισόρροπα κατανεμημένη ανάμεσα στη μείωση των δαπανών στο Δημόσιο και στην αύξηση των εσόδων. Η μείωση των δαπανών στο Δημόσιο επιτυγχάνεται με μια, για πρώτη φορά, μείωση των πρωτογενών δαπανών. Επιτυγχάνεται με μια μείωση κατά περίπου 10% των λειτουργικών δαπανών. 25% μείωση των καταναλωτικών δαπανών. 10% συγκράτηση ή μείωση των δαπανών, που πηγαίνουν προς το κοινωνικό κράτος. Διότι το 2009, είχαμε μια απολύτως ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών των ασφαλιστικών ταμείων, την οποία δεν θα αποδεχθούμε να συνεχίζεται τα επόμενα χρόνια. Και υποστηρίζεται από πολύ συγκεκριμένες αποφάσεις, που θα ελέγξουν, ήδη από το 2010 αλλά και τα επόμενα χρόνια, το κόστος του Δημοσίου. Γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει να γίνει μια εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια συγκράτησης των δαπανών στο δημόσιο τομέα. Η Κυβέρνηση, ήδη δεσμεύθηκε για αναστολή προσλήψεων το 2010, με εξαίρεση ευαίσθητους τομείς, όπως είναι η παιδεία, η υγεία, η ασφάλεια του πολίτη.

Δεσμευθήκαμε ότι, από το 2011, θα αναστρέψουμε την σημερινή εκρηκτική δυναμική αύξησης των μονίμων υπαλλήλων στο δημόσιο τομέα. Πηγαίνοντας στον κανόνα μίας πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις. Διότι, το 2009, για περίπου 14.000 αποχωρήσεις μονίμων υπαλλήλων, έχουμε περίπου έχουμε 29.000 νέες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Αυτή η ανεξέλεγκτη δυναμική πρέπει να αντιστραφεί. Ταυτόχρονα, δεσμευθήκαμε και αναλάβαμε πλήρως το πολιτικό κόστος, να σταματήσουμε πλήρως την πελατειακή λογική των stage στο δημόσιο τομέα, να περιορίσουμε δραστικά συμβάσεις ορισμένου χρόνου και να πάμε σε μια εκλογίκευση των διαδικασιών αυτών, μέσα από μια αυστηρή τήρηση των διαδικασιών του ΑΣΕΠ.

Από την πλευρά των εσόδων, η αύξηση που προβλέπεται δεν στηρίζεται σε αύξηση φορολογικών συντελεστών, με την εξαίρεση της αύξησης στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για τα τσιγάρα και για τα ποτά, την οποία θεωρούμε επιβεβλημένη, για να μπορέσουμε να έχουμε χρήματα και πόρους, που θα πάνε στις υπηρεσίες Υγείας. Η αύξηση των εσόδων στηρίζεται, εν μέρει, στα πρώτα αποτελέσματα της μεγάλης αλλαγής στο φορολογικό, αλλά, επίσης, και σε μια συστηματική προσπάθεια να ελέγξουμε τη φοροδιαφυγή, για να εισπράξουμε ανείσπρακτες οφειλές και βέβαια από την έστω δειλή ανάπτυξη που θα ξεκινήσει, έστω και σε ονομαστικούς όρους, από το 2010.

Είναι προφανές ότι, πέρα από την μείωση του ελλείμματος, ίσως ακόμα πιο σημαντικό είναι να ελέγξουμε το δημόσιο χρέος της χώρας μας. Το δημόσιο χρέος κλείνει το έτος φτάνοντας τα πρωτοφανή νούμερα των 300 δις ευρώ. Το 2009, ήταν το δεύτερο υψηλότερο δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2010 θα είναι το πρώτο. Έχει μια εξαιρετικά επικίνδυνη δυναμική. Μια δυναμική που, αν δεν ελεγχθεί, θα μας θυμίσει πάρα πολύ έντονα την γνωστή ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου «ή θα αφανίσουμε το χρέος ή το χρέος θα αφανίσει τη χώρα».

Εμείς, δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στο δημόσιο χρέος να αφανίσει τη χώρα. Δεν είναι εύκολο το χρέος να ξεκινήσει από το πρώτο έτος να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και αυτό γιατί χρειάζεται πρωτογενή πλεονάσματα. Και αυτό δεν μπορεί να προκύψει από το 2010. Όμως ο σχεδιασμός της Κυβέρνησης, που θα αποτυπωθεί στο τετραετές Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που θα δοθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Ιανουάριο, αφού προηγουμένως συζητηθεί στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, προβλέπει ακριβώς αυτή τη σταδιακή αποκλιμάκωση του χρέους. Τα βασικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής, της μεσοπρόθεσμης μείωσης του ελλείμματος και του χρέους, θα ανακοινώσει κηρύσσοντας την έναρξη του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους ο Πρωθυπουργός της χώρας ,τη Δευτέρα, δίνοντας το συγκεκριμένο στίγμα. Τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Κυβέρνηση, έτσι ώστε τα επόμενα χρόνια, να ξαναβάλουμε τη χώρα σε μια πορεία δημοσιονομικής, βιώσιμης πορείας και, ταυτόχρονα, να δώσουμε τη δυνατότητα για την ανάταξη της οικονομίας, αλλά και τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, γύρω από τους άξονες της πράσινης ανάπτυξης.

Κυρίες και κύριοι, ο προϋπολογισμός του κράτους είναι ίσως το βασικότερο εργαλείο οικονομικής πολιτικής. Κατά κανένα τρόπο δεν είναι το μόνο. Η οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης δεν εξαντλείται στον προϋπολογισμό. Δεν θα μπορούσε άλλωστε. Υπάρχουν σε εξέλιξη μια σειρά από εξαιρετικά σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως τα νομοσχέδια του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Ναυτιλίας για τη στήριξη των δανειοληπτών και των υπερχρεωμένων επιχειρήσεων, νομοσχέδια όπως αυτό του Υπουργείου Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής για τη ριζική σύμπτυξη των χρόνων για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Πρωτοβουλίες που όλες μαζί δημιουργούν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, που προστατεύουν τους καταναλωτές και ταυτόχρονα ανοίγουν νέους δρόμους ανάπτυξης.

Από την πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών, έχουμε μπροστά μας ορισμένες πολύ σημαντικές θεσμικές πρωτοβουλίες, χωρίς τις οποίες, σας το λέω ξεκάθαρα, ο Προϋπολογισμός του 2010, του 2011, του 2012, δεν θα είναι παρά μια επανάληψη του παρελθόντος.

Τον Προϋπολογισμό του 2010 τον αποκαλώ μεταβατικό προϋπολογισμό. Και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά άλλωστε; Είναι ένας προϋπολογισμός που συντάχθηκε, καταρτίστηκε, κατατέθηκε μέσα σε 30 ημέρες, από μια νέα Κυβέρνηση. Είναι ένας προϋπολογισμός, που παίρνει ως δεδομένα τα βασικά στοιχεία, με τα οποία γίνεται κάθε χρόνο, στον οποίο μπορείς να κάνεις μόνο περιορισμένες αλλαγές. Αλλά τις βαθιές τομές που χρειάζονται, για να μπορέσεις να τις κάνεις, πρέπει να έχεις αλλάξει το σκέλος των εσόδων και το σκέλος των δαπανών.

Την επόμενη εβδομάδα, ξεκινάμε τον κοινωνικό διάλογο για ένα νέο φορολογικό σύστημα για την χώρα. Το νέο αυτό φορολογικό σύστημα βασίζεται στις κατευθύνσεις που έχουμε αναπτύξει, πριν τις εκλογές, και στις οποίες έχουμε δεσμευθεί με τις προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού και τις δικές μου, στη Βουλή.

Αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης των φυσικών προσώπων, των νομικών προσώπων, της περιουσίας. Αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του φοροεισπρακτικού μηχανισμού. Αλλαγή του τρόπου φορολόγησης στα νομικά πρόσωπα, έτσι ώστε τα μερίσματα να θεωρούνται εισόδημα, όπως και το εισόδημα από άλλες πηγές, και να φορολογούνται με τον ίδιο τρόπο. Αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης της περιουσίας που δεν φορολογεί τη μικρή ακίνητη περιουσία όπως σήμερα, αλλά εστιάζεται στον προοδευτικό φόρο της μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Τις τελευταίες ημέρες, αναπαράγονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όπως βεβαίως θα περίμενε κάποιος, μια σειρά από σενάρια. Μια σειρά από κινδυνολογικού τύπου υποτιθέμενες προτάσεις του Υπουργείου Οικονομικών. Σας διαβεβαιώνω ότι τα σενάρια αυτά δεν ανταποκρίνονται στη συζήτηση που γίνεται και στις τελικές αποφάσεις, που θα προκύψουν μέσα από τον κοινωνικό διάλογο. Δεν πρόκειται να υπάρξει διαφορετική φορολόγηση των καταθέσεων από σήμερα. Ούτε υπάρχει κάποιος λόγος να έχουμε φυγή κεφαλαίων από τη χώρα μας.

Αυτό που θέλουμε να εμπεδώσουμε είναι ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο, με κανόνες για όλους, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς χαριστικές φοροαπαλλαγές, χωρίς αυτοτελή φορολόγηση εισοδημάτων, την οποία δεν μπορεί να καταλάβει ο μέσος Έλληνας πολίτης, το οποίο θα ανταποκρίνεται στο αίσθημα δικαίου, το οποίο χρειάζεται ο Έλληνας πολίτης. Θέλουμε να σεβαστούμε τα χρήματα του. Να αισθάνεται ότι όχι μόνο πληρώνει δίκαια φόρους, αλλά και ότι το κράτος δαπανά τους φόρους του στις σωστές αναπτυξιακές και κοινωνικές κατευθύνσεις.

Το δεύτερο πολύ μεγάλο μέτωπο είναι αυτό των δαπανών. Η προηγούμενη Κυβέρνηση ξεκίνησε, και είναι προς τιμήν της, μια προσπάθεια κατάρτισης ενός προϋπολογισμού προγραμμάτων. Ο ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός αποτελεί παράδοξο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για τον τρόπο με τον οποίο καταρτίζεται, για την έλλειψη πραγματικού ελέγχου στην εκτέλεση και βέβαια τις πρωτοφανείς αποκλίσεις.

Το Δεκέμβριο του 2010, στη Βουλή των Ελλήνων, θα κατατεθεί ένας εντελώς διαφορετικός προϋπολογισμός. Ξεκινάμε από την αρχή του έτους, μια προσπάθεια ελέγχου, από μηδενική βάση, των δαπανών σε όλα τα Υπουργεία. Τη δημιουργία διμερών ομάδων εργασίας που θα δουν Υπουργείο – Υπουργείο και θα εξετάσουν τις πραγματικές ανάγκες, θα εξετάσουν την πραγματική ανάγκη ύπαρξης φορέα, θα εξετάσουν το κατά πόσο δικαιολογούνται συγκεκριμένες δαπάνες και θα καταλήξουν σε ένα νέο τρόπο απεικόνισης των δαπανών, ένα νέο τρόπο κατάρτισης του προϋπολογισμού.

Στην προσπάθεια αυτή θα καλέσουμε τους κοινωνικούς εταίρους, ανεξάρτητους φορείς, διεθνείς οίκους ελεγκτικούς να μας βοηθήσουν. Υπάρχει, ήδη, μια τεχνική συνεργασία με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Θα απευθυνθούμε και σε άλλους Οργανισμούς, έτσι ώστε να μπορέσουμε, στο τέλος του 2010, να υπάρχει ένας εντελώς διαφορετικός τρόπος κατάρτισης πολυετών προγραμματικών προϋπολογισμών και ο Έλληνας πολίτης να ξέρει πού πηγαίνουν τα χρήματά του και τι αποδίδουν.

Στο πλαίσιο αυτό, μια σημαντική αλλαγή, το 2010, θα είναι η δημιουργία μιας ενιαίας αρχής πληρωμών όλων των μισθών και επιδομάτων όλου του δημοσίου τομέα. Είναι αδιανόητο ο Υπουργός Οικονομικών να μην έχει πλήρη εικόνα του τι πληρώνεται, από ποιο Υπουργείο, τι είδους επιδόματα και από ποιους κωδικούς. Διότι ο σημερινός προϋπολογισμός και ο τρόπος που γίνονται αυτές οι πληρωμές, κάθε άλλο παρά διαφανής είναι.

Το 2010 λοιπόν, ελπίζουμε, μέσα στους πρώτους μήνες και σίγουρα στο πρώτο εξάμηνο, ότι με τη συγκέντρωση όλων αυτών των στοιχείων θα είναι απολύτως σαφές η ακριβής εικόνα, το ακριβές κόστος και η εξέλιξή του μέσα στο χρόνο για τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων. Είναι μια αυτονόητη κίνηση. Είναι μια τομή, που απλώς θα φέρει στη χώρα μας αυτό που γίνεται παντού αλλού. Να μπορεί δηλαδή να υπάρχει η καλύτερη απεικόνιση της εξέλιξης βασικών μεγεθών.

Επίσης, το 2010, αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα μπορεί ο πολίτης να παρακολουθεί την εξέλιξη του Προϋπολογισμού. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν καθυστερήσεις ενημέρωσης, όχι των Ευρωπαίων εταίρων μας, αλλά του μέσου Ευρωπαίου πολίτη, σχετικά με τη συνέπεια του κράτους σε αυτά που έχει πει και έχει ψηφίσει η Βουλή. Είναι αδιανόητο δελτία εκτέλεσης και κατάστασης του δημοσίου χρέους να είναι σε συρτάρια δύο και τρείς μήνες μετά από ότι θα έπρεπε να είναι δημοσιοποιημένα.

Αυτή η κατάσταση αλλάζει. Ο πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξη του Προϋπολογισμού σε πραγματικό χρόνο στο διαδίκτυο. Και θα υπάρχει τακτική ενημέρωση της Βουλής. Η Βουλή, με προτάσεις τις οποίες θα κάνουμε, θα εμπλακεί με ουσιαστικό τρόπο στον έλεγχο του Υπουργείου Οικονομικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, για τα στοιχεία που παρέχονται και χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Η αξιοπιστία του στατιστικού συστήματος της χώρας μας έχει να κάνει και με το ρόλο της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Ήδη ξεκινήσαμε τη διαδικασία ανεξαρτητοποίησής της, κάτι το οποίο ζητείτο εδώ και πολλά χρόνια, και σε ένα μήνα θα έχουμε την κατάθεση του νομοσχεδίου. Αλλά δεν απαιτείται μόνο αυτό.

Χρειάζονται ελεγκτικοί μηχανισμοί, ρυθμιστικοί, πέρα βεβαίως από τον αυτονόητο ρόλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, έτσι ώστε να έχουμε απόλυτη διασφάλιση, ότι υπάρχει η απόλυτη ακεραιότητα στα στοιχεία αυτά. Και αυτό θα το διασφαλίσουμε δίνοντας στη Βουλή ένα ρόλο που σήμερα δεν έχει, υιοθετώντας συστήματα που χρησιμοποιούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τον πιο απλό, με τον πιο διαφανή, με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο απέναντι στους Έλληνες πολίτες.

Κυρίες και κύριοι, η χώρα μας έχει μπροστά της μεγάλες διαρθρωτικές προκλήσεις. Είναι προφανές ότι το πρόβλημα της ανάπτυξης και του νοικοκυρέματος δεν μπορεί να εξαντληθεί στον προϋπολογισμό. Είναι προφανές ότι μόνο από το σκέλος των εσόδων και των δαπανών δεν μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα της Ελλάδας. Είναι προφανές ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η ανάπτυξη, είναι οι επενδύσεις, είναι το νέο παραγωγικό μοντέλο, είναι η πράσινη ανάπτυξη. Το μεγάλο στοίχημα είναι να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, που μας ταλανίζουν χρόνια. Προβλήματα που είναι πίσω από την κατάρρευση της ανταγωνιστικότητας της χώρας. Το πρωτοφανές διψήφιο ποσοστό στο έλλειμμα ισοζυγίου 300 συναλλαγών. Ζητήματα όπως τα κλειστά επαγγέλματα, τα οποία εμποδίζουν την οικονομική δραστηριότητα, εμποδίζουν τον ανταγωνισμό. Ζητήματα όπως η αδυναμία του ασφαλιστικού συστήματος, που εάν συνέχιζε έτσι, δεν θα μπορέσει να πληρώνει συντάξεις σε μερικά μόλις χρόνια. Όλα αυτά είναι μέτωπα, τα οποία η κυβέρνηση τα ανοίγει και σκοπεύει να τα αντιμετωπίσει άμεσα στους επόμενους μήνες.

Δεν είναι θέματα για τα οποία έχουμε οποιαδήποτε πολυτέλεια καθυστέρησης. Γι’ αυτό και είδατε ότι ξεκίνησε μια συζήτηση για το ασφαλιστικό, γι’ αυτό και ακούσατε στις προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού συγκεκριμένες αναφορές για τομές και αλλαγές, που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας, αλλάζουν το παραγωγικό μας μοντέλο και αντιμετωπίζουν χρόνιες παθογένειες.

Τις ημέρες αυτές, γίνεται μια πολύ μεγάλη συζήτηση, διεθνώς, γύρω από τη βιωσιμότητα των ελληνικών δημοσιονομικών στοιχείων και της χώρας. Θέλω να επαναλάβω με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο. Η οικονομία της χώρας δεν κινδυνεύει. Οι καταθέσεις δεν κινδυνεύουν. Δεν κινδυνεύουμε να βρεθούμε κάτω από το γκρεμό, και αυτό για ένα πολύ απλό λόγο. Γιατί η κυβέρνηση έχει αναλάβει, αναλαμβάνει και θα αναλάβει πρωτοβουλίες. Γιατί η κυβέρνηση, όπως έκανε απολύτως ξεκάθαρο ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, χθες, έχει απόλυτη επίγνωση της κρισιμότητας της κατάστασης. Έχει ήδη ξεκινήσει, με τον προϋπολογισμό που κατέθεσε, να την αντιμετωπίζει. Έχει ήδη ξεκινήσει, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να καταρτίζει ένα Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Έχει ήδη δρομολογήσει πρωτοβουλίες που χρειάζονται, ώστε να έχουμε υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά και ταυτόχρονα ένα νέο κύκλο αναπτυξιακής διαδικασίας για τη χώρα μας.

Όλα αυτά ήταν στις προγραμματικές μας δεσμεύσεις, Όλα αυτά βεβαίως γίνονται πολύ πιο κρίσιμα και ο χρόνος έχει συντμηθεί πια. Γι’ αυτό οι πρωτοβουλίες θα είναι πιο γρήγορες, πιο έντονες και πιο δυναμικές.

Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε. Το χρωστάμε στους Έλληνες πολίτες.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

καταρχάς σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για την τιμητική πρόσκληση και να σας συγχαρώ για τη σημερινή ημερίδα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό, το Οικονομικό Επιμελητήριο και άλλοι φορείς να οργανώνουν συζητήσεις γύρω από ένα από τα βασικά εργαλεία οικονομικής πολιτικής, που καθορίζει πολλά πράγματα στην οικονομική πορεία της χώρας μας, όπως είναι ο κρατικός Προϋπολογισμός. Θα μελετήσω με μεγάλη προσοχή τις προτάσεις σας.

Ο Προϋπολογισμός του 2010, ο οποίος θα ξεκινήσει να συζητείται στην Ολομέλεια της Βουλής, το επόμενο Σάββατο, είναι χωρίς αμφιβολία ο πιο δύσκολος προϋπολογισμός της αντιπολίτευσης. Είναι ένας προϋπολογισμός, ο οποίος συντάχθηκε σε ένα ιδιαίτερο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Είναι ένας προϋπολογισμός, ο οποίος καλείται να κερδίσει τρία στοιχήματα, που έχουν να κάνουν με την ανάταξη της οικονομίας, με το νοικοκύρεμα του κράτους και με την αξιοπιστία. Είναι ένας προϋπολογισμός, που συντάχθηκε σε ένα πρωτόγνωρο για τη χώρα μας αρνητικό οικονομικό περιβάλλον.

Η Ελλάδα, μετά από 16 χρόνια, βρίσκεται για πρώτη φορά σε ύφεση. Το τρίτο τρίμηνο του 2009, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της χώρας έχει μειωθεί κατά 1,6%. Υπολογίζουμε ότι θα κλείσει το χρόνο με μια μείωση, που θα ξεπερνάει το 1%.

Αυτού του είδους η ύφεση, σε σχέση με το τί συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ίσως ρηχή. Όμως πολύ κρίσιμοι τομείς της οικονομίας μας έχουν χτυπηθεί ιδιαίτερα και, βέβαια, η χώρα μας είχε πολύ καλύτερα ποσοστά, πολύ καλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης τα προηγούμενα χρόνια, και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Είναι προφανές ότι αυτή η μείωση πλήττει το εισόδημα, πλήττει την οικονομική δραστηριότητα, τους καταναλωτές, τους επιχειρηματίες και δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον και από πλευράς δημοσίων εσόδων.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό της συγκυρίας, μέσα στην οποία κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός, είναι ο πρωτόγνωρος δημοσιονομικός εκτροχιασμός. Αναφέρθηκε σχετικά, ήδη, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου. Τα στοιχεία είναι γνωστά. Ο Προϋπολογισμός του 2009 επρόκειτο να έχει έλλειμμα της τάξης των 8 δις ευρώ. Τελικά, θα κλείσει το χρόνο με έλλειμμα στα 30 δις ευρώ. Δεν μιλάμε για μια μικρή απόκλιση. Δεν μιλάμε για φυσιολογικά δεδομένα, που έχουν να κάνουν με την κρίση. Μιλάμε για ένα πρωτοφανή εκτροχιασμό, πέρα από κάθε προσδοκία.

Η διαφορά ανάμεσα στο 3,7%, που προέβλεπε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που κατατέθηκε από την προηγούμενη Κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και στο 12,7%, το οποίο θα είναι το έλλειμμα του έτους, είναι ένα συγκλονιστικό 9% του ΑΕΠ. Και μέσα σε αυτό τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό, η νέα Κυβέρνηση καλείται να λύσει μία εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση. Να μπορέσει να στηρίξει την οικονομία, να στηρίξει τους ασθενέστερους, να βοηθήσει τη χώρα να βγει από την κρίση και, ταυτόχρονα, να ξεκινήσει τη δύσκολη, επίπονη, αλλά απολύτως αναγκαία προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής.

Έχουν ακουστεί πολλά τις τελευταίες εβδομάδες για το ύψος του ελλείμματος. Δεν θέλω να συνεχίσω από αυτό το βήμα μία συζήτηση, που θα αφορά αποκλειστικά στις ευθύνες. Θα παρατηρήσω όμως δύο τρία πράγματα.

Το πρώτο είναι ότι το πραγματικό ύψος του ελλείμματος, πρώτα από όλους, το αποκάλυψε η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως φαίνεται σε κείμενο που κατέθεσα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Από τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιλούσε για τάσεις που θα φτάσουν το έλλειμμα στο 10%. Τον Αύγουστο του 2009, η Τράπεζα της Ελλάδος, στα ταμειακά της στοιχεία που δημοσιεύει κάθε μήνα, μιλούσε για έλλειμμα, μέχρι τον Αύγουστο, στα 22 δις ευρώ. Παρόλα αυτά, η προηγούμενη Κυβέρνηση, μερικές μόλις μέρες πριν τις εκλογές, στις αρχές Οκτωβρίου, κατέθεσε επίσημα κείμενο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με το οποίο μιλούσε για έλλειμμα 18,5 δις ευρώ, στο τέλος του 2009. Είναι προφανές ότι αυτή η διαφορά ελλείμματος ανάμεσα στο 6% για το έτος και του 10% τον Αύγουστο, δεν μπορεί να εξηγηθεί.

Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει κανείς να συγκρατήσει είναι η ξεκάθαρη αποτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο κείμενο που υιοθετήθηκε πριν από μερικές εβδομάδες από το Συμβούλιο Υπουργών, ότι για αυτό τον οικονομικό εκτροχιασμό δεν ευθύνεται η οικονομική κρίση. Βεβαίως, η οικονομική κρίση επιβάρυνε τα πράγματα, αλλά αυτή η κατάσταση έχει ως πραγματική αιτία την πλήρη κατάρρευση των μηχανισμών είσπραξης εσόδων από το Δημόσιο και την απόλυτα ανεξέλεγκτη αύξηση των κρατικών δαπανών. Κατά 10 δις ευρώ μειώθηκαν τα έσοδα, πάνω από 5 δις αυξήθηκαν οι δαπάνες. Αυτά δεν εξηγούνται από την κρίση. Έχουν να κάνουν με μια αντίληψη διακυβέρνησης, την οποία εμείς θα πολεμήσουμε από εδώ και πέρα και θα αναστρέψουμε.

Το τρίτο μεγάλο στοίχημα, η τρίτη πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί, είναι η πρωτοφανής έλλειψη αξιοπιστίας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Αυτή η έλλειψη αξιοπιστίας δεν οφείλεται στην αποκάλυψη των πραγματικών στοιχείων. Οφείλεται στην τεράστια διαφορά ανάμεσα σε αυτά που η χώρα έλεγε και σε αυτά που έκανε. Οφείλεται στη διαφορά του να δηλώνεται ένα έλλειμμα στο 6%, όταν ήταν πασιφανές και γνωστό, ότι φτάνει τα διψήφια νούμερα. Οφείλεται στη διαφορά του να αναγγέλλονται μέτρα και τα μέτρα αυτά να μην εφαρμόζονται. Και πρέπει να σας πω, με απόλυτη ειλικρίνεια, ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη η παρουσία ενός Έλληνα Υπουργού Οικονομικών στα Συμβούλια Ευρωπαίων Υπουργών, είναι εξαιρετικά δυσάρεστο να απολογείται για τα στατιστικά στοιχεία της χώρας του. Είναι εξαιρετικά δυσάρεστο να πρέπει να πείσει ότι έχει σχέδιο, πρόγραμμα, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, και ότι αυτά θα οδηγήσουν σε μείωση του ελλείμματος.

Τα θέματα που αντιμετωπίζουμε αυτές τις μέρες στις διεθνείς αγορές έχουν να κάνουν με την τεράστια πίεση στα ελληνικά ομόλογα, τις καταστροφικού τύπου και εντελώς εκτός πραγματικότητας αναλύσεις διαφόρων επενδυτών, δημοσιογράφων σε ξένες εφημερίδες, που έχουν ως βασική αφετηρία και πηγή ακριβώς αυτή την έλλειψη αξιοπιστίας. Και αυτό είναι το βασικό μας πρόβλημα και το μεγαλύτερο στοίχημα από όλα. Δεν είναι το αν θα μειώσουμε το έλλειμμα 3,5 ή 4 μονάδες, το 2010. Είναι το πώς θα ανακτήσουμε  αξιοπιστία.

Αυτό το μεγάλο στοίχημα επιχειρούμε να κερδίσουμε με σοβαρότητα, με ευθύνη απέναντι στους Έλληνες πολίτες και με καθαρά χαρτιά απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους μας. Αυτό το μεγάλο στοίχημα προσπαθούμε να κερδίσουμε με τα ξένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αυτή την αξιοπιστία προσπαθούμε να κερδίσουμε και με την παρουσία του Πρωθυπουργού, όπως χθες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Με ειλικρίνεια για την πραγματική κατάσταση και ξεκάθαρη βούληση για πολύ μεγάλες τομές και αλλαγές.

Ο Προϋπολογισμός του 2010, μέσα σε αυτή την ιδιαίτερη συγκυρία, καλείται να λύσει αυτή την δύσκολη εξίσωση. Εξίσωση, όμως, που λύνεται. Ανάμεσα στο να στηρίξει την ανάπτυξη και την οικονομική δραστηριότητα, να μην αφήσει τους αδύναμους να υποστούν και πάλι τις βασικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης και στο να ξεκινήσει τη δημοσιονομική προσαρμογή, που χρειάζεται η χώρα.

Προεκλογικά, η σημερινή Κυβέρνηση, ως κόμμα αντιπολίτευσης, ανέλαβε μια σειρά από δεσμεύσεις, απέναντι στους Έλληνες πολίτες. Αυτές τις δεσμεύσεις επανέλαβε ο Πρωθυπουργός, ο Γιώργος Παπανδρέου, στις προγραμματικές του δηλώσεις, στη Βουλή. Αυτές οι δεσμεύσεις αποτυπώνονται στον Προϋπολογισμό του 2010.

Είχαμε δεσμευθεί ότι στην κρίση βοηθάς τους αδύναμους. Είχαμε μιλήσει για ενίσχυση αλληλεγγύης. Αυτή η ενίσχυση αλληλεγγύης δίνεται και αποτυπώνεται το 2009 και το 2010.

Όμως, στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, σήμερα, δεν θα ήταν υπεύθυνο, αν μετακυλάμε αυτό το κόστος στο έλλειμμα και στη μέση ελληνική οικογένεια. Γι’ αυτό το κόστος του 1 δις ευρώ , αντισταθμίστηκε πλήρως με  έκτακτη κοινωνική εισφορά στα κέρδη των 400 μεγαλυτέρων επιχειρήσεων και στη μεγάλη ακίνητη περιουσία. Είχαμε δεσμευθεί προγραμματικά ότι για την επανεκκίνηση της οικονομίας θα πρέπει να αναστρέψουμε την πορεία μείωσης των δημοσίων επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και πράγματι το κάνουμε.

Μετά από πολλά χρόνια, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξάνεται στον Προϋπολογισμό. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να γίνει αυτό, γιατί πώς αλλιώς θα μπορέσει κάποιος να εισπράξει και να αξιοποιήσει παραγωγικά πόρους από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έναν από τους λίγους μοχλούς που έχουμε, για να μπορέσουμε να βάλουμε πάλι μπροστά την οικονομία να σταθεί στα πόδια της.

Είχαμε πει προεκλογικά και δεσμευτήκαμε προγραμματικά, ότι μια χώρα, που ξοδεύει λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη ανά μαθητή και φοιτητή, πρέπει να επενδύσει στη γνώση και στην εκπαίδευση. Αυτή την επένδυση την αποτυπώνουμε στον Προϋπολογισμό, με μια αύξηση στα κονδύλια για την παιδεία κατά 1 δις ευρώ.

Είχαμε πει προεκλογικά και δεσμευτήκαμε στις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης, ότι, τη στιγμή που η ανεργία στη χώρα μας αυξάνεται και θα αυξηθεί περαιτέρω, τη στιγμή που η ανεργία στους νέους ανθρώπους φτάνει και ξεπερνάει το 25%, δεν μπορεί παρά, ως υπεύθυνη προοδευτική Κυβέρνηση, να στηρίξουμε το νέο για να βρει θέση εργασίας μέσα από την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών και αυξήσουμε το επίδομα ανεργίας, ώστε να φτάσει σταδιακά το 70% του βασικού μισθού. Και τις δύο αυτές δεσμεύσεις αποτυπώνουμε ξεκάθαρα στον Προϋπολογισμό.

Όπως αποτυπώνουμε και τις δεσμεύσεις μας για αύξηση των συντάξεων στους αγρότες, τις δεσμεύσεις μας για αύξηση της επιστροφής του Φ.Π.Α. στους αγρότες, τις δεσμεύσεις μας για πρόσληψη νοσηλευτικού προσωπικού. Όλα αυτά αποτυπώνονται και βρίσκονται στον Προϋπολογισμό.

Όμως ταυτόχρονα, ο Προϋπολογισμός αυτός πρέπει, και αυτό θα κάνει, να ξεκινήσει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια νοικοκυρέματος. Ο δημοσιονομικός στόχος που τίθεται στον Προϋπολογισμό του 2010, είναι μια πολύ μεγάλη μείωση του ελλείμματος κατά σχεδόν τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Από το 12,7% το 2009, στο 9,1% το 2010.

Αυτή η μείωση, αποτελείται κατά το ήμισυ από τα λεγόμενα διαρθρωτικά μέτρα μόνιμου χαρακτήρα και είναι ισόρροπα κατανεμημένη ανάμεσα στη μείωση των δαπανών στο Δημόσιο και στην αύξηση των εσόδων. Η μείωση των δαπανών στο Δημόσιο επιτυγχάνεται με μια, για πρώτη φορά, μείωση των πρωτογενών δαπανών. Επιτυγχάνεται με μια μείωση κατά περίπου 10% των λειτουργικών δαπανών. 25% μείωση των καταναλωτικών δαπανών. 10% συγκράτηση ή μείωση των δαπανών, που πηγαίνουν προς το κοινωνικό κράτος. Διότι το 2009, είχαμε μια απολύτως ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών των ασφαλιστικών ταμείων, την οποία δεν θα αποδεχθούμε να συνεχίζεται τα επόμενα χρόνια. Και υποστηρίζεται από πολύ συγκεκριμένες αποφάσεις, που θα ελέγξουν, ήδη από το 2010 αλλά και τα επόμενα χρόνια, το κόστος του Δημοσίου. Γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει να γίνει μια εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια συγκράτησης των δαπανών στο δημόσιο τομέα. Η Κυβέρνηση, ήδη δεσμεύθηκε για αναστολή προσλήψεων το 2010, με εξαίρεση ευαίσθητους τομείς, όπως είναι η παιδεία, η υγεία, η ασφάλεια του πολίτη.

Δεσμευθήκαμε ότι, από το 2011, θα αναστρέψουμε την σημερινή εκρηκτική δυναμική αύξησης των μονίμων υπαλλήλων στο δημόσιο τομέα. Πηγαίνοντας στον κανόνα μίας πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις. Διότι, το 2009, για περίπου 14.000 αποχωρήσεις μονίμων υπαλλήλων, έχουμε περίπου έχουμε 29.000 νέες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Αυτή η ανεξέλεγκτη δυναμική πρέπει να αντιστραφεί. Ταυτόχρονα, δεσμευθήκαμε και αναλάβαμε πλήρως το πολιτικό κόστος, να σταματήσουμε πλήρως την πελατειακή λογική των stage στο δημόσιο τομέα, να περιορίσουμε δραστικά συμβάσεις ορισμένου χρόνου και να πάμε σε μια εκλογίκευση των διαδικασιών αυτών, μέσα από μια αυστηρή τήρηση των διαδικασιών του ΑΣΕΠ.

Από την πλευρά των εσόδων, η αύξηση που προβλέπεται δεν στηρίζεται σε αύξηση φορολογικών συντελεστών, με την εξαίρεση της αύξησης στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για τα τσιγάρα και για τα ποτά, την οποία θεωρούμε επιβεβλημένη, για να μπορέσουμε να έχουμε χρήματα και πόρους, που θα πάνε στις υπηρεσίες Υγείας. Η αύξηση των εσόδων στηρίζεται, εν μέρει, στα πρώτα αποτελέσματα της μεγάλης αλλαγής στο φορολογικό, αλλά, επίσης, και σε μια συστηματική προσπάθεια να ελέγξουμε τη φοροδιαφυγή, για να εισπράξουμε ανείσπρακτες οφειλές και βέβαια από την έστω δειλή ανάπτυξη που θα ξεκινήσει, έστω και σε ονομαστικούς όρους, από το 2010.

Είναι προφανές ότι, πέρα από την μείωση του ελλείμματος, ίσως ακόμα πιο σημαντικό είναι να ελέγξουμε το δημόσιο χρέος της χώρας μας. Το δημόσιο χρέος κλείνει το έτος φτάνοντας τα πρωτοφανή νούμερα των 300 δις ευρώ. Το 2009, ήταν το δεύτερο υψηλότερο δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2010 θα είναι το πρώτο. Έχει μια εξαιρετικά επικίνδυνη δυναμική. Μια δυναμική που, αν δεν ελεγχθεί, θα μας θυμίσει πάρα πολύ έντονα την γνωστή ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου «ή θα αφανίσουμε το χρέος ή το χρέος θα αφανίσει τη χώρα».

Εμείς, δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στο δημόσιο χρέος να αφανίσει τη χώρα. Δεν είναι εύκολο το χρέος να ξεκινήσει από το πρώτο έτος να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και αυτό γιατί χρειάζεται πρωτογενή πλεονάσματα. Και αυτό δεν μπορεί να προκύψει από το 2010. Όμως ο σχεδιασμός της Κυβέρνησης, που θα αποτυπωθεί στο τετραετές Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που θα δοθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Ιανουάριο, αφού προηγουμένως συζητηθεί στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, προβλέπει ακριβώς αυτή τη σταδιακή αποκλιμάκωση του χρέους. Τα βασικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής, της μεσοπρόθεσμης μείωσης του ελλείμματος και του χρέους, θα ανακοινώσει κηρύσσοντας την έναρξη του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους ο Πρωθυπουργός της χώρας ,τη Δευτέρα, δίνοντας το συγκεκριμένο στίγμα. Τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Κυβέρνηση, έτσι ώστε τα επόμενα χρόνια, να ξαναβάλουμε τη χώρα σε μια πορεία δημοσιονομικής, βιώσιμης πορείας και, ταυτόχρονα, να δώσουμε τη δυνατότητα για την ανάταξη της οικονομίας, αλλά και τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, γύρω από τους άξονες της πράσινης ανάπτυξης.

Κυρίες και κύριοι, ο προϋπολογισμός του κράτους είναι ίσως το βασικότερο εργαλείο οικονομικής πολιτικής. Κατά κανένα τρόπο δεν είναι το μόνο. Η οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης δεν εξαντλείται στον προϋπολογισμό. Δεν θα μπορούσε άλλωστε. Υπάρχουν σε εξέλιξη μια σειρά από εξαιρετικά σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως τα νομοσχέδια του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Ναυτιλίας για τη στήριξη των δανειοληπτών και των υπερχρεωμένων επιχειρήσεων, νομοσχέδια όπως αυτό του Υπουργείου Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής για τη ριζική σύμπτυξη των χρόνων για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Πρωτοβουλίες που όλες μαζί δημιουργούν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, που προστατεύουν τους καταναλωτές και ταυτόχρονα ανοίγουν νέους δρόμους ανάπτυξης.

Από την πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών, έχουμε μπροστά μας ορισμένες πολύ σημαντικές θεσμικές πρωτοβουλίες, χωρίς τις οποίες, σας το λέω ξεκάθαρα, ο Προϋπολογισμός του 2010, του 2011, του 2012, δεν θα είναι παρά μια επανάληψη του παρελθόντος.

Τον Προϋπολογισμό του 2010 τον αποκαλώ μεταβατικό προϋπολογισμό. Και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά άλλωστε; Είναι ένας προϋπολογισμός που συντάχθηκε, καταρτίστηκε, κατατέθηκε μέσα σε 30 ημέρες, από μια νέα Κυβέρνηση. Είναι ένας προϋπολογισμός, που παίρνει ως δεδομένα τα βασικά στοιχεία, με τα οποία γίνεται κάθε χρόνο, στον οποίο μπορείς να κάνεις μόνο περιορισμένες αλλαγές. Αλλά τις βαθιές τομές που χρειάζονται, για να μπορέσεις να τις κάνεις, πρέπει να έχεις αλλάξει το σκέλος των εσόδων και το σκέλος των δαπανών.

Την επόμενη εβδομάδα, ξεκινάμε τον κοινωνικό διάλογο για ένα νέο φορολογικό σύστημα για την χώρα. Το νέο αυτό φορολογικό σύστημα βασίζεται στις κατευθύνσεις που έχουμε αναπτύξει, πριν τις εκλογές, και στις οποίες έχουμε δεσμευθεί με τις προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού και τις δικές μου, στη Βουλή.

Αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης των φυσικών προσώπων, των νομικών προσώπων, της περιουσίας. Αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του φοροεισπρακτικού μηχανισμού. Αλλαγή του τρόπου φορολόγησης στα νομικά πρόσωπα, έτσι ώστε τα μερίσματα να θεωρούνται εισόδημα, όπως και το εισόδημα από άλλες πηγές, και να φορολογούνται με τον ίδιο τρόπο. Αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης της περιουσίας που δεν φορολογεί τη μικρή ακίνητη περιουσία όπως σήμερα, αλλά εστιάζεται στον προοδευτικό φόρο της μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Τις τελευταίες ημέρες, αναπαράγονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όπως βεβαίως θα περίμενε κάποιος, μια σειρά από σενάρια. Μια σειρά από κινδυνολογικού τύπου υποτιθέμενες προτάσεις του Υπουργείου Οικονομικών. Σας διαβεβαιώνω ότι τα σενάρια αυτά δεν ανταποκρίνονται στη συζήτηση που γίνεται και στις τελικές αποφάσεις, που θα προκύψουν μέσα από τον κοινωνικό διάλογο. Δεν πρόκειται να υπάρξει διαφορετική φορολόγηση των καταθέσεων από σήμερα. Ούτε υπάρχει κάποιος λόγος να έχουμε φυγή κεφαλαίων από τη χώρα μας.

Αυτό που θέλουμε να εμπεδώσουμε είναι ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο, με κανόνες για όλους, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς χαριστικές φοροαπαλλαγές, χωρίς αυτοτελή φορολόγηση εισοδημάτων, την οποία δεν μπορεί να καταλάβει ο μέσος Έλληνας πολίτης, το οποίο θα ανταποκρίνεται στο αίσθημα δικαίου, το οποίο χρειάζεται ο Έλληνας πολίτης. Θέλουμε να σεβαστούμε τα χρήματα του. Να αισθάνεται ότι όχι μόνο πληρώνει δίκαια φόρους, αλλά και ότι το κράτος δαπανά τους φόρους του στις σωστές αναπτυξιακές και κοινωνικές κατευθύνσεις.

Το δεύτερο πολύ μεγάλο μέτωπο είναι αυτό των δαπανών. Η προηγούμενη Κυβέρνηση ξεκίνησε, και είναι προς τιμήν της, μια προσπάθεια κατάρτισης ενός προϋπολογισμού προγραμμάτων. Ο ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός αποτελεί παράδοξο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για τον τρόπο με τον οποίο καταρτίζεται, για την έλλειψη πραγματικού ελέγχου στην εκτέλεση και βέβαια τις πρωτοφανείς αποκλίσεις.

Το Δεκέμβριο του 2010, στη Βουλή των Ελλήνων, θα κατατεθεί ένας εντελώς διαφορετικός προϋπολογισμός. Ξεκινάμε από την αρχή του έτους, μια προσπάθεια ελέγχου, από μηδενική βάση, των δαπανών σε όλα τα Υπουργεία. Τη δημιουργία διμερών ομάδων εργασίας που θα δουν Υπουργείο – Υπουργείο και θα εξετάσουν τις πραγματικές ανάγκες, θα εξετάσουν την πραγματική ανάγκη ύπαρξης φορέα, θα εξετάσουν το κατά πόσο δικαιολογούνται συγκεκριμένες δαπάνες και θα καταλήξουν σε ένα νέο τρόπο απεικόνισης των δαπανών, ένα νέο τρόπο κατάρτισης του προϋπολογισμού.

Στην προσπάθεια αυτή θα καλέσουμε τους κοινωνικούς εταίρους, ανεξάρτητους φορείς, διεθνείς οίκους ελεγκτικούς να μας βοηθήσουν. Υπάρχει, ήδη, μια τεχνική συνεργασία με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Θα απευθυνθούμε και σε άλλους Οργανισμούς, έτσι ώστε να μπορέσουμε, στο τέλος του 2010, να υπάρχει ένας εντελώς διαφορετικός τρόπος κατάρτισης πολυετών προγραμματικών προϋπολογισμών και ο Έλληνας πολίτης να ξέρει πού πηγαίνουν τα χρήματά του και τι αποδίδουν.

Στο πλαίσιο αυτό, μια σημαντική αλλαγή, το 2010, θα είναι η δημιουργία μιας ενιαίας αρχής πληρωμών όλων των μισθών και επιδομάτων όλου του δημοσίου τομέα. Είναι αδιανόητο ο Υπουργός Οικονομικών να μην έχει πλήρη εικόνα του τι πληρώνεται, από ποιο Υπουργείο, τι είδους επιδόματα και από ποιους κωδικούς. Διότι ο σημερινός προϋπολογισμός και ο τρόπος που γίνονται αυτές οι πληρωμές, κάθε άλλο παρά διαφανής είναι.

Το 2010 λοιπόν, ελπίζουμε, μέσα στους πρώτους μήνες και σίγουρα στο πρώτο εξάμηνο, ότι με τη συγκέντρωση όλων αυτών των στοιχείων θα είναι απολύτως σαφές η ακριβής εικόνα, το ακριβές κόστος και η εξέλιξή του μέσα στο χρόνο για τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων. Είναι μια αυτονόητη κίνηση. Είναι μια τομή, που απλώς θα φέρει στη χώρα μας αυτό που γίνεται παντού αλλού. Να μπορεί δηλαδή να υπάρχει η καλύτερη απεικόνιση της εξέλιξης βασικών μεγεθών.

Επίσης, το 2010, αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα μπορεί ο πολίτης να παρακολουθεί την εξέλιξη του Προϋπολογισμού. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν καθυστερήσεις ενημέρωσης, όχι των Ευρωπαίων εταίρων μας, αλλά του μέσου Ευρωπαίου πολίτη, σχετικά με τη συνέπεια του κράτους σε αυτά που έχει πει και έχει ψηφίσει η Βουλή. Είναι αδιανόητο δελτία εκτέλεσης και κατάστασης του δημοσίου χρέους να είναι σε συρτάρια δύο και τρείς μήνες μετά από ότι θα έπρεπε να είναι δημοσιοποιημένα.

Αυτή η κατάσταση αλλάζει. Ο πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξη του Προϋπολογισμού σε πραγματικό χρόνο στο διαδίκτυο. Και θα υπάρχει τακτική ενημέρωση της Βουλής. Η Βουλή, με προτάσεις τις οποίες θα κάνουμε, θα εμπλακεί με ουσιαστικό τρόπο στον έλεγχο του Υπουργείου Οικονομικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, για τα στοιχεία που παρέχονται και χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Η αξιοπιστία του στατιστικού συστήματος της χώρας μας έχει να κάνει και με το ρόλο της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Ήδη ξεκινήσαμε τη διαδικασία ανεξαρτητοποίησής της, κάτι το οποίο ζητείτο εδώ και πολλά χρόνια, και σε ένα μήνα θα έχουμε την κατάθεση του νομοσχεδίου. Αλλά δεν απαιτείται μόνο  αυτό.

Χρειάζονται ελεγκτικοί μηχανισμοί, ρυθμιστικοί, πέρα βεβαίως από τον αυτονόητο ρόλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, έτσι ώστε να έχουμε απόλυτη διασφάλιση, ότι υπάρχει η απόλυτη ακεραιότητα στα στοιχεία αυτά. Και αυτό θα το διασφαλίσουμε δίνοντας στη Βουλή ένα ρόλο που σήμερα δεν έχει, υιοθετώντας συστήματα που χρησιμοποιούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τον πιο απλό, με τον πιο διαφανή, με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο απέναντι στους Έλληνες πολίτες.

Κυρίες και κύριοι, η χώρα μας έχει μπροστά της μεγάλες διαρθρωτικές προκλήσεις. Είναι προφανές ότι το πρόβλημα της ανάπτυξης και του νοικοκυρέματος δεν μπορεί να εξαντληθεί στον προϋπολογισμό. Είναι προφανές ότι μόνο από το σκέλος των εσόδων και των δαπανών δεν μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα της Ελλάδας. Είναι προφανές ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η ανάπτυξη, είναι οι επενδύσεις, είναι το νέο παραγωγικό μοντέλο, είναι η πράσινη ανάπτυξη. Το μεγάλο στοίχημα είναι να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, που μας ταλανίζουν χρόνια. Προβλήματα που είναι πίσω από την κατάρρευση της ανταγωνιστικότητας της χώρας. Το πρωτοφανές διψήφιο ποσοστό στο έλλειμμα ισοζυγίου 300 συναλλαγών. Ζητήματα όπως τα κλειστά επαγγέλματα, τα οποία εμποδίζουν την οικονομική δραστηριότητα, εμποδίζουν τον ανταγωνισμό. Ζητήματα όπως η αδυναμία του ασφαλιστικού συστήματος, που εάν συνέχιζε έτσι, δεν θα μπορέσει να πληρώνει συντάξεις σε μερικά μόλις χρόνια. Όλα αυτά είναι μέτωπα, τα οποία η κυβέρνηση τα ανοίγει και σκοπεύει να τα αντιμετωπίσει άμεσα στους επόμενους μήνες.

Δεν είναι θέματα για τα οποία έχουμε οποιαδήποτε πολυτέλεια καθυστέρησης. Γι’ αυτό και είδατε ότι ξεκίνησε μια συζήτηση για το ασφαλιστικό, γι’ αυτό και ακούσατε στις προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού συγκεκριμένες αναφορές για τομές και αλλαγές, που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας, αλλάζουν το παραγωγικό μας μοντέλο και αντιμετωπίζουν χρόνιες παθογένειες.

Τις ημέρες αυτές, γίνεται μια πολύ μεγάλη συζήτηση, διεθνώς, γύρω από τη βιωσιμότητα των ελληνικών δημοσιονομικών στοιχείων και της χώρας. Θέλω να επαναλάβω με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο. Η οικονομία της χώρας δεν κινδυνεύει. Οι καταθέσεις δεν κινδυνεύουν. Δεν κινδυνεύουμε να βρεθούμε κάτω από το γκρεμό, και αυτό για ένα πολύ απλό λόγο. Γιατί η κυβέρνηση έχει αναλάβει, αναλαμβάνει και θα αναλάβει πρωτοβουλίες. Γιατί η κυβέρνηση, όπως έκανε απολύτως ξεκάθαρο ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, χθες, έχει απόλυτη επίγνωση της κρισιμότητας της κατάστασης. Έχει ήδη ξεκινήσει, με τον προϋπολογισμό που κατέθεσε, να την αντιμετωπίζει. Έχει ήδη ξεκινήσει, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να καταρτίζει ένα Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Έχει ήδη δρομολογήσει πρωτοβουλίες που χρειάζονται, ώστε να έχουμε υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά και ταυτόχρονα ένα νέο κύκλο αναπτυξιακής διαδικασίας για τη χώρα μας.

Όλα αυτά ήταν στις προγραμματικές μας δεσμεύσεις, Όλα αυτά βεβαίως γίνονται πολύ πιο κρίσιμα και ο χρόνος έχει συντμηθεί πια. Γι’ αυτό οι πρωτοβουλίες θα είναι πιο γρήγορες, πιο έντονες και πιο δυναμικές.

Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε. Το χρωστάμε στους Έλληνες πολίτες.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

καταρχάς σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για την τιμητική πρόσκληση και να σας συγχαρώ για τη σημερινή ημερίδα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό, το Οικονομικό Επιμελητήριο και άλλοι φορείς να οργανώνουν συζητήσεις γύρω από ένα από τα βασικά εργαλεία οικονομικής πολιτικής, που καθορίζει πολλά πράγματα στην οικονομική πορεία της χώρας μας, όπως είναι ο κρατικός Προϋπολογισμός. Θα μελετήσω με μεγάλη προσοχή τις προτάσεις σας.

Ο Προϋπολογισμός του 2010, ο οποίος θα ξεκινήσει να συζητείται στην Ολομέλεια της Βουλής, το επόμενο Σάββατο, είναι χωρίς αμφιβολία ο πιο δύσκολος προϋπολογισμός της αντιπολίτευσης. Είναι ένας προϋπολογισμός, ο οποίος συντάχθηκε σε ένα ιδιαίτερο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Είναι ένας προϋπολογισμός, ο οποίος καλείται να κερδίσει τρία στοιχήματα, που έχουν να κάνουν με την ανάταξη της οικονομίας, με το νοικοκύρεμα του κράτους και με την αξιοπιστία. Είναι ένας προϋπολογισμός, που συντάχθηκε σε ένα πρωτόγνωρο για τη χώρα μας αρνητικό οικονομικό περιβάλλον.

Η Ελλάδα, μετά από 16 χρόνια, βρίσκεται για πρώτη φορά σε ύφεση. Το τρίτο τρίμηνο του 2009, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της χώρας έχει μειωθεί κατά 1,6%. Υπολογίζουμε ότι θα κλείσει το χρόνο με μια μείωση, που θα ξεπερνάει το 1%.

Αυτού του είδους η ύφεση, σε σχέση με το τί συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ίσως ρηχή. Όμως πολύ κρίσιμοι τομείς της οικονομίας μας έχουν χτυπηθεί ιδιαίτερα και, βέβαια, η χώρα μας είχε πολύ καλύτερα ποσοστά, πολύ καλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης τα προηγούμενα χρόνια, και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Είναι προφανές ότι αυτή η μείωση πλήττει το εισόδημα, πλήττει την οικονομική δραστηριότητα, τους καταναλωτές, τους επιχειρηματίες και δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον και από πλευράς δημοσίων εσόδων.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό της συγκυρίας, μέσα στην οποία κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός, είναι ο πρωτόγνωρος δημοσιονομικός εκτροχιασμός. Αναφέρθηκε σχετικά, ήδη, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου. Τα στοιχεία είναι γνωστά. Ο Προϋπολογισμός του 2009 επρόκειτο να έχει έλλειμμα της τάξης των 8 δις ευρώ. Τελικά, θα κλείσει το χρόνο με έλλειμμα στα 30 δις ευρώ. Δεν μιλάμε για μια μικρή απόκλιση. Δεν μιλάμε για φυσιολογικά δεδομένα, που έχουν να κάνουν με την κρίση. Μιλάμε για ένα πρωτοφανή εκτροχιασμό, πέρα από κάθε προσδοκία.

Η διαφορά ανάμεσα στο 3,7%, που προέβλεπε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που κατατέθηκε από την προηγούμενη Κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και στο 12,7%, το οποίο θα είναι το έλλειμμα του έτους, είναι ένα συγκλονιστικό 9% του ΑΕΠ. Και μέσα σε αυτό τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό, η νέα Κυβέρνηση καλείται να λύσει μία εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση. Να μπορέσει να στηρίξει την οικονομία, να στηρίξει τους ασθενέστερους, να βοηθήσει τη χώρα να βγει από την κρίση και, ταυτόχρονα, να ξεκινήσει τη δύσκολη, επίπονη, αλλά απολύτως αναγκαία προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής.

Έχουν ακουστεί πολλά τις τελευταίες εβδομάδες για το ύψος του ελλείμματος. Δεν θέλω να συνεχίσω από αυτό το βήμα μία συζήτηση, που θα αφορά αποκλειστικά στις ευθύνες. Θα παρατηρήσω όμως δύο τρία πράγματα.

Το πρώτο είναι ότι το πραγματικό ύψος του ελλείμματος, πρώτα από όλους, το αποκάλυψε η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως φαίνεται σε κείμενο που κατέθεσα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Από τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιλούσε για τάσεις που θα φτάσουν το έλλειμμα στο 10%. Τον Αύγουστο του 2009, η Τράπεζα της Ελλάδος, στα ταμειακά της στοιχεία που δημοσιεύει κάθε μήνα, μιλούσε για έλλειμμα, μέχρι τον Αύγουστο, στα 22 δις ευρώ. Παρόλα αυτά, η προηγούμενη Κυβέρνηση, μερικές μόλις μέρες πριν τις εκλογές, στις αρχές Οκτωβρίου, κατέθεσε επίσημα κείμενο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με το οποίο μιλούσε για έλλειμμα 18,5 δις ευρώ, στο τέλος του 2009. Είναι προφανές ότι αυτή η διαφορά ελλείμματος ανάμεσα στο 6% για το έτος και του 10% τον Αύγουστο, δεν μπορεί να εξηγηθεί.

Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει κανείς να συγκρατήσει είναι η ξεκάθαρη αποτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο κείμενο που υιοθετήθηκε πριν από μερικές εβδομάδες από το Συμβούλιο Υπουργών, ότι για αυτό τον οικονομικό εκτροχιασμό δεν ευθύνεται η οικονομική κρίση. Βεβαίως, η οικονομική κρίση επιβάρυνε τα πράγματα, αλλά αυτή η κατάσταση έχει ως πραγματική αιτία την πλήρη κατάρρευση των μηχανισμών είσπραξης εσόδων από το Δημόσιο και την απόλυτα ανεξέλεγκτη αύξηση των κρατικών δαπανών. Κατά 10 δις ευρώ μειώθηκαν τα έσοδα, πάνω από 5 δις αυξήθηκαν οι δαπάνες. Αυτά δεν εξηγούνται από την κρίση. Έχουν να κάνουν με μια αντίληψη διακυβέρνησης, την οποία εμείς θα πολεμήσουμε από εδώ και πέρα και θα αναστρέψουμε.

Το τρίτο μεγάλο στοίχημα, η τρίτη πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί, είναι η πρωτοφανής έλλειψη αξιοπιστίας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Αυτή η έλλειψη αξιοπιστίας δεν οφείλεται στην αποκάλυψη των πραγματικών στοιχείων. Οφείλεται στην τεράστια διαφορά ανάμεσα σε αυτά που η χώρα έλεγε και σε αυτά που έκανε. Οφείλεται στη διαφορά του να δηλώνεται ένα έλλειμμα στο 6%, όταν ήταν πασιφανές και γνωστό, ότι φτάνει τα διψήφια νούμερα. Οφείλεται στη διαφορά του να αναγγέλλονται μέτρα και τα μέτρα αυτά να μην εφαρμόζονται. Και πρέπει να σας πω, με απόλυτη ειλικρίνεια, ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη η παρουσία ενός Έλληνα Υπουργού Οικονομικών στα Συμβούλια Ευρωπαίων Υπουργών, είναι εξαιρετικά δυσάρεστο να απολογείται για τα στατιστικά στοιχεία της χώρας του. Είναι εξαιρετικά δυσάρεστο να πρέπει να πείσει ότι έχει σχέδιο, πρόγραμμα, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, και ότι αυτά θα οδηγήσουν σε μείωση του ελλείμματος.

Τα θέματα που αντιμετωπίζουμε αυτές τις μέρες στις διεθνείς αγορές έχουν να κάνουν με την τεράστια πίεση στα ελληνικά ομόλογα, τις καταστροφικού τύπου και εντελώς εκτός πραγματικότητας αναλύσεις διαφόρων επενδυτών, δημοσιογράφων σε ξένες εφημερίδες, που έχουν ως βασική αφετηρία και πηγή ακριβώς αυτή την έλλειψη αξιοπιστίας. Και αυτό είναι το βασικό μας πρόβλημα και το μεγαλύτερο στοίχημα από όλα. Δεν είναι το αν θα μειώσουμε το έλλειμμα 3,5 ή 4 μονάδες, το 2010. Είναι το πώς θα ανακτήσουμε  αξιοπιστία.

Αυτό το μεγάλο στοίχημα επιχειρούμε να κερδίσουμε με σοβαρότητα, με ευθύνη απέναντι στους Έλληνες πολίτες και με καθαρά χαρτιά απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους μας. Αυτό το μεγάλο στοίχημα προσπαθούμε να κερδίσουμε με τα ξένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αυτή την αξιοπιστία προσπαθούμε να κερδίσουμε και με την παρουσία του Πρωθυπουργού, όπως χθες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Με ειλικρίνεια για την πραγματική κατάσταση και ξεκάθαρη βούληση για πολύ μεγάλες τομές και αλλαγές.

Ο Προϋπολογισμός του 2010, μέσα σε αυτή την ιδιαίτερη συγκυρία, καλείται να λύσει αυτή την δύσκολη εξίσωση. Εξίσωση, όμως, που λύνεται. Ανάμεσα στο να στηρίξει την ανάπτυξη και την οικονομική δραστηριότητα, να μην αφήσει τους αδύναμους να υποστούν και πάλι τις βασικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης και στο να ξεκινήσει τη δημοσιονομική προσαρμογή, που χρειάζεται η χώρα.

Προεκλογικά, η σημερινή Κυβέρνηση, ως κόμμα αντιπολίτευσης, ανέλαβε μια σειρά από δεσμεύσεις, απέναντι στους Έλληνες πολίτες. Αυτές τις δεσμεύσεις επανέλαβε ο Πρωθυπουργός, ο Γιώργος Παπανδρέου, στις προγραμματικές του δηλώσεις, στη Βουλή. Αυτές οι δεσμεύσεις αποτυπώνονται στον Προϋπολογισμό του 2010.

Είχαμε δεσμευθεί ότι στην κρίση βοηθάς τους αδύναμους. Είχαμε μιλήσει για ενίσχυση αλληλεγγύης. Αυτή η ενίσχυση αλληλεγγύης δίνεται και αποτυπώνεται το 2009 και το 2010.

Όμως, στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, σήμερα, δεν θα ήταν υπεύθυνο, αν μετακυλάμε αυτό το κόστος στο έλλειμμα και στη μέση ελληνική οικογένεια. Γι’ αυτό το κόστος του 1 δις ευρώ , αντισταθμίστηκε πλήρως με  έκτακτη κοινωνική εισφορά στα κέρδη των 400 μεγαλυτέρων επιχειρήσεων και στη μεγάλη ακίνητη περιουσία. Είχαμε δεσμευθεί προγραμματικά ότι για την επανεκκίνηση της οικονομίας θα πρέπει να αναστρέψουμε την πορεία μείωσης των δημοσίων επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και πράγματι το κάνουμε.

Μετά από πολλά χρόνια, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξάνεται στον Προϋπολογισμό. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να γίνει αυτό, γιατί πώς αλλιώς θα μπορέσει κάποιος να εισπράξει και να αξιοποιήσει παραγωγικά πόρους από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έναν από τους λίγους μοχλούς που έχουμε, για να μπορέσουμε να βάλουμε πάλι μπροστά την οικονομία να σταθεί στα πόδια της.

Είχαμε πει προεκλογικά και δεσμευτήκαμε προγραμματικά, ότι μια χώρα, που ξοδεύει λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη ανά μαθητή και φοιτητή, πρέπει να επενδύσει στη γνώση και στην εκπαίδευση. Αυτή την επένδυση την αποτυπώνουμε στον Προϋπολογισμό, με μια αύξηση στα κονδύλια για την παιδεία κατά 1 δις ευρώ.

Είχαμε πει προεκλογικά και δεσμευτήκαμε στις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης, ότι, τη στιγμή που η ανεργία στη χώρα μας αυξάνεται και θα αυξηθεί περαιτέρω, τη στιγμή που η ανεργία στους νέους ανθρώπους φτάνει και ξεπερνάει το 25%, δεν μπορεί παρά, ως υπεύθυνη προοδευτική Κυβέρνηση, να στηρίξουμε το νέο για να βρει θέση εργασίας μέσα από την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών και αυξήσουμε το επίδομα ανεργίας, ώστε να φτάσει σταδιακά το 70% του βασικού μισθού. Και τις δύο αυτές δεσμεύσεις αποτυπώνουμε ξεκάθαρα στον Προϋπολογισμό.

Όπως αποτυπώνουμε και τις δεσμεύσεις μας για αύξηση των συντάξεων στους αγρότες, τις δεσμεύσεις μας για αύξηση της επιστροφής του Φ.Π.Α. στους αγρότες, τις δεσμεύσεις μας για πρόσληψη νοσηλευτικού προσωπικού. Όλα αυτά αποτυπώνονται και βρίσκονται στον Προϋπολογισμό.

Όμως ταυτόχρονα, ο Προϋπολογισμός αυτός πρέπει, και αυτό θα κάνει, να ξεκινήσει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια νοικοκυρέματος. Ο δημοσιονομικός στόχος που τίθεται στον Προϋπολογισμό του 2010, είναι μια πολύ μεγάλη μείωση του ελλείμματος κατά σχεδόν τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Από το 12,7% το 2009, στο 9,1% το 2010.

Αυτή η μείωση, αποτελείται κατά το ήμισυ από τα λεγόμενα διαρθρωτικά μέτρα μόνιμου χαρακτήρα και είναι ισόρροπα κατανεμημένη ανάμεσα στη μείωση των δαπανών στο Δημόσιο και στην αύξηση των εσόδων. Η μείωση των δαπανών στο Δημόσιο επιτυγχάνεται με μια, για πρώτη φορά, μείωση των πρωτογενών δαπανών. Επιτυγχάνεται με μια μείωση κατά περίπου 10% των λειτουργικών δαπανών. 25% μείωση των καταναλωτικών δαπανών. 10% συγκράτηση ή μείωση των δαπανών, που πηγαίνουν προς το κοινωνικό κράτος. Διότι το 2009, είχαμε μια απολύτως ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών των ασφαλιστικών ταμείων, την οποία δεν θα αποδεχθούμε να συνεχίζεται τα επόμενα χρόνια. Και υποστηρίζεται από πολύ συγκεκριμένες αποφάσεις, που θα ελέγξουν, ήδη από το 2010 αλλά και τα επόμενα χρόνια, το κόστος του Δημοσίου. Γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει να γίνει μια εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια συγκράτησης των δαπανών στο δημόσιο τομέα. Η Κυβέρνηση, ήδη δεσμεύθηκε για αναστολή προσλήψεων το 2010, με εξαίρεση ευαίσθητους τομείς, όπως είναι η παιδεία, η υγεία, η ασφάλεια του πολίτη.

Δεσμευθήκαμε ότι, από το 2011, θα αναστρέψουμε την σημερινή εκρηκτική δυναμική αύξησης των μονίμων υπαλλήλων στο δημόσιο τομέα. Πηγαίνοντας στον κανόνα μίας πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις. Διότι, το 2009, για περίπου 14.000 αποχωρήσεις μονίμων υπαλλήλων, έχουμε περίπου έχουμε 29.000 νέες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Αυτή η ανεξέλεγκτη δυναμική πρέπει να αντιστραφεί. Ταυτόχρονα, δεσμευθήκαμε και αναλάβαμε πλήρως το πολιτικό κόστος, να σταματήσουμε πλήρως την πελατειακή λογική των stage στο δημόσιο τομέα, να περιορίσουμε δραστικά συμβάσεις ορισμένου χρόνου και να πάμε σε μια εκλογίκευση των διαδικασιών αυτών, μέσα από μια αυστηρή τήρηση των διαδικασιών του ΑΣΕΠ.

Από την πλευρά των εσόδων, η αύξηση που προβλέπεται δεν στηρίζεται σε αύξηση φορολογικών συντελεστών, με την εξαίρεση της αύξησης στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για τα τσιγάρα και για τα ποτά, την οποία θεωρούμε επιβεβλημένη, για να μπορέσουμε να έχουμε χρήματα και πόρους, που θα πάνε στις υπηρεσίες Υγείας. Η αύξηση των εσόδων στηρίζεται, εν μέρει, στα πρώτα αποτελέσματα της μεγάλης αλλαγής στο φορολογικό, αλλά, επίσης, και σε μια συστηματική προσπάθεια να ελέγξουμε τη φοροδιαφυγή, για να εισπράξουμε ανείσπρακτες οφειλές και βέβαια από την έστω δειλή ανάπτυξη που θα ξεκινήσει, έστω και σε ονομαστικούς όρους, από το 2010.

Είναι προφανές ότι, πέρα από την μείωση του ελλείμματος, ίσως ακόμα πιο σημαντικό είναι να ελέγξουμε το δημόσιο χρέος της χώρας μας. Το δημόσιο χρέος κλείνει το έτος φτάνοντας τα πρωτοφανή νούμερα των 300 δις ευρώ. Το 2009, ήταν το δεύτερο υψηλότερο δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2010 θα είναι το πρώτο. Έχει μια εξαιρετικά επικίνδυνη δυναμική. Μια δυναμική που, αν δεν ελεγχθεί, θα μας θυμίσει πάρα πολύ έντονα την γνωστή ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου «ή θα αφανίσουμε το χρέος ή το χρέος θα αφανίσει τη χώρα».

Εμείς, δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στο δημόσιο χρέος να αφανίσει τη χώρα. Δεν είναι εύκολο το χρέος να ξεκινήσει από το πρώτο έτος να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και αυτό γιατί χρειάζεται πρωτογενή πλεονάσματα. Και αυτό δεν μπορεί να προκύψει από το 2010. Όμως ο σχεδιασμός της Κυβέρνησης, που θα αποτυπωθεί στο τετραετές Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που θα δοθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Ιανουάριο, αφού προηγουμένως συζητηθεί στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, προβλέπει ακριβώς αυτή τη σταδιακή αποκλιμάκωση του χρέους. Τα βασικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής, της μεσοπρόθεσμης μείωσης του ελλείμματος και του χρέους, θα ανακοινώσει κηρύσσοντας την έναρξη του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους ο Πρωθυπουργός της χώρας ,τη Δευτέρα, δίνοντας το συγκεκριμένο στίγμα. Τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Κυβέρνηση, έτσι ώστε τα επόμενα χρόνια, να ξαναβάλουμε τη χώρα σε μια πορεία δημοσιονομικής, βιώσιμης πορείας και, ταυτόχρονα, να δώσουμε τη δυνατότητα για την ανάταξη της οικονομίας, αλλά και τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, γύρω από τους άξονες της πράσινης ανάπτυξης.

Κυρίες και κύριοι, ο προϋπολογισμός του κράτους είναι ίσως το βασικότερο εργαλείο οικονομικής πολιτικής. Κατά κανένα τρόπο δεν είναι το μόνο. Η οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης δεν εξαντλείται στον προϋπολογισμό. Δεν θα μπορούσε άλλωστε. Υπάρχουν σε εξέλιξη μια σειρά από εξαιρετικά σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως τα νομοσχέδια του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Ναυτιλίας για τη στήριξη των δανειοληπτών και των υπερχρεωμένων επιχειρήσεων, νομοσχέδια όπως αυτό του Υπουργείου Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής για τη ριζική σύμπτυξη των χρόνων για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Πρωτοβουλίες που όλες μαζί δημιουργούν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, που προστατεύουν τους καταναλωτές και ταυτόχρονα ανοίγουν νέους δρόμους ανάπτυξης.

Από την πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών, έχουμε μπροστά μας ορισμένες πολύ σημαντικές θεσμικές πρωτοβουλίες, χωρίς τις οποίες, σας το λέω ξεκάθαρα, ο Προϋπολογισμός του 2010, του 2011, του 2012, δεν θα είναι παρά μια επανάληψη του παρελθόντος.

Τον Προϋπολογισμό του 2010 τον αποκαλώ μεταβατικό προϋπολογισμό. Και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά άλλωστε; Είναι ένας προϋπολογισμός που συντάχθηκε, καταρτίστηκε, κατατέθηκε μέσα σε 30 ημέρες, από μια νέα Κυβέρνηση. Είναι ένας προϋπολογισμός, που παίρνει ως δεδομένα τα βασικά στοιχεία, με τα οποία γίνεται κάθε χρόνο, στον οποίο μπορείς να κάνεις μόνο περιορισμένες αλλαγές. Αλλά τις βαθιές τομές που χρειάζονται, για να μπορέσεις να τις κάνεις, πρέπει να έχεις αλλάξει το σκέλος των εσόδων και το σκέλος των δαπανών.

Την επόμενη εβδομάδα, ξεκινάμε τον κοινωνικό διάλογο για ένα νέο φορολογικό σύστημα για την χώρα. Το νέο αυτό φορολογικό σύστημα βασίζεται στις κατευθύνσεις που έχουμε αναπτύξει, πριν τις εκλογές, και στις οποίες έχουμε δεσμευθεί με τις προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού και τις δικές μου, στη Βουλή.

Αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης των φυσικών προσώπων, των νομικών προσώπων, της περιουσίας. Αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του φοροεισπρακτικού μηχανισμού. Αλλαγή του τρόπου φορολόγησης στα νομικά πρόσωπα, έτσι ώστε τα μερίσματα να θεωρούνται εισόδημα, όπως και το εισόδημα από άλλες πηγές, και να φορολογούνται με τον ίδιο τρόπο. Αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης της περιουσίας που δεν φορολογεί τη μικρή ακίνητη περιουσία όπως σήμερα, αλλά εστιάζεται στον προοδευτικό φόρο της μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Τις τελευταίες ημέρες, αναπαράγονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όπως βεβαίως θα περίμενε κάποιος, μια σειρά από σενάρια. Μια σειρά από κινδυνολογικού τύπου υποτιθέμενες προτάσεις του Υπουργείου Οικονομικών. Σας διαβεβαιώνω ότι τα σενάρια αυτά δεν ανταποκρίνονται στη συζήτηση που γίνεται και στις τελικές αποφάσεις, που θα προκύψουν μέσα από τον κοινωνικό διάλογο. Δεν πρόκειται να υπάρξει διαφορετική φορολόγηση των καταθέσεων από σήμερα. Ούτε υπάρχει κάποιος λόγος να έχουμε φυγή κεφαλαίων από τη χώρα μας.

Αυτό που θέλουμε να εμπεδώσουμε είναι ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο, με κανόνες για όλους, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς χαριστικές φοροαπαλλαγές, χωρίς αυτοτελή φορολόγηση εισοδημάτων, την οποία δεν μπορεί να καταλάβει ο μέσος Έλληνας πολίτης, το οποίο θα ανταποκρίνεται στο αίσθημα δικαίου, το οποίο χρειάζεται ο Έλληνας πολίτης. Θέλουμε να σεβαστούμε τα χρήματα του. Να αισθάνεται ότι όχι μόνο πληρώνει δίκαια φόρους, αλλά και ότι το κράτος δαπανά τους φόρους του στις σωστές αναπτυξιακές και κοινωνικές κατευθύνσεις.

Το δεύτερο πολύ μεγάλο μέτωπο είναι αυτό των δαπανών. Η προηγούμενη Κυβέρνηση ξεκίνησε, και είναι προς τιμήν της, μια προσπάθεια κατάρτισης ενός προϋπολογισμού προγραμμάτων. Ο ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός αποτελεί παράδοξο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για τον τρόπο με τον οποίο καταρτίζεται, για την έλλειψη πραγματικού ελέγχου στην εκτέλεση και βέβαια τις πρωτοφανείς αποκλίσεις.

Το Δεκέμβριο του 2010, στη Βουλή των Ελλήνων, θα κατατεθεί ένας εντελώς διαφορετικός προϋπολογισμός. Ξεκινάμε από την αρχή του έτους, μια προσπάθεια ελέγχου, από μηδενική βάση, των δαπανών σε όλα τα Υπουργεία. Τη δημιουργία διμερών ομάδων εργασίας που θα δουν Υπουργείο – Υπουργείο και θα εξετάσουν τις πραγματικές ανάγκες, θα εξετάσουν την πραγματική ανάγκη ύπαρξης φορέα, θα εξετάσουν το κατά πόσο δικαιολογούνται συγκεκριμένες δαπάνες και θα καταλήξουν σε ένα νέο τρόπο απεικόνισης των δαπανών, ένα νέο τρόπο κατάρτισης του προϋπολογισμού.

Στην προσπάθεια αυτή θα καλέσουμε τους κοινωνικούς εταίρους, ανεξάρτητους φορείς, διεθνείς οίκους ελεγκτικούς να μας βοηθήσουν. Υπάρχει, ήδη, μια τεχνική συνεργασία με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Θα απευθυνθούμε και σε άλλους Οργανισμούς, έτσι ώστε να μπορέσουμε, στο τέλος του 2010, να υπάρχει ένας εντελώς διαφορετικός τρόπος κατάρτισης πολυετών προγραμματικών προϋπολογισμών και ο Έλληνας πολίτης να ξέρει πού πηγαίνουν τα χρήματά του και τι αποδίδουν.

Στο πλαίσιο αυτό, μια σημαντική αλλαγή, το 2010, θα είναι η δημιουργία μιας ενιαίας αρχής πληρωμών όλων των μισθών και επιδομάτων όλου του δημοσίου τομέα. Είναι αδιανόητο ο Υπουργός Οικονομικών να μην έχει πλήρη εικόνα του τι πληρώνεται, από ποιο Υπουργείο, τι είδους επιδόματα και από ποιους κωδικούς. Διότι ο σημερινός προϋπολογισμός και ο τρόπος που γίνονται αυτές οι πληρωμές, κάθε άλλο παρά διαφανής είναι.

Το 2010 λοιπόν, ελπίζουμε, μέσα στους πρώτους μήνες και σίγουρα στο πρώτο εξάμηνο, ότι με τη συγκέντρωση όλων αυτών των στοιχείων θα είναι απολύτως σαφές η ακριβής εικόνα, το ακριβές κόστος και η εξέλιξή του μέσα στο χρόνο για τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων. Είναι μια αυτονόητη κίνηση. Είναι μια τομή, που απλώς θα φέρει στη χώρα μας αυτό που γίνεται παντού αλλού. Να μπορεί δηλαδή να υπάρχει η καλύτερη απεικόνιση της εξέλιξης βασικών μεγεθών.

Επίσης, το 2010, αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα μπορεί ο πολίτης να παρακολουθεί την εξέλιξη του Προϋπολογισμού. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν καθυστερήσεις ενημέρωσης, όχι των Ευρωπαίων εταίρων μας, αλλά του μέσου Ευρωπαίου πολίτη, σχετικά με τη συνέπεια του κράτους σε αυτά που έχει πει και έχει ψηφίσει η Βουλή. Είναι αδιανόητο δελτία εκτέλεσης και κατάστασης του δημοσίου χρέους να είναι σε συρτάρια δύο και τρείς μήνες μετά από ότι θα έπρεπε να είναι δημοσιοποιημένα.

Αυτή η κατάσταση αλλάζει. Ο πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξη του Προϋπολογισμού σε πραγματικό χρόνο στο διαδίκτυο. Και θα υπάρχει τακτική ενημέρωση της Βουλής. Η Βουλή, με προτάσεις τις οποίες θα κάνουμε, θα εμπλακεί με ουσιαστικό τρόπο στον έλεγχο του Υπουργείου Οικονομικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, για τα στοιχεία που παρέχονται και χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Η αξιοπιστία του στατιστικού συστήματος της χώρας μας έχει να κάνει και με το ρόλο της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Ήδη ξεκινήσαμε τη διαδικασία ανεξαρτητοποίησής της, κάτι το οποίο ζητείτο εδώ και πολλά χρόνια, και σε ένα μήνα θα έχουμε την κατάθεση του νομοσχεδίου. Αλλά δεν απαιτείται μόνο  αυτό.

Χρειάζονται ελεγκτικοί μηχανισμοί, ρυθμιστικοί, πέρα βεβαίως από τον αυτονόητο ρόλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, έτσι ώστε να έχουμε απόλυτη διασφάλιση, ότι υπάρχει η απόλυτη ακεραιότητα στα στοιχεία αυτά. Και αυτό θα το διασφαλίσουμε δίνοντας στη Βουλή ένα ρόλο που σήμερα δεν έχει, υιοθετώντας συστήματα που χρησιμοποιούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τον πιο απλό, με τον πιο διαφανή, με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο απέναντι στους Έλληνες πολίτες.

Κυρίες και κύριοι, η χώρα μας έχει μπροστά της μεγάλες διαρθρωτικές προκλήσεις. Είναι προφανές ότι το πρόβλημα της ανάπτυξης και του νοικοκυρέματος δεν μπορεί να εξαντληθεί στον προϋπολογισμό. Είναι προφανές ότι μόνο από το σκέλος των εσόδων και των δαπανών δεν μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα της Ελλάδας. Είναι προφανές ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η ανάπτυξη, είναι οι επενδύσεις, είναι το νέο παραγωγικό μοντέλο, είναι η πράσινη ανάπτυξη. Το μεγάλο στοίχημα είναι να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, που μας ταλανίζουν χρόνια. Προβλήματα που είναι πίσω από την κατάρρευση της ανταγωνιστικότητας της χώρας. Το πρωτοφανές διψήφιο ποσοστό στο έλλειμμα ισοζυγίου 300 συναλλαγών. Ζητήματα όπως τα κλειστά επαγγέλματα, τα οποία εμποδίζουν την οικονομική δραστηριότητα, εμποδίζουν τον ανταγωνισμό. Ζητήματα όπως η αδυναμία του ασφαλιστικού συστήματος, που εάν συνέχιζε έτσι, δεν θα μπορέσει να πληρώνει συντάξεις σε μερικά μόλις χρόνια. Όλα αυτά είναι μέτωπα, τα οποία η κυβέρνηση τα ανοίγει και σκοπεύει να τα αντιμετωπίσει άμεσα στους επόμενους μήνες.

Δεν είναι θέματα για τα οποία έχουμε οποιαδήποτε πολυτέλεια καθυστέρησης. Γι’ αυτό και είδατε ότι ξεκίνησε μια συζήτηση για το ασφαλιστικό, γι’ αυτό και ακούσατε στις προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού συγκεκριμένες αναφορές για τομές και αλλαγές, που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας, αλλάζουν το παραγωγικό μας μοντέλο και αντιμετωπίζουν χρόνιες παθογένειες.

Τις ημέρες αυτές, γίνεται μια πολύ μεγάλη συζήτηση, διεθνώς, γύρω από τη βιωσιμότητα των ελληνικών δημοσιονομικών στοιχείων και της χώρας. Θέλω να επαναλάβω με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο. Η οικονομία της χώρας δεν κινδυνεύει. Οι καταθέσεις δεν κινδυνεύουν. Δεν κινδυνεύουμε να βρεθούμε κάτω από το γκρεμό, και αυτό για ένα πολύ απλό λόγο. Γιατί η κυβέρνηση έχει αναλάβει, αναλαμβάνει και θα αναλάβει πρωτοβουλίες. Γιατί η κυβέρνηση, όπως έκανε απολύτως ξεκάθαρο ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, χθες, έχει απόλυτη επίγνωση της κρισιμότητας της κατάστασης. Έχει ήδη ξεκινήσει, με τον προϋπολογισμό που κατέθεσε, να την αντιμετωπίζει. Έχει ήδη ξεκινήσει, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να καταρτίζει ένα Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Έχει ήδη δρομολογήσει πρωτοβουλίες που χρειάζονται, ώστε να έχουμε υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά και ταυτόχρονα ένα νέο κύκλο αναπτυξιακής διαδικασίας για τη χώρα μας.

Όλα αυτά ήταν στις προγραμματικές μας δεσμεύσεις, Όλα αυτά βεβαίως γίνονται πολύ πιο κρίσιμα και ο χρόνος έχει συντμηθεί πια. Γι’ αυτό οι πρωτοβουλίες θα είναι πιο γρήγορες, πιο έντονες και πιο δυναμικές.

Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε. Το χρωστάμε στους Έλληνες πολίτες.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

Το συγκεκριμένο ζήτημα, με το οποίο ασχολούμαστε σήμερα, είναι η σύσταση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής ως Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής. Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να κάνω μερικές σύντομες παρατηρήσεις πλαισίου, για τη συζήτηση.

Με βάση τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, νομίζω ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε πως υπάρχει ένα ζήτημα αξιοπιστίας στα επίσημα ελληνικά στοιχεία. Η σημαντική αναθεώρηση που έγινε στα στοιχεία του δημοσίου ελλείμματος της χώρας, μετά τις εκλογές, αναδεικνύει ότι οι διαδικασίες που ακολουθούνταν μέχρι τώρα, δεν κατάφεραν να υπερκεράσουν οποιαδήποτε πολιτική βούληση υπήρχε από την προηγούμενη Κυβέρνηση, μη καταγραφής της πραγματικής δημοσιονομικής κατάστασης. Στη διαδικασία προετοιμασίας και δημοσιοποίησης στατιστικών στοιχείων, προφανώς σημαντικό ρόλο έχει η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία. Είναι ο αρμόδιος φορέας, ο οποίος διαβιβάζει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα επίσημα στοιχεία, που λαμβάνει από το Υπουργείο Οικονομικών, όσον αφορά στα δημόσια ελλείμματα.

Όμως, πέρα από αυτά τα στοιχεία, ο ρόλος της Στατιστικής Υπηρεσίας ως θεματοφύλακα των στατιστικών στοιχείων που βγάζει η χώρα μας, αφορά και σε μια σειρά από άλλα πολύ σημαντικά θέματα. Παραδείγματος χάριν, η μέτρηση της ανεργίας στη χώρα μας, ο ρυθμός της αύξησης των τιμών, ο πληθωρισμός. Είναι ζητήματα, για τα οποία και στην Ελλάδα, αλλά και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχουν κατά καιρούς γίνει πολύ έντονες πολιτικές συζητήσεις για το κατά πόσον τα δημόσια στοιχεία αντικατοπτρίζουν ή όχι την πραγματική κατάσταση.

Θεωρούμε ότι είναι απαραίτητο να θωρακιστεί και να προστατευτεί η αξιοπιστία όλων των στατιστικών στοιχείων που ετοιμάζονται, δημοσιοποιούνται, εκφράζουν και εκπροσωπούν τη χώρα μας απέναντι στους Έλληνες πολίτες, αλλά και στο εξωτερικό. Ειδικά όσον αφορά στα δημοσιονομικά στοιχεία, στο πλαίσιο των συζητήσεων για την παρακολούθηση της διαδικασίας μείωσης του ελλείμματος της χώρας μας, το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων που αφορούν τα δημοσιονομικά ελλείμματα, έχει γίνει πλέον κεντρικό. Η θωράκιση της αξιοπιστίας αυτών των στοιχείων έχει αναδειχθεί ως ένα από το πολύ σημαντικά στοιχεία μιας στρατηγικής δημοσιονομικής εξυγίανσης και επαναφοράς σε χαμηλότερα ελλείμματα, που πρέπει να ακολουθήσει η χώρα μας τα επόμενα χρόνια.

Μέσα, λοιπόν, σε αυτό το πλαίσιο, καταθέσαμε για διαβούλευση τα βασικά σημεία ενός σχεδίου νόμου, με το οποίο αλλάζει η σημερινή μορφή της Στατιστικής Υπηρεσίας. Προτείνεται μια νέα μορφή και θα σας πω ορισμένα ζητήματα γι’ αυτό. Στη διαδικασία αυτή υπάρχουν σημαντικές ασφαλιστικές δικλείδες, έτσι ώστε όλοι οι Έλληνες πολίτες να είναι σίγουροι ότι τα στοιχεία που έρχονται στο δημόσιο διάλογο, αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα και όχι τη βούληση του εκάστοτε πολιτικού προϊσταμένου ή της εκάστοτε Κυβέρνησης.

Κατ’ αρχάς, όλο το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα κινείται στην κατεύθυνση αυξημένης ανεξαρτησίας στην παραγωγή και στη διαχείριση των επίσημων στατιστικών στοιχείων. Συνεπώς, η ανεξάρτητη λειτουργία της Στατιστικής Υπηρεσίας αποτελεί πια στοίχημα αξιοπιστίας για τη χώρα μας. Το σχέδιο που προτείνουμε υλοποιεί αυτή τη βασική προγραμματική δέσμευση της Κυβέρνησης, μετατρέποντας μια υπηρεσία που λειτουργούσε υπό τον άμεσο έλεγχο του κράτους, ως Γενική Γραμματεία ενός Υπουργείου, σε Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή. Συγκεκριμένα, προτείνεται η νέα Ελληνική Στατιστική Αρχή να έχει τη νομική μορφή του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου και πρόσθετες θεσμικές εγγυήσεις ανεξάρτητης λειτουργίας.

Το σχήμα του ΝΠΔΔ παραπέμπει σε πάγιες λύσεις διοικητικής αυτοτέλειας, ενώ η εποπτεία του Υπουργού Οικονομικών περιορίζεται σημαντικά από τις δύο βασικές εγγυήσεις θεσμικής ανεξαρτησίας της Στατιστικής Αρχής.

Πρώτον, το διορισμό του Προέδρου της Αρχής, μετά από έγκριση της Επιτροπής του άρθρου 49Α του Κανονισμού της Βουλής. Αυτή η λύση προτείνεται, για να υπάρξει η επιβεβλημένη σύνδεση με το Κοινοβούλιο και, παράλληλα, να αποφευχθούν συνταγματικές αμφισβητήσεις ως προς το μη κατοχυρωμένο στο Σύνταγμα χαρακτήρα της νέας αυτής Ανεξάρτητης Αρχής. Βέβαια, θα χρειαστεί να προηγηθεί η τροποποίηση του άρθρου 49 του Κανονισμού της Βουλής.

Δεύτερον, με τη συγκρότηση ενός διοικητικού συμβουλίου, ως ανώτατου οργάνου διοίκησης της Αρχής, κατά πλειοψηφία από μέλη, που υποδεικνύονται από επιστημονικούς και άλλους φορείς και όχι από τον Υπουργό Οικονομικών. Κατά τον τρόπο αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο θα εκφράζει τις απόψεις των επιστημονικών και παραγωγικών φορέων της χώρας, θα μπορεί να ελέγχει τη διοίκηση και θα διασφαλίζει ότι το στατιστικό έργο θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες επιστημονικές και κοινωνικές απαιτήσεις και ότι θα παράγεται με διαφάνεια.

Αυτός ο νέος φορέας που προτείνουμε, θα έχει τον κεντρικό ρόλο στο Εθνικό Στατιστικό Σύστημα, ως παραγωγός των επίσημων στατιστικών και θεματοφύλακας των στατιστικών αρχών. Θωρακίζεται με συγκεκριμένες εγγυήσεις πρόσβασης σε πρωτογενές στατιστικό υλικό άλλων διοικητικών φορέων – αυτό είναι πολύ σημαντικό ζήτημα για την εύρυθμη λειτουργία της νέας Αρχής – και θα έχει στο εξής και σημαντικό ερευνητικό και μελετητικό έργο, με τη σύσταση μιας μονάδας έρευνας και μελετών.

Αυτό θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό, γιατί, για παράδειγμα, πρέπει να εξηγήσει κανείς στους πολίτες γιατί ο πληθωρισμός, όπως μετράται, μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος. Γιατί η ανεργία, όπως μετράται, μπορεί να είναι διαφορετική από αυτό που ο μέσος πολίτης αισθάνεται ως πραγματική ανεργία. Υπάρχει ανάγκη, δηλαδή, ενός ερευνητικού και μελετητικού έργου, το οποίο να ερμηνεύει, να εξηγεί και να προσθέτει αξία στα πρωτογενή στατιστικά στοιχεία.
Είναι προφανές ότι στην πρόταση που γίνεται, έχει ληφθεί ιδιαίτερη μέριμνα να μη θιγούν εργασιακά δικαιώματα των υπαλλήλων της Στατιστικής Υπηρεσίας. Θα εξακολουθούν, ως υπάλληλοι ΝΠΔΔ, να διέπονται από τις διατάξεις περί δημοσίων υπαλλήλων και θα μεταφερθούν στις αντίστοιχες οργανικές μονάδες της νέας Αρχής, στα ίδια μισθολογικά κλιμάκια, διατηρώντας το σύνολο των αποδοχών τους με ρητή διάταξη.

Θέλω να ολοκληρώσω αυτή τη σύντομη εισαγωγή, δίνοντας ορισμένες πληροφορίες για τη διαδικασία που έχουμε ακολουθήσει. Κατ’ αρχάς, πριν ξεκινήσουμε τη δημόσια και κοινοβουλευτική διαβούλευση, προηγήθηκε δική μου επίσκεψη στη Στατιστική Υπηρεσία και διαβούλευση και με τους υπαλλήλους, για να τους εξηγηθεί η πρόταση της Κυβέρνησης. Οι υπάλληλοι της Στατιστικής Υπηρεσίας, τους οποίους υποθέτω ότι θα ακούσουμε, όταν έρθει η πρόταση της Κυβέρνησης ως σχέδιο νόμου, στη διαδικασία ακρόασης, έχουν εκφράσει μια σειρά από συγκεκριμένες απόψεις για το νομοσχέδιο και ανησυχίες, οι οποίες έχουν να κάνουν με το εργασιακό τους μέλλον. Εμείς, επιχειρούμε να απαντήσουμε με απολύτως πειστικό τρόπο.

Στη διαβούλευση που έχει γίνει στο διαδίκτυο, η οποία ολοκληρώθηκε σήμερα, έχουν γίνει πάνω από 200 σχόλια. Συγκεκριμένα σχόλια σχετικά με άρθρα, πολλά από τα οποία είναι, βεβαίως, από υπαλλήλους της Στατιστικής Υπηρεσίας, αλλά και ευρύτερα από πολίτες, από επιστημονικούς φορείς, από στατιστικούς που εργάζονται σε πανεπιστήμια. Τα περισσότερα σχόλια είναι στην κατεύθυνση της στήριξης της λογικής της ανεξαρτησίας της νέας Αρχής, πολλά άλλα σχόλια ζητούν περαιτέρω διασφάλιση ανεξαρτησίας.

Εδώ, πρέπει να πούμε ότι κινούμαστε μέσα στο πλαίσιο που μας δίνει η ελληνική έννομη τάξη, που είναι ότι το Σύνταγμα αναγνωρίζει συγκεκριμένες, πλήρως κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές: ο Συνήγορος του Πολίτη, η Αρχή Διασφάλισης Προσωπικών Δεδομένων κ.ο.κ. Πέραν αυτών, υπάρχει η λογική της Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής ως ΝΠΔΔ, με την «εμπλοκή» της Βουλής μέσα από τη διαδικασία ακρόασης και έκφρασης γνώμης για τον Πρόεδρο της Αρχής αυτής, που είναι και η επιλογή που κάναμε τουλάχιστον στο προσχέδιο.

Είναι προφανές ότι το Υπουργείο θα λάβει υπόψη του όλα αυτά τα σχόλια και, βεβαίως, το αποτέλεσμα της σημερινής συζήτησης, έτσι ώστε να μπορέσουμε σε σύντομο χρονικό διάστημα -δηλαδή μέσα σε μία εβδομάδα με 10 ημέρες- να έρθουμε με το πλήρες σχέδιο, το οποίο θα μπει στην κανονική διαδικασία.

Αυτό που θέλω να καταστήσω σαφές, είναι το πόσο μεγάλο στοίχημα είναι, για τη συνολική αξιολόγηση της χώρας, να προχωρήσει γρήγορα αυτή η διαδικασία. Είναι από τα πολύ συγκεκριμένα και απτά δείγματα γραφής, ότι αντιλαμβανόμαστε το μεγάλο πρόβλημα αξιοπιστίας, που έχει δημιουργηθεί εξαιτίας των πολιτικών της προηγούμενης κυβέρνησης και επιχειρούμε να λύσουμε αυτά τα προβλήματα, με μια συγκεκριμένη θεσμική μεταρρύθμιση.

Θέλω να σας πω ότι η συζήτηση για την αξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων, που γίνεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν περιορίζεται -και είναι λογικό αυτό- στο ρόλο και θεσμική οντότητα της Στατιστικής Υπηρεσίας. Πηγαίνει και πέρα από αυτή. Αναζητούνται προσωποποιημένες ευθύνες για τις μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που δηλώνονταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα πραγματικά στοιχεία. Και υπάρχει έντονος διάλογος γύρω από περαιτέρω θεσμικές κατοχυρώσεις, για παράδειγμα, με το ρόλο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.

Εδώ, η απάντηση της Κυβέρνησης είναι μέσα από τη σύσταση μιας ανεξάρτητης επιτροπής, με εκπροσώπους των κοινωνικών φορέων, που θα παραδώσει, όπως έχω ήδη πει στην Επιτροπή της Βουλής, το πόρισμά της πριν το τέλος του έτους. Το πόρισμα αυτό θα έρθει στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων για συζήτηση και θα διερευνά τα προβλήματα στη διαδικασία εκπόνησης του Προϋπολογισμού και της παραγωγής των στοιχείων, που πηγαίνουν στην Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντας και συγκεκριμένες προτάσεις.

Είναι σαφής -και αποτελεί και προγραμματική δέσμευση της Κυβέρνησης – η ενίσχυση του ρόλου της Βουλής στη διαδικασία παρακολούθησης του Προϋπολογισμού. Επ’ αυτού, θα υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις, που θα έρθουν με την ολοκλήρωση της δουλειάς αυτής της ανεξάρτητης επιτροπής και την κατάθεση του πορίσματός της.
Η ανεξαρτητοποίηση της Στατιστικής Υπηρεσίας δεν είναι η τελευταία λέξη στη διαδικασία θωράκισης του Ελληνικού Στατιστικού Συστήματος, αλλά πολύ περισσότερο της θωράκισης της αξιοπιστίας των στοιχείων που παράγει η χώρα μας, απέναντι στους Έλληνες πολίτες κατ’ αρχάς, αλλά και στους ευρωπαίους εταίρους μας, στη συνέχεια.

Σας ευχαριστώ πολύ.

H Δευτερολογία του Υπουργού

Κυρία Πρόεδρε, εκλαμβάνω τον αριθμό των ομιλητών ως ένδειξη ενδιαφέροντος και στήριξης, από τους περισσότερους, αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας της Κυβέρνησης.

Ο κ. Γείτονας έθεσε το ζήτημα της πιστοποίησης και πώς εγγυάται κάποιος ορισμένα πράγματα. Μού δίνει αφορμή για ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα, γιατί ακριβώς έγινε μεγάλη συζήτηση, για το ποια είναι η ευθύνη της Στατιστικής Υπηρεσίας -και θα επανέλθω στο ζήτημα αυτό, αναφορικά με την υποτιθέμενη δαιμονοποίηση, η οποία προφανώς και δεν υπάρχει.

Θέλουμε όλοι, ως Κυβέρνηση, η Στατιστική Υπηρεσία να μπορεί να μην είναι απλώς ο τροχονόμος των στοιχείων, αλλά να ελέγχει τα στοιχεία που της έρχονται. Δεν μπορώ να διανοηθώ πώς είναι δυνατόν, όταν τον Αύγουστο η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιοποιεί ταμειακό έλλειμμα 22 δις ευρώ, η Στατιστική Υπηρεσία τον Οκτώβριο να στέλνει επίσημα έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μιλώντας για πρόβλεψη ελλείμματος, μέχρι τέλος του έτους στα 18,5 δις ευρώ. Δεν μπορώ να διανοηθώ πώς γίνεται αυτό. Και θέλω να δώσουμε τη δυνατότητα στον υπάλληλο της Στατιστικής Υπηρεσίας να μπορεί να στέκεται στα πόδια του και να ανθίσταται σε οποιεσδήποτε πολιτικές πιέσεις να στείλει τέτοιο κείμενο. Και ο εκάστοτε Διοικητής της Στατιστικής Υπηρεσίας να μην παίρνει οποιαδήποτε πολιτική κατεύθυνση, σε μια, προφανώς, αντιδεοντολογική κατεύθυνση. Διότι αυτό συνέβη. Είναι προφανές, ότι αυτό που είδαμε ήταν πολιτικές αποφάσεις. Δεν ευθύνονται οι υπάλληλοι.

Το ερώτημα είναι πώς θωρακίζουμε το σύστημα, τι διαδικασίες βάζουμε, τι θεσμικές εγγυήσεις, ώστε να μειωθεί όσο γίνεται η δυνατότητα πολιτικής παρέμβασης. Διότι αυτό είχαμε, δυστυχώς, τόσο από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, όσο και από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Ο κ. Μαγκούφης θέτει μια σειρά από ζητήματα. Όταν αναφέρεται στο άρθρο 1, παράγραφος 4, η έννοια της «καταλληλότητας» σημαίνει καταλληλότητα των διαφόρων στατιστικών στοιχείων. Είναι ένας όρος, που χρησιμοποιείται ευρύτατα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δηλαδή, καταλληλότερα για κάθε χρήση, για τη χρήση που αρμόζουν, επιχειρήσεις, προφανώς κάθε μορφής.

Συγκρατώ την πρόταση για μέλος από τον αγροτικό κόσμο στο Διοικητικό Συμβούλιο και για την ελεύθερη πρόσβαση σε Βουλευτές. Το ζήτημα της ελευθερίας των ερευνών είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα και εδώ, πολλές φορές, προσκρούουμε σε αποφάσεις που παίρνει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ως προς το πόσο μπορούν να δημοσιοποιούνται κάποια πράγματα και πόσο όχι. Τα περισσότερα κράτη το λύνουν αυτό. Σε εμάς, που ακόμη το ζήτημα δεν έχει τελείως ισορροπήσει, ανάμεσα στην προστασία προσωπικών δεδομένων, στην οποία όλοι πιστεύουμε, αλλά και στην πρόσβαση σε ελεύθερα στοιχεία, πιστεύω ότι αυτό θα λυθεί στην πράξη. Δεν μπορεί, όμως, αυτός ο νόμος να υπερκεράσει ζητήματα που θέτει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Ο κ. Καράογλου θέτει το θέμα της αυξημένης πλειοψηφίας στη Βουλή. Είμαι ανοικτός στο ζήτημα αυτό, δεν είμαι απορριπτικός. Θέλω να το διερευνήσω περαιτέρω νομικά και σε σχέση με τις δυνατότητες που δίνει ο Κανονισμός της Βουλής. Έχω αντιληφθεί ότι υπάρχει πρόβλημα από τον Κανονισμό ως έχει, αλλά επαναλαμβάνω ότι είμαι ανοικτός στο ενδεχόμενο.

Για να δώσει κάποιος πλήρη οικονομική ανεξαρτησία στην Εθνική Στατιστική Αρχή, θα πρέπει να εξαρτάται πλήρως από την εμπορική αξιοποίηση των στατιστικών στοιχείων, τα οποία παράγει. Όμως, η δική μας αντίληψη, είναι ότι τα στατιστικά στοιχεία αποτελούν δημόσιο αγαθό και ως δημόσιο αγαθό πρέπει να δίνονται ελεύθερα στους πολίτες, να υπάρχει πλήρης πρόσβαση. Και εκεί όπου υπάρχει ειδική προστιθέμενη αξία, να υπάρχει κάποια χρέωση. Εδώ, λοιπόν, υπάρχει μια ένταση ανάμεσα στο να δώσει κανείς πλήρη οικονομική ανεξαρτησία και στο να διαφυλάξει την έννοια του δημοσίου αγαθού στα στατιστικά στοιχεία.

Ο κ. Δερμεντζόπουλος αναφέρθηκε στο ζήτημα των προσωποποιημένων ευθυνών και στο τι θα είναι αυτό το περίφημο πόρισμα. Το πόρισμα της ανεξάρτητης αυτής Επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι της Τράπεζας της Ελλάδος, της ΓΣΕΕ, του ΣΕΒ, της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, του ΚΕ.Π.Ε., αφού κατατεθεί στον Υπουργό Οικονομικών, ο Υπουργός Οικονομικών θα το καταθέσει με τη σειρά του στη Βουλή, για να γίνει μια συζήτηση σε βάθος για το ποιες ήταν οι ευθύνες.

Δεν σας κρύβω ότι υπάρχει -και το είπα και πριν, αν δεν κάνω λάθος- έντονη πίεση από συζητήσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λέγοντας ότι σίγουρα υπάρχουν και ευθύνες σε συγκεκριμένα πρόσωπα. «Έχετε κάνει ορισμένα πράγματα για να αναδειχθούν αυτές οι ευθύνες;». Περιμένω αυτό το πόρισμα, για να δω εάν αναδεικνύονται παρόμοιες ευθύνες και πού αποδίδονται. Δεν μίλησα για συγκεκριμένα ονόματα, αλλά συγκρατώ αυτό που λέτε και όταν το πόρισμα έρθει προς συζήτηση στη Βουλή, ελπίζω να επανατοποθετηθείτε στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση.

Ο κ. Τόγιας μίλησε για την πανσπερμία ερωτηματολογίων και την ανάγκη συντονισμού, κάτι που είναι πάρα πολύ σωστό και ελπίζω αυτό το σχέδιο νόμου να το λύσει. Είπε και για την ανάγκη διασφάλισης του στατιστικού απορρήτου και με την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να αναφερθώ στο γεγονός ότι στο τελικό σχέδιο νόμου θα ενσωματώνουμε μια σειρά από βασικές αρχές λειτουργίας στατιστικών υπηρεσιών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου στο πρώτο σχέδιο που έχετε δει, δεν γίνεται αυτό.

Ομολογώ ότι έχω μια δυσκολία στο να σχολιάσω τις θέσεις που έθεσε ο κ. Ν. Παπακωνσταντίνου, διότι έχω την εντύπωση ότι το συνολικό πλαίσιο που βάζετε, προσπερνά κατά πολύ το ζήτημα που επιχειρεί να τεθεί από αυτό το νομοσχέδιο. Βάζετε ευρύτερα πολιτικά ζητήματα, που νομίζω ότι δεν είναι της παρούσης. Αυτό για το οποίο θέλω να σας διαβεβαιώσω, είναι ότι δεν πρόκειται αυτή η Εθνική Στατιστική Αρχή να κάνει έρευνα για ιδιωτικούς φορείς και απορώ πού το είδατε αυτό, σ’ αυτό το νομοσχέδιο, γιατί δεν υπάρχει.

Αφήνω για το τέλος κάποια σχόλια για την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, όπως και τα περί άβουλης και μοιραίας κυβέρνησης. Ο κ. Λαφαζάνης έθεσε ένα ζήτημα, το οποίο δεν είναι η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, που παράγει τα πρωτογενή στοιχεία -και γι’ αυτό ακριβώς, η ανεξάρτητη επιτροπή που έχουμε συστήσει, θα εκδώσει ένα πόρισμα που θα αφορά συνολικά την παραγωγή των στοιχείων αυτών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διαβιβάζονται.

Ξέρετε ότι είναι πολύ σημαντικό σε αυτά τα ζητήματα οι διαδικασίες που ακολουθούν, οι ρουτίνες που έχει ο δημόσιος τομέας, που διασφαλίζουν την ακεραιότητα των στοιχείων. Όταν σπάνε αυτές οι ρουτίνες και πάμε σε μια διαδικασία που δεν διασφαλίζεται οτιδήποτε, τότε έχουμε τα προβλήματα που είδαμε. Διότι δεν είναι απλώς θέμα προσώπων, αφού τα πρόσωπα είναι αυτά που είναι, θα έχουν μια ακεραιότητα ή δεν θα έχουν. Το ζήτημα, όμως, είναι πώς εμείς μπορούμε να βάλουμε διαδικασίες, έτσι ώστε να διασφαλίσουμε, όσο μπορούμε, την ακεραιότητα των στοιχείων. Βεβαίως, αποτελεί μια διαπίστωση που βρίσκεται σε απόλυτη αντίθεση με την πραγματικότητα ότι γεγονός ότι δεν υπάρχει ευρωπαϊκό παράδειγμα Ανεξάρτητης Στατιστικής Υπηρεσίας. Η συντριπτική πλειοψηφία των στατιστικών αρχών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ανεξάρτητη λειτουργία και κατοχυρώνονται με τον ίδιο τρόπο, με τον οποίο εμείς προτείνουμε να κατοχυρωθεί η Εθνική Στατιστική Αρχή.

Ειλικρινά, είναι προφανές ότι μας χωρίζει μια πολύ σημαντική διαφορά στο πώς αντιλαμβάνεστε τη λογική του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Εσείς έχετε μια μανιχαϊστική λογική, υπάρχει, δηλαδή, το καλό κράτος, ο κακός ιδιωτικός τομέας και τίποτε άλλο.

Ειλικρινά, δεν αντιλαμβάνομαι γιατί φοβάστε αυτή την Κοινωνία των Πολιτών. Σε όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και σε αυτά που έχουν πολύ πιο σοβαρά κράτη, όπως λέτε, και όπως ανέφερε και κάποιος άλλος συνάδελφος, υπάρχουν Ανεξάρτητες Αρχές, στις οποίες το επίσημο κράτος εκχωρεί μια σειρά από αρμοδιότητες. Είναι ένας τρόπο ενδυνάμωσης της κοινωνίας των πολιτών και ειλικρινά, εάν δεν έχετε αντιληφθεί το πόσο έχουν προσφέρει στη χώρα μας θεσμοί, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, νομίζω υπάρχει μικρό πεδίο συνεννόησης για τα ζητήματα αυτά.

Η Κυβέρνηση δεν αντιλαμβάνεται πως μας λέτε ότι δεν έχει κανένα νόημα να γίνει ανεξάρτητη η Στατιστική Υπηρεσία και ταυτόχρονα μας ασκείτε κριτική ότι η Κυβέρνηση θα ορίζει τον Πρόεδρο και το Διοικητικό Συμβούλιο. Ή το ένα ισχύει ή το άλλο, αλλά σίγουρα δεν μπορούν να ισχύουν και τα δύο. Δεν υπάρχει στην ελληνική έννομη τάξη – εκτός εάν ιδιωτικοποιήσουμε κάτι, το οποίο είμαι σίγουρος ότι δεν το θέλετε, όπως ούτε εμείς – εκτός εάν ιδιωτικοποιήσουμε τη Στατιστική Υπηρεσία. Δεν υπάρχει τρόπος, παρά εάν θέλουμε να είναι ΝΠΔΔ, πρέπει να εποπτεύεται από κάποιον.

Η Βουλή, διότι και κάποιος άλλος το έθεσε αυτό, συνήθως δεν εποπτεύει οτιδήποτε. Η Βουλή έχει αρνηθεί επίσημα και ως όργανο να εποπτεύει αρχές του Δημοσίου. Άρα, λοιπόν, ένα Υπουργείο θα πρέπει να εποπτεύει. Επομένως, θα ορίζει ο Υπουργός Οικονομικών το Διοικητικό Συμβούλιο, οπότε και σας παραπέμπω στο άρθρο 3, όπου αναφέρεται πολύ καθαρά ότι από το εννεαμελές Διοικητικό Συμβούλιο υπάρχει ο Πρόεδρος της Εθνικής Στατιστικής Αρχής, ο οποίος περνάει από τη διαδικασία του άρθρου 49Α του Κανονισμού της Βουλής. Ο Αντιπρόεδρος, που είναι το μόνο μέλος που ορίζεται από τον Υπουργό Οικονομικών. Ο Πρόεδρος του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, που είναι εκ του αξιώματός του, και βεβαίως αυτός έχει οριστεί από τον Υπουργό Οικονομικών. Και ένας εκπρόσωπος των εργαζομένων, τον οποίο ορίζουν οι εργαζόμενοι. Επίσης, πέντε μέλη, που υποδεικνύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, την Οικονομική Κοινωνική Επιτροπή, το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Είναι προφανές ότι ο Υπουργός Οικονομικών ορίζει ένα συν ένα μέλος. Είναι τυπικός ο τρόπος, με τον οποίο ορίζει το Διοικητικό Συμβούλιο και στην πράξη δεν το ελέγχει και αυτό είναι συνειδητό. Να έχει ανεξαρτησία το Διοικητικό Συμβούλιο, έτσι ώστε να μπορεί να κάνει τη δουλειά του σωστά.

Ο κ. Κουσελάς αναφέρθηκε στο ζήτημα των επίσημων στατιστικών και πώς ορίζονται εδώ. Νομίζω ότι το ζήτημα αυτό, θα διευκρινιστεί περαιτέρω με την ενσωμάτωση των βασικών αρχών που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία στο σχέδιο νόμου και αυτό είναι το ενιαίο σύστημα αρχών, στο οποίο αναφερθήκατε.
Ποιος ελέγχει; Ο έλεγχος γίνεται από τη Βουλή, με την έννοια ότι το ετήσιο πρόγραμμα και ο απολογισμός της Εθνικής Στατιστικής Αρχής θα έρχεται στη Βουλή, όπως έρχονται και άλλες αντίστοιχες Ανεξάρτητες Αρχές. Τώρα, το γιατί να εποπτεύεται από το Υπουργείο Οικονομικών και όχι από τη Βουλή, νομίζω ότι έχω απαντήσει.

Ο κ. Αλευράς έθεσε ένα ερώτημα στο να προβλεφθεί μια σχέση της Εθνικής Στατιστικής Αρχής με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και τη φορολογία. Ακριβώς αυτός είναι ο στόχος της ανεξάρτητης επιτροπής, η οποία συστάθηκε για να δει ακριβώς όλη την αλυσίδα παραγωγής των στατιστικών στοιχείων και να κάνει συγκεκριμένες προτάσεις, για το πώς θα διασφαλίσουμε όλη αυτήν την διαβίβαση και δημιουργία των στατιστικών στοιχείων που σήμερα βρίσκονται λίγο στον αέρα. Να αποτυπωθεί αυτό σε επίσημα κείμενα του κράτους, έτσι ώστε να γνωρίζουν όλοι, πώς ακριβώς δημιουργούνται τα στατιστικά στοιχεία και η σχέση της Στατιστικής Υπηρεσίας με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και με τις φορολογικές αρχές.

Πράγματι δεν έχουμε τον ακριβή αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά θέλω να σας πω το εξής: ότι η δημιουργία της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών για τους μισθούς όλων των δημοσίων υπαλλήλων, κάτι το οποίο είχε ξεκινήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, και το οποίο εμείς επιταχύνουμε, θα ολοκληρωθεί στο πρώτο εξάμηνο του 2010. Θα μας δώσει για πρώτη φορά τη δυνατότητα να έχουμε ακριβή εικόνα για το πόσοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, πόσο πληρώνονται και από πού. Με την έννοια ότι, όποιος δεν πληρώνεται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, δεν θα πληρώνεται.

Για το ζήτημα της ανεργίας και της επιφύλαξης του τρόπου μέτρησης, τίθεται ένα ζήτημα, το οποίο το θέτουν και πολλοί πολίτες. Υπάρχουν ορισμένες βασικές αρχές που ισχύουν σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δυστυχώς, έχει υπάρξει τα τελευταία χρόνια ένας δημιουργικός τρόπος αντιμετώπισης του φαινομένου αυτού. Ποτέ δεν πήρα μια απάντηση στο ερώτημα, πώς είναι δυνατόν το πρώτο τρίμηνο του 2004, με ανάπτυξη 5% και τη χώρα να τρέχει ολοταχώς, για να προλάβει τους Ολυμπιακούς Αγώνες, να καταγράφεται υψηλότερο ποσοστό ανεργίας από ό,τι το 2009, με ύφεση και χωρίς Ολυμπιακούς Αγώνες και με αυτή την οικονομική κατάσταση. Ουδείς ποτέ μού έδωσε μια πειστική απάντηση σε αυτό και νομίζω ότι χρωστάμε στους Έλληνες πολίτες παρόμοιες πειστικές απαντήσεις.

Ο κ. Αμοιρίδης έθεσε ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, που είναι η συνεργασία των φορέων για στοιχεία. Στην Ελλάδα υπάρχει ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα πολλαπλών μητρώων για μια σειρά από πράγματα. Αυτό δεν θα λυθεί με την Εθνική Στατιστική Αρχή. Υπάρχει ένα ευρύτερο θέμα δημιουργίας ενιαίων μητρώων, για μια σειρά από πράγματα, που θα διευκόλυνε πάρα πολύ, ώστε να έχουμε μια εικόνα στο τι πραγματικά συμβαίνει.

Ο κ. Κουτσούκος, αφού αναφέρθηκε στην εκπροσώπηση των φορέων, αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ανασφάλειας, που αισθάνονται οι εργαζόμενοι και στο θέμα των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Στο δεύτερο ζήτημα, είναι προφανές ότι θα δώσουμε μια ιδιαίτερη σημασία, ώστε να προβλεφθεί ρητά ότι θα υπάρχει εξασφάλιση. Στο θέμα της ανασφάλειας, αντιλαμβάνομαι πλήρως την ανησυχία που υπάρχει αυτή τη στιγμή στους εργαζόμενους της Στατιστικής Υπηρεσίας. Όταν επισκέφτηκα την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, όταν για πρώτη φορά αναφέρθηκα στην ανεξαρτητοποίηση, είπα ότι η συντριπτική πλειονότητα του ανθρώπινου δυναμικού κάνει καλά τη δουλειά της και πρέπει να της δώσουμε τη δυνατότητα να την κάνει ακόμα καλύτερα. Η αλλαγή δημιουργεί πάντα ανασφάλειες. Εμείς, μέσα από το διάλογο που κάνουμε με τους εργαζόμενους, προσπαθούμε να διασφαλίσουμε απολύτως τα δικαιώματά τους και να τους έχουμε συμμάχους σε μια προσπάθεια, που το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η αναβάθμιση της ίδιας της δουλειάς τους και της εικόνας που έχουν στην ελληνική κοινωνία.

Για παράδειγμα, έχουν αναφερθεί πολλά κρούσματα κατά τη διάρκεια διενέργειας απογραφής εργατικού δυναμικού, να βρίσκουν κλειστές τις πόρτες, με πρόφαση ότι «εσείς βγάζετε στοιχεία που δεν τα πιστεύει κανένας». Έτσι, «γιατί να σας ανοίξουμε τις πόρτες και να απαντήσουμε στα ερωτηματολόγιά σας;». Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί και, βεβαίως, δεν έχει να κάνει με τις προσπάθειες της σημερινής Κυβέρνησης. Δυστυχώς, έχει να κάνει με την εικόνα στην οποία βρεθήκαμε διεθνώς, μετά από τη γνωστή λειτουργία της προηγούμενης Κυβέρνησης.

Κύριε Πολατίδη, βλέπω ότι ο ΛΑΟΣ ταυτίζεται πλήρως με τον ΣΥΡΙΖΑ ως προς την αντιμετώπισή του προς τις Ανεξάρτητες Αρχές. Αυτό εντοπίζω, κ. Λαφαζάνη. Κάνω μια παρατήρηση συγκεκριμένη, η οποία βασίστηκε πάνω στην τοποθέτηση που άκουσα από εσάς και τον κ. Πολατίδη. Λέω για το συγκεκριμένο ζήτημα. Εάν δεν είναι έτσι, είμαι έτοιμος να ακούσω το πώς ακριβώς διαφοροποιείστε. Άκουσα μια θέση απόρριψης της λειτουργίας των Ανεξάρτητων Αρχών, η οποία είναι ταυτόσημη με τη θέση που εξέφρασε ο κ. Πολατίδης.
Κύριε Πολατίδη, το νομοσχέδιο κάθε άλλο παρά εν θερμώ ετοιμάστηκε. Οι ευρωπαϊκές αρχές ζητούσαν επί τέσσερα χρόνια από την προηγούμενη Κυβέρνηση να καταθέσει ένα νομοσχέδιο ανεξαρτητοποίησης της Στατιστικής Υπηρεσίας. Αυτό δεν κατατέθηκε ποτέ. Η προηγούμενη Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ είχε κάνει μια προετοιμασία και γι’ αυτό μπορέσαμε να κινηθούμε γρήγορα, η οποία προετοιμασία, λόγω της αλλαγής της Κυβέρνησης, δεν είχε έρθει τότε στη Βουλή.

Ο κ. Βρούτσης αναφέρθηκε στην προσφορά της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Θα συμφωνήσω απόλυτα με αυτό. Επειδή εκτιμούμε αυτή την προσφορά, θέλουμε να διαφυλάξουμε την αξιοπιστία της, το μέλλον της και τη δουλειά των υπαλλήλων της. Τώρα, το κατά πόσον λειτουργεί και πώς λειτουργεί αξιόπιστα τώρα ή πριν, η απάντηση είναι πολύ απλή. Παίρνει διαφορετικές πολιτικές εντολές. Δεν παίρνει εντολές απόκρυψης. Παίρνει εντολές «όλα τα στοιχεία πάνω στο τραπέζι», για όλους, απολύτως διαφανή. Είμαι ο πρώτος που θα πει ότι δεν αρκούν οι διαφορετικές πολιτικές εντολές, γι’ αυτό και χρειάζεται να διασφαλίσουμε διαδικασίες, έτσι ώστε να μην εξαρτάται η ακεραιότητά της από τον εκάστοτε πολιτικό προϊστάμενο.

Τα θέματα που έθεσε ο κ.Μακρυπίδης σχετικά με το Διοικητικό Συμβούλιο και τον ορισμό του από τη Βουλή, νομίζω ότι τα απάντησα.

Τέλος, θέλω, κυρία Πρόεδρε, να κάνω μια σύντομη αναφορά, διότι υπήρξαν δύο αναφορές στην υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από τον οίκο Fitch. Είναι προφανές ότι παρόμοιο είδος υποβάθμισης, όπως και η αρνητική εξέλιξη από τον οίκο S&P, αντανακλούν στο έλλειμμα αξιοπιστίας, που έχει η χώρα μας στις ξένες αγορές, εξαιτίας των πολιτικών που ακολούθησε η προηγούμενη Κυβέρνηση.

Είναι για εμάς προφανές, ότι αυτού του είδους οι αποφάσεις δεν συνάδουν και δεν αντιμετωπίζουν, με το σωστό τρόπο, τις προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες, που ήδη έχει αναλάβει η Κυβέρνηση, για την ανάταξη της εικόνας της χώρας και για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, σε βιώσιμη βάση. Αυτές οι προσπάθειες έχουν αποτυπωθεί στον Προϋπολογισμό του 2010, θα στηριχθούν και στηρίζονται από τις μεγάλες τομές στο φορολογικό σύστημα, με το διάλογο που ξεκινάει τη συζήτηση για το ασφαλιστικό, με το διάλογο που έχει ήδη ξεκινήσει για την καλύτερη διαχείριση του δημοσίου χρήματος, μέσα από συντονισμένες ενέργειες όλων των Υπουργείων. Θα αποτυπωθούν σε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα μεσοπρόθεσμης μείωσης του ελλείμματος και ελέγχου του δημοσίου χρέους, που θα αποτυπωθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, που θα κατατεθεί τον Ιανουάριο του 2010 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πριν θα συζητηθεί στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Θέλω να κάνω απολύτως σαφές ότι η Κυβέρνηση θα προχωρήσει, απόλυτα αποφασισμένη, να διασφαλίσει στο ακέραιο την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στους Έλληνες πολίτες και βεβαίως απέναντι στις ξένες αγορές και στους ευρωπαίους εταίρους μας. Δεν έχει κανένα νόημα να κυνηγάμε ανεμόμυλους. Οι διεθνείς αγορές λειτουργούν όπως λειτουργούν. Εμείς, πρέπει με βάση τις αρχές, τις αξίες μας και τις προτεραιότητες που έχουμε ήδη εξηγήσει στους Έλληνες πολίτες -από τους οποίους έχουμε πάρει την εντολή διακυβέρνησης να προχωρήσουμε- να διασφαλίσουμε ότι η χώρα θα μπορεί να έχει ένα πρόγραμμα δανεισμού, το οποίο της επιτρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες της. Ανάγκες, που έχουν να κάνουν με τη στήριξη των κοινωνικών αγαθών, τη στήριξη των ασθενέστερων και γενικότερα τις ανάγκες της εθνικής οικονομίας.