Γιώργος Παπακωνσταντίνου

Ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής σχετικά με την εξέλιξη των διαδικασιών ενεργοποιήσης της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης του Όρους Μαίναλον

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Fri, 03 Feb 2012 13:04:52 +0000

Να ξεκινήσω με μία θετική, αλλά και με μία αυτοκριτική τοποθέτηση. Κατ’ αρχάς, στα θετικά να σημειώσω ότι υπάρχει πρόοδος μέσα σε δύο χρόνια σε ό,τι αφορά στην οριοθέτηση των προστατευόμενων περιοχών, στην ενίσχυση του πλαισίου προστασίας τους, την ουσιαστική υλοποίηση του πλαισίου αυτού, με μία σειρά από εργαλεία που είναι χρήσιμα – θα επανέλθω και στη δευτερολογία μου γι’ αυτά – στην εκπόνηση ειδικών περιβαλλοντικών μελετών, στην εκπόνηση και εφαρμογή μέτρων για την προστασία έως την τελική διαμόρφωση των προεδρικών διαταγμάτων, τη διαμόρφωση των φορέων διαχείρισης και στην ουσιαστική ενίσχυσή τους, διαχειριστικά και οικονομικά.

Ταυτόχρονα, καλό είναι να κάνουμε και την αυτοκριτική μας σε κάποια πράγματα. Νομίζω ότι πράγματι η προετοιμασία των Προεδρικών Διαταγμάτων γι’ αυτές τις περιοχές έχει πάρει περισσότερο χρόνο από ό,τι εγώ τουλάχιστον, θα ήθελα. Αυτό δεν έχει να κάνει με την πολιτική βούληση, δεν έχει να κάνει με τη βούληση των υπηρεσιών, έχει να κάνει με τη δυστοκία και την ταχύτητα με την οποία χρειάζεται να κινηθούν κάποια πράγματα στις δημόσιες υπηρεσίες. Με απλά λόγια δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή το ανθρώπινο δυναμικό στις υπηρεσίες μας να τα διεκπεραιώσει πιο γρήγορα. Παρόλα αυτά, είμαστε σε ένα καλό σημείο και μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα έχουμε μία σειρά Προεδρικών Διαταγμάτων.

Έρχομαι τώρα ειδικά στο ζήτημα του Μαίναλου. Όπως είπατε και εσείς, η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη εγκρίθηκε το 2010 από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος και το Μάρτιο του 2011 το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος διαβάστηκε στους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, για την τοπική διαβούλευση.

Εν τω μεταξύ προέκυψε η ψήφιση του νόμου 3937 για τη βιοποικιλότητα και την δημοσίευση του νέου νόμου 4014 για την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Με βάση αυτούς τους δύο νόμους, χρειάστηκε να γίνει μία προσαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος στις νέες διατάξεις. Αυτή η προσαρμογή έχει γίνει, θα σταλεί το προσαρμοσμένο σχέδιο στους τοπικούς φορείς, για να στείλουν τα σχόλιά τους και θα αναρτηθεί μέσα στο Φεβρουάριο για το τελικό σχέδιο της δημόσιας διαβούλευσης. Ο χρόνος διαβούλευσης είναι ένας μήνας και με βάση αυτό έχει σταλεί σχετική εγκύκλιος στις υπηρεσίες από τον Γενικό Γραμματέα Περιβάλλοντος.

Περιμένουμε, λοιπόν, ότι η διαδικασία θα ολοκληρωθεί μέσα στο Μάρτιο του 2012 και μετά την ενσωμάτωση των σχολίων και τη λήψη της γνώμης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Επιτροπής «ΦΥΣΗ» που απαιτούνται, το σχέδιο θα υπογραφεί και θα αποσταλεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την επεξεργασία του. Με άλλα λόγια, το Προεδρικό Διάταγμα θα έχει σταλεί στο ΣτΕ πριν το τέλος Μαρτίου, με βάση όλον τον προγραμματισμό που έχουμε κάνει.

Και βέβαια μέχρι τότε να τονίσουμε ότι η περιοχή προστατεύεται από τις δυνατότητες που δίνουν οι περιβαλλοντικοί νόμοι, και ο παλιός και ο καινούργιος, και ο 1650 και ο 3937, ενώ για τις περιοχές NATURA ισχύουν οριζόντιες ρυθμίσεις. Είναι σαφές, όμως, ότι χρειάζεται η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, για να προστατευθεί μία εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή και να βοηθήσει έτσι και την ανάπτυξή της με τρόπο βιώσιμο για τις τοπικές κοινωνίες.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ

Δεν θα διαφωνήσω μαζί σας και το ερώτημα που βάζετε το έθεσα κι εγώ στις υπηρεσίες μου. Η απάντηση των υπηρεσιών έχει να κάνει με τον αριθμό των ανθρώπων και με τη δυσκολία των εγχειρημάτων. Και για να μπορέσουμε να επιταχύνουμε μια σειρά από πράγματα, εγώ ζήτησα να υπάρξει και προσφυγή σε εξωτερική βοήθεια. Γιατί δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί μια υπηρεσία με πέντε ή έξι άτομα να συγγράψει πέντε Προεδρικά Διατάγματα και να το κάνει στους χρόνους που θέλουμε. Υπάρχει μια εξωτερική τεχνογνωσία, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και αυτό ζήτησα να γίνει στην προετοιμασία των προεδρικών διαταγμάτων.

Όμως, για να έχουμε και μια σφαιρική εικόνα και είναι χρήσιμο με την ευκαιρία της ερώτησής σας να ενημερώσουμε την Ολομέλεια ότι εκτός από το Μαίναλο, που σας είπα ότι έχει ολοκληρωθεί και πάμε τώρα στη διαβούλευση, για να κλείσει μέσα στο Μάρτιο, χθες ανακοίνωσα την προώθηση για υπογραφή στο ΣτΕ του Προεδρικού Διατάγματος μικρών νησιωτικών υγροτόπων. Ένα πολύ σημαντικό διάταγμα, το οποίο είχε και πολλή διαβούλευση πίσω του, γιατί αφορά στους μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους σε πάρα πολλά νησιά και περιοχές της χώρας.

Έχουμε το Προεδρικό Διάταγμα Κερκίνης, που και αυτό είναι έτοιμο και πάει για υπογραφή και προώθηση στο ΣτΕ. Έχουμε, επίσης, το Προεδρικό Διάταγμα της Τήλου και το Προεδρικό Διάταγμα του Ολύμπου. Το προεδρικό διάταγμα της Ψιλής Άμμου Σάμου για διαβούλευση, που είναι λίγο πίσω. Η προώθηση του Προεδρικού Διατάγματος της Κάρλας. Η υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος Καστοριάς που έχει περάσει από το ΣτΕ και η υπηρεσία επεξεργάζεται τις παρατηρήσεις του ΣτΕ. Με βάση όλα αυτά, κλείνουμε ένα μεγάλο κομμάτι της αναγκαιότητας Προεδρικών Διαταγμάτων για την προστασία μιας σειράς περιοχών της χώρας μας.

Θέλω με την ευκαιρία αυτή να πω και μια λέξη, για κάτι το οποίο είναι απολύτως συναφές με τα Προεδρικά Διατάγματα και είναι η προστασία των περιοχών αυτών διαχειριστικά και οικονομικά. Ξέρετε ότι έχουν ενταχθεί και προχωρούν τα προγράμματα όλων των φορέων διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών και η χρηματοδότησή τους από τα ΕΠΠΕΡΑΑ και από τα ΠΕΠ. Από τα ΕΠΠΕΡΑΑ και από τα ΠΕΠ χρηματοδοτούνται οι 28 φορείς με 141 εκ. ευρώ και επειδή έχει υπάρξει μια καθυστέρηση στις διαδικασίες, έτσι ώστε να πάρουν τα χρήματα, προβλέψαμε για φέτος μια έκτακτη ενίσχυση από το Πράσινο Ταμείο για να λύσουν άμεσα διαχειριστικά προβλήματα.

Ακούει κάποιος για 140 εκ. ευρώ και αναρωτιέται τι θα κάνουν αυτά τα χρήματα. Υπάρχουν σχέδια διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, επικαιροποίηση των οδικών περιβαλλοντικών μελετών όπου χρειάζεται, δράσεις διαχείρισης των οικοσυστημάτων, φύλαξη και εποπτεία της τήρησης των μέτρων προστασίας –που είναι πάρα πολύ σημαντικό και είπατε για των αριθμό των επισκεπτών στο Μαίναλο- παρακολούθηση των ειδών προτεραιότητας και των υγροτόπων που προστατεύουν, προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, εξοπλισμός και λειτουργία κέντρων ενημέρωσης, ξενάγηση των επισκεπτών στα πάρκα, συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στην προστασία των περιοχών, μικρά έργα αναβάθμισης και αποκατάστασης, έργα διευκόλυνσης προσβασιμότητας, πιλοτικές δράσεις για τον οικοτουρισμό, τον καταδυτικό τουρισμό, συνεργασία των φορέων μεταξύ τους και ανταλλαγή τεχνογνωσίας με άλλους φορείς του εξωτερικού.

Για πρώτη φορά, έχουμε στη χώρα μας μια συνολική πολιτική για τις προστατευόμενες περιοχές. Πέρασε πολύς καιρός, δεν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι εκφάνσεις αυτής της πολιτικής. Τα Προεδρικά Διατάγματα είναι σημαντικό κομμάτι, αλλά μαζί με τη χρηματοδότηση που έχουμε διασφαλίσει από τα επιχειρησιακά προγράμματα, μπορούμε πλέον να λέμε ότι μια πολύ μεγάλη έλλειψη της χώρας μας, η οποία είναι πώς θα προστατεύσει τις ευαίσθητες περιοχές της, τουλάχιστον βαίνει σε μια κατεύθυνση για να επιλυθεί ήδη από τώρα, αλλά και για τα επόμενα χρόνια.

Ευχαριστώ.

Ομιλία στη συζήτηση του σχεδίου νόμου: «Ποινική προστασία περιβάλλοντος-Εναρμόνιση με την οδηγία 2008/99/ΕΚ-Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων-Εναρμόνιση με την οδηγία 2008/98/ΕΚ-Ρύθμιση θεμάτων ΥΠΕΚΑ

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Thu, 02 Feb 2012 19:41:17 +0000

Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω με μία φράση επί της διαδικασίας, ευχαριστώντας τους Βουλευτές που εκφράστηκαν θετικά για την αυτονόητη λειτουργία του Υπουργείου σε σχέση με την αποδοχή τροπολογιών, που θεωρήσαμε ότι είναι σωστές και θα πρέπει να εντάξουμε στη λογική του νομοσχεδίου αυτού.
Το λέω αυτό, διότι έρχεται σε απόλυτη αντιπαραβολή με ορισμένα πράγματα που ακούστηκαν στην αρχή της ημέρας, όταν αμφισβητήθηκε και η ίδια η διαδικασία με την οποία το Υπουργείο θα μπορούσε να αποδεχθεί τις τροπολογίες.
Εν πάση περιπτώσει, νομίζω πως εκ των πραγμάτων φάνηκε η χρησιμότητα του πώς λειτουργήσαμε για μία σειρά από ζητήματα.
Θα ήθελα στο λίγο χρόνο που έχω να αναφερθώ σε ορισμένα ζητήματα που έχουν τεθεί στο διάλογο, ζητήματα που τέθηκαν και στη χθεσινή συζήτηση και στη σημερινή, χωρίς να επιχειρήσω να καλύψω όλο το νομοσχέδιο, αλλά μόνο ορισμένα από τα θέματα τα οποία θίγει.
Ξεκινώ με το ζήτημα της ανακύκλωσης και της διαλογής στην πηγή, γιατί στη συζήτηση που κάναμε καταρχάς, υπήρξε μια αίσθηση ότι η χώρα βρίσκεται στο μηδέν στα ζητήματα ανακύκλωσης. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να προχωρήσουμε στα ζητήματα επεξεργασίας των απορριμμάτων, πριν αποκτήσουμε μια στρατηγική για την ανακύκλωση και για τη διαλογή στην πηγή.
Αρχικά, να θυμίσω ότι στη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας έχουν αυξηθεί σταθερά τα ποσοστά ανακύκλωσης και ανάκτησης των αποβλήτων. Με τα όποια προβλήματα –που υπάρχουν προβλήματα σήμερα- ανακυκλώνουμε περίπου το 55% των αποβλήτων συσκευασίας, το 35% του έντυπου χαρτιού, πάνω από το 55% συνολικά του χαρτιού, ενώ είμαστε πολύ πίσω στα βιολογικά απόβλητα, όπου εκεί το ποσοστό είναι πρακτικά μηδενικό. Αν δει κάποιος συγκεκριμένες δράσεις, για παράδειγμα τις μπαταρίες, βρισκόμαστε στο 37% σήμερα, όταν ο στόχος που είχε τεθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν 25%. Αν δούμε τα ελαστικά, έχουμε οδηγήσει σε αύξηση του ποσοστού ανάκτησης στο 96%, πράγμα νομίζω εξαιρετικά θετικό από μόνο του.
Σε αυτή τη λογική εμείς επιχειρούμε να βελτιώσουμε το σύστημα. Ένας από τους τρόπους με τον οποίο επιχειρούμε να το κάνουμε είναι με τον πραγματικό έλεγχο. Έχουμε ζητήσει να γίνει πραγματικός έλεγχος από ελεγκτικούς οίκους στα διαφορετικά συστήματα. Για το λόγο αυτό, μας προξενεί τεράστια κατάπληξη, όταν μια από τις οργανώσεις ανακύκλωσης επιχειρεί να κάνει ασφαλιστικά μέτρα κατά του Δημοσίου, για να σταματήσει το διαχειριστικό έλεγχο, με τον οποίο θα είναι σίγουρος ο πολίτης ότι γίνεται σωστή δουλειά. Έχουμε τεράστια κατάπληξη για την πρακτική αυτή.
Έρχομαι στο ζήτημα των σκουπιδιών και των εργοστασίων. Προσπερνώ τα θέματα που τέθηκαν. Δεν είναι δυνατόν κάθε φορά που μιλάμε για εργοστάσια στα σκουπίδια η συζήτηση που εξελίσσεται να αφορά στο επίπεδο των υπερκερδών, που θα κερδίσουν κάποιοι βιομήχανοι. Παντού, σε όλη την Ευρώπη, υπάρχουν αυτά τα εργοστάσια που καλώς υπάρχουν και πρέπει να υπάρχουν. Στη χώρα μας είναι προφανές ότι παρόμοιες εγκαταστάσεις θα δημιουργήσουν επενδύσεις και θα ανοίξουν δουλειές και θα λύσουν ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Βέβαια, ταυτόχρονα, καλά κάνουμε και έχουμε ξεκινήσει και μιλάμε για την ενεργειακή απόδοση και μάλιστα, για το πώς αυτό μπορεί να συνδεθεί με συγκεκριμένες βιομηχανικές δραστηριότητες, με τη τσιμεντοβιομηχανία, για παράδειγμα, όπου έχουμε ένα ανοιχτό διάλογο για το πώς θα εντάξουν στην παραγωγική τους διαδικασία την καύση εναλλακτικών καυσίμων για να μειωθεί το κόστος και ταυτόχρονα να μειωθεί και το κόστος της συλλογής των απορριμμάτων. Εδώ, λοιπόν, είναι χρήσιμο να ξεκαθαρίσουμε ποιος κάνει τι. Και αυτό γιατί θα δείτε από αυτά που θα πούμε μετά ότι υπάρχουν ευθύνες για τις καθυστερήσεις.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής έχει ένα ρόλο συντονισμού –αναφέρθηκα και εχθές σε αυτό το ζήτημα- για την πολιτική διαχείρισης. Γνωμοδοτούμε για τις προτάσεις ένταξης, είμαστε αρμόδιοι για τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, για την ένταξη των έργων διαχείρισης. Αλλά η ευθύνη για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων ανήκει στους ΟΤΑ και στους νέους φορείς τους ΦΟΣΔΑ και βεβαίως, στις Περιφέρειες, οι οποίες έχουν το συνολικό σχεδιασμό. Υπάρχει ένας περιφερειακός σχεδιασμός στερεών αποβλήτων που προβλέπεται σε κάθε περιφέρεια.
Ποια είναι η σημερινή κατάσταση; Ο σχεδιασμός που έγινε την περίοδο 2003-2005 έχει ξεπεραστεί εκ των πραγμάτων, υλοποιείται, αλλά χρειάζεται επικαιροποίηση στις περισσότερες περιπτώσεις. Έχει υλοποιηθεί το 70% των προβλεπόμενων στους περιφερειακούς σχεδιασμούς χώρων υγειονομικής ταφής. Λειτουργούν 78 και 17 κατασκευάζονται ή επεκτείνονται. Σε τέσσερις περιφέρειες της χώρας, στη Δυτική Μακεδονία, στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία κα στηνι Κρήτη λειτουργεί σχεδόν το σύνολο των προβλεπόμενων υποδομών διάθεσης. Μας μένουν 43 χώροι υγειονομικής ταφής που πρέπει να γίνουν, οι μισοί από τους οποίους είναι σε νησιά. Αυτό θα εξαλείψει πλήρως το πρόβλημα των ΧΑΔΑ. Για την πλειοψηφία εξ αυτών έχουμε ένταξη είτε στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα είτε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
Αντίθετα, έχουμε μια σχετική καθυστέρηση στους σταθμούς μεταφόρτωσης, τους γνωστούς ΣΜΑ. Λειτουργούν 50 ένα τέτοιοι σταθμοί, κατασκευάζονται 17 και υπολείπονται άλλοι 76 που είναι περίπου οι μισοί. Έχουμε μεγάλη καθυστέρηση στην Περιφέρεια Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου, αλλά και δύσκολες νησιωτικές περιφέρειες.
Τέλος, ως προς τις κεντρικές μονάδες επεξεργασίας που είναι τα μεγάλα εργοστάσια, από τις συνολικά προβλεπόμενες 45 στον περιφερειακό σχεδιασμό -που νομίζω κανένας λογικός άνθρωπος δεν θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν σήμερα σαράντα 45, γι’ αυτό και χρειάζεται μια αναθεώρηση ο περιφερειακός σχεδιασμός- λειτουργούν τέσσερις, στα Άνω Λιόσια, τα Χανιά, το Ηράκλειο και την Κεφαλονιά. Έχουν δρομολογηθεί στη Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλονίκη, Πελοπόννησο και Αττική και υπάρχει ωριμότητα σε Σέρρες, Γιαννιτσά, Ημαθία, Αχαΐα και Κέρκυρα.
Πρέπει να τονίσουμε ότι η καθυστέρηση σε όλα αυτά συνήθως δεν έχει να κάνει τόσο με διοικητικές αβελτηρίες και την οργάνωση των οικείων φορέων, αλλά έχει να κάνει με τις αντιστάσεις της τοπικής κοινωνίας. Εδώ, λοιπόν, τίθεται ένα πολύ μεγάλο ζήτημα επεξήγησης και πειθούς. Αυτό εμείς έχουμε επιχειρήσει να το κάνουμε και γι’ αυτό προχωράμε στην Αττική με μία ταχύτητα τώρα, για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις αντιστάσεις ή τις εύλογες ανησυχίες, να καθησυχάσουμε, καθώς είναι προφανές ότι πρέπει σε όλη τη χώρα να υπάρξουν παρόμοιου είδους εγκαταστάσεις, για να λύσουμε το μεγάλο αυτό πρόβλημα.
Για το ζήτημα του Φαληρικού δεν θα τοποθετηθώ, θα μιλήσει ο Αναπληρωτής Υπουργός. Έχει γίνει μεγάλη συζήτηση. Εγώ θέλω να πω μόνο μία λέξη. Αλίμονο, εφόσον έχουμε μία μελέτη μετά από το νόμο, δεν προσαρμόσουμε το νόμο. Η μελέτη είναι ενός γνωστού, εξαιρετικού αρχιτέκτονα, του Ρέντζο Πιάνο, έχει παρουσιαστεί, έχει γίνει τεράστια διαβούλευση γύρω από αυτήν. Αλίμονο, αν δεν οδηγήσουμε σε μία βιώσιμη λειτουργία. Δεν μπορούμε πια να μιλάμε για πάρκα, για πράσινες εκτάσεις, οι οποίες απλώς κοστίζουν στο φορολογούμενο, χωρίς να έχουν τις απαραίτητες ελαφρές υποδομές για να γίνουν βιώσιμες.
Έρχομαι τώρα σε μερικά ζητήματα ενέργειας, με τα οποία θα κλείσω. Έχουμε κατ’ αρχάς το άρθρο 52 και τα υδροηλεκτρικά. Τα υδροηλεκτρικά είναι ΑΠΕ -να το ξεκαθαρίσουμε αυτό- με την εξαίρεση υδροηλεκτρικών –και αυτό το λέει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή- που χρησιμοποιούνται μονάχα στη λογική της αντλησιοταμίευσης δίπλα σε συμβατική παραγωγή. Για όλα τα υπόλοιπα, αλίμονο, αν τα υδροηλεκτρικά δεν ήταν ΑΠΕ. Παρ’ όλα αυτά, δεν εξισώνουμε εμείς τα υδροηλεκτρικά με όλες τις υπόλοιπες ΑΠΕ ως προς την πρόσβαση στο σύστημα και την εγγυημένη τιμή. Αυτό που κάνουμε είναι να προσφέρουμε ένα συστηματικό σχήμα αδειοδότησης, που ισχύει ήδη για τα μικρά υδροηλεκτρικά και μάλιστα όχι για το σύνολο της αδειοδοτικής διαδικασίας, αλλά μόνο για την άδεια εγκατάστασης και την άδεια λειτουργίας, φυσικά με διαφοροποιημένο τρόπο στα μικρά και στα μεγάλα. Όσον αφορά δε στην άδεια παραγωγής, δεν κάνουμε καμία αλλαγή στην αδειοδοτική διαδικασία για τα μεγάλα υδροηλεκτρικά. Εδώ, λοιπόν, είναι μία παρέμβαση που κάνουμε στο άρθρο 52, η οποία πιστεύουμε ότι είναι σωστή, υγιής και εξισώνει τη δυνατότητα ιδιωτών με τις δυνατότητες που έχει ήδη η ΔΕΗ για τα μεγάλα υδροηλεκτρικά, κάτι που θα ήταν πρόβλημα και με την κοινοτική νομοθεσία.
Έρχομαι στο περίφημο άρθρο 56, στο οποίο έχουμε κάνει μια σημαντική προσαρμογή. Βλέπω ότι αυτή η προσαρμογή έχει γίνει θετικά δεκτή. Θεωρώ ότι είναι δύσκολο να πάμε πέρα απ’ αυτήν την προσαρμογή, για να υπάρχει η σύμφωνη γνώμη, όμως θέλω να το ξεκαθαρίσω ως εξής. Κατ’ αρχάς, είναι προφανές ότι και για τη συγκεκριμένη περίπτωση του Αγίου Νικολάου στον Άραχθο, αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι είναι πολύ βεβαρυμένη περιοχή, για να σηκώσει μια άλλη, παρόμοια επένδυση. Είναι αυτή η θέση του ΥΠΕΚΑ. Όμως, αν πηγαίναμε και «κλειδώναμε», πέρα απ’ αυτό που λέει η διάταξη την οποία προσθέσαμε, στη σύμφωνη γνώμη, αυτό πιστεύουμε ότι θα εμπόδιζε την υλοποίηση όλου του νέου πλαισίου της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, το οποίο έχουμε κάνει. Η χώρα χρειάζεται υποδομές που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, χρειάζεται δημόσια διαβούλευση. Θεωρώ αδιανόητο να γίνει ένα παρόμοιο έργο, χωρίς να είναι σύμφωνη η τοπική κοινωνία. Νομίζω, όμως, πως πρέπει να βρούμε τη σωστή ισορροπία, ώστε να μην βάλουμε υπερβολικά εμπόδια σε άλλες περιοχές, σε άλλα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την υλοποίηση παρόμοιων έργων.
Κλείνοντας, θέλω να αναφερθώ επιγραμματικά σε δύο-τρία άλλα θέματα ενέργειας, τα οποία τέθηκαν στη συζήτηση.
Πρώτον, ξεκίνησε μία συζήτηση για την κατάσταση στη ΔΕΗ. Είμαι πρόθυμος να κάνουμε μια πραγματική συζήτηση για την κατάσταση της ΔΕΗ, να θυμίσουμε πότε και πώς αυξήθηκαν τα χρέη, να θυμίσουμε πότε η ΔΕΗ είχε τις μεγάλες ζημιές -το 2008- και να υπενθυμίσω σε όλους ότι τα τελευταία δύο χρόνια η ΔΕΗ έχει κόψει 700 εκατομμύρια ευρώ από τη μισθοδοσία της. Παρακαλώ, οποιονδήποτε να μου υποδείξει σε ποια άλλη περίοδο έγινε παρόμοια μείωση στα λειτουργικά κόστη αυτής της μεγάλης επιχείρησης. Βεβαίως, έχει ένα πολύ μεγάλο αναπτυξιακό πρόγραμμα, το οποίο όμως με 4,5 δισεκατομμύρια χρέος δυσκολεύεται να υλοποιήσει μόνη της.
Δεύτερο ζήτημα είναι η λιανική και χονδρική. Όλοι παρακολουθήσαμε τι έχει γίνει τις τελευταίες ημέρες. Εγώ οφείλω να πω ότι αυτό που παρακολουθήσαμε έχει να κάνει με τις ωδίνες δημιουργίας μιας πραγματικής ανταγωνιστικής αγοράς. Οι δύο αρμόδιοι φορείς, η ΡΑΕ και ο ΔΕΣΜΗΕ έκαναν τη δουλειά τους και ενεπλάκη και ο εισαγγελέας σε σχέση με το τι έχει συμβεί με συγκεκριμένες εταιρείες. Δεν θα μπω στη συζήτηση, γιατί αυτό έχει να κάνει με τη Δικαιοσύνη, αλλά η πολιτεία αντέδρασε σωστά, προστάτευσε τους καταναλωτές που είχαν πάει σ’ αυτές τις εταιρείες και επαναλαμβάνω την απόλυτη βούληση αυτού του Υπουργείου να λειτουργήσει η εγχώρια αγορά απελευθερωμένα. Ήδη από χθες λειτουργεί ο ΑΔΜΗΕ και ο ΛΑΓΗΕ, που είναι τα δύο νέα σχήματα που έγιναν μετά από το νέο σχέδιο νόμου για την απελευθερωμένη αγορά, που έγινε το περασμένο καλοκαίρι.
Φωτοβολταϊκά και εγγυημένες τιμές. Κάναμε μια απαραίτητη διόρθωση με την οποία συμφωνεί η συντριπτική πλειοψηφία της αγοράς. Οι τιμές είναι υψηλές στην Ελλάδα, είναι πολύ πιο ψηλές από άλλες χώρες. Ο λόγος για τον οποίο δεν κάναμε μια πιο μεγάλη διόρθωση είναι γιατί είναι πολύ δύσκολο στις σημερινές συνθήκες να βρεθεί χρηματοδότηση για τα έργα αυτά. Ακούω έκπληκτος ότι στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν έχει γίνει τίποτα, όταν τα τελευταία δύο χρόνια έχει διπλασιαστεί η εγκατεστημένη ισχύς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη χώρα μας και όταν, ειδικά για τα φωτοβολταϊκά, έχουμε 2.000 MW με κλειδωμένες τιμές.
Τέλος, τέθηκε από πολλούς Βουλευτές των ενεργειακών νομών ένα ζήτημα γύρω από το λιγνιτικό τέλος, το οποίο βρίσκεται μέσα σε αυτό νομοσχέδιο και έχει να κάνει με την απαραίτητη προσπάθεια ισορρόπησης του ΔΕΣΜΗΕ, για να μην έχει έλλειμμα ο ΔΕΣΜΗΕ και να μπορούν να γίνονται επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Δεν είμαστε θετικοί να χρησιμοποιηθούν πόροι απ’ αυτό το λιγνιτικό τέλος υπέρ των ενεργειακών Δήμων και Νομών, όμως είμαστε ανοικτοί –και το έχω δηλώσει καθαρά- να ξαναδούμε βελτιωτικά το ποσοστό του περίφημου πόρου λιγνίτη, το οποίο έχει να κάνει με τον συνολικό τζίρο της Δ.Ε.Η. και πηγαίνει στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες έχουν τέτοιες εγκαταστάσεις και οι οποίες προσφέρουν παρά πολύ στην ελληνική κοινωνία και οικονομία.
Ευχαριστώ πολύ.

Απάντηση στη Βουλή σχετικά με το Σχέδιο Νόμου, «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος — Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων — Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής»

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Thu, 02 Feb 2012 12:12:13 +0000

Ομιλία στη Βουλή σχετικά με το Σχέδιο Νόμου, «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος — Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων — Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής»

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Thu, 02 Feb 2012 11:31:32 +0000

Δήλωση σχετικά με την ανάληψη καθηκόντων ΑΔΜΗΕ και ΛΑΓΗΕ

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Wed, 01 Feb 2012 17:34:15 +0000

Με το νόμο 4001/2011 η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που ενσωμάτωσε το τρίτο ενεργειακό πακέτο και έκανε έτσι ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας.
Η σημερινή ανάληψη καθηκόντων από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΛΑΓΗΕ είναι το πρώτο θεσμικό βήμα σε αυτή την κατεύθυνση.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής είναι αποφασισμένο να διαφυλάξει τις συνθήκες ομαλής λειτουργίας της απελευθερωμένης αγοράς προς όφελος του καταναλωτή και της εθνικής οικονομίας

Ομιλία στη συζήτηση του σχεδίου νόμου » Ποινική προστασία του περιβάλλοντος – Εναρμόνιση με την οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων – Εναρμόνιση με την οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Wed, 01 Feb 2012 17:06:10 +0000

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, την εποχή που διανύουμε οι Υπουργοί αυτής της Κυβέρνησης οφείλουμε να μιλάμε αποκλειστικά για τη δουλειά μας ή τουλάχιστον σχεδόν ουσιαστικά για τη δουλειά μας. Οφείλουμε να μιλάμε με συγκεκριμένα έργα, με πράξεις για το τι έχουμε κάνει και τι σκοπεύουμε να κάνουμε. Πράξεις με τις οποίες επιχειρούμε, σε μία δύσκολη συγκυρία για τον Έλληνα πολίτη, να κάνουμε τη ζωή του καλύτερη. Πράξεις με τις οποίες επιχειρούμε να ξαναδώσουμε πνοή στην οικονομία, να δημιουργήσουμε επενδύσεις, θέσεις εργασίας, ανάπτυξη, να προστατεύσουμε τον φυσικό πλούτο της χώρας μας, να αναβαθμίσουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Σήμερα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής φέρνει στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων ένα πολύ σημαντικό νομοσχέδιο. Το φέρνει μετά από μία πολύ εποικοδομητική συζήτηση που έγινε στην πρώτη και δεύτερη ανάγνωση στις Επιτροπές, μία συζήτηση στη διάρκεια της οποίας έγιναν πολλές αλλαγές, ακούστηκαν πολλές απόψεις και ενσωματώθηκαν στις αναδιατυπώσεις και θα έχουμε ενσωματώσεις σε άλλα ζητήματα στη συζήτηση που θα κάνουμε στην κατ’ άρθρον συζήτηση αύριο. Είναι ένα σχέδιο νόμου, το οποίο θεωρούμε ότι υπηρετεί τους στόχους της βελτίωσης των συνθηκών ποιότητας της ζωής του πολίτη, αλλά και ταυτόχρονα προωθεί με πολύ συντεταγμένο τρόπο την ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον, αλλά και ανάπτυξη που βασίζεται στην αξιοποίηση νέων τομέων που υστερούν στη χώρα μας – κλασικός τομέας παρόμοιου είδους είναι η διαχείριση των αποβλήτων.
Ερχόμαστε με το νομοσχέδιο αυτό να εκσυγχρονίσουμε και να μεταρρυθμίσουμε το θεσμικό πλαίσιο για δύο βασικά ζητήματα στην περιβαλλοντική πολιτική, την ποινική προστασία του περιβάλλοντος και την παραγωγή και διαχείριση αποβλήτων, ενσωματώνοντας με τον τρόπο αυτό δύο Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα έπρεπε να είχαμε υιοθετήσει εδώ και καιρό. Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνουμε και μια τρίτη ενότητα, με διατάξεις που ρυθμίζουν σειρά θεμάτων αρμοδιότητας του ΥΠΕΚΑ και πιστεύουμε ότι όλες αυτές είναι στην κατεύθυνση να λύσουν προβλήματα.
Μία λέξη πάνω στην τρίτη ενότητα, στην οποία θα επανέλθω στην κατ’ άρθρον συζήτηση. Επειδή ακούστηκαν ορισμένες εκφράσεις περί πανσπερμίας διατάξεων, η τρίτη ενότητα είναι δομημένη με πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Έχει μέρη τα οποία αναφέρονται σε συγκεκριμένα ζητήματα, τα οποία επιχειρεί να λύσει. Δεν είναι διατάξεις διευθετήσεων, είναι διατάξεις επίλυσης προβλημάτων. Μακάρι να βρισκόμασταν σε μία χώρα στην οποία θα μπορούσε κάποιος να νομοθετήσει γενικά για όλα τα ζητήματα και δεν θα αναγκαζόταν να επανέρχεται, για να κάνει σημειακές διορθώσεις.
Όσοι από εσάς είστε χρόνια στο Κοινοβούλιο -και πολλοί από εσάς είστε πολύ περισσότερο από εμένα – ξέρετε πολύ καλά ότι, δυστυχώς, δεδομένης της πολυπλοκότητας της νομοθεσίας στη χώρα μας, αναγκαζόμαστε να επανερχόμαστε για να βελτιώνουμε, να τροποποιούμε και να το κάνουμε σε χρόνους, που δεν είναι σχετικοί με ένα συγκεκριμένο νομοσχέδιο, για να επιλύσουμε προβλήματα που υπάρχουν. Και αυτό επιχειρούμε να κάνουμε στην τρίτη ενότητα. Θα υποστηρίξουμε τις διατάξεις αυτές, αύριο, στην κατ’ άρθρον συζήτηση. Βεβαίως, ενσωματώνοντας παρατηρήσεις που έχουν γίνει, γιατί όλες αυτές οι διατάξεις συζητήθηκαν με εξαντλητικό τρόπο στην πρώτη και δεύτερη ανάγνωση της Βουλής. Κι ακόμα και σήμερα, το ΥΠΕΚΑ δείχνει την απόλυτη διάθεσή του να κάνει βελτιώσεις, δεδομένου ότι ξεκινάει από μία πολύ καλή αφετηρία, ότι επί της αρχής και επί των περισσοτέρων άρθρων υπάρχει ευρύτατη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γι’ αυτό το νομοσχέδιο. Θέλουμε αυτήν την ευρύτατη πλειοψηφία να την διαφυλάξουμε σε όλα τα άρθρα του νομοσχεδίου, συμπεριλαμβανομένων και των άρθρων της τρίτης ενότητας, αλλά και των δύο τροπολογιών που έχουμε καταθέσει.
Το σχέδιο νόμου είναι μια πολύ σημαντική νομοθετική παρέμβαση. Κατ’ αρχάς, αν η παρέμβαση αυτή ήταν από μόνη της, αν ερχόταν χωρίς να συνυπολογίζει και να συμπληρώνει ό,τι έχει γίνει τα δύο τελευταία χρόνια, θα ήταν απολύτως εύλογο για τον πολίτη που παρακολουθεί και για εσάς που μας κρίνετε να πείτε ότι είναι άλλη μία νομοθεσία σε μία χώρα όπου ο νόμος δεν εφαρμόζεται. Θέλω να πιστεύω, όμως, ότι η πορεία του ΥΠΕΚΑ, τα τελευταία δύο χρόνια, δείχνει τη σοβαρότητα με την οποία επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα πολύ μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα που έχει η χώρα.
Καλό είναι όλοι να έχουμε μνήμη και να ανατρέχουμε στο παρελθόν και να θυμόμαστε το πόσο χαμηλή προτεραιότητα αποτελούσαν στην πολιτική ζωή της χώρας, στη θεματολογία του ίδιου του Υπουργείου προτού μετασχηματιστεί και δώσει έμφαση στα ζητήματα περιβάλλοντος, τα ζητήματα αυτά τα οποία συζητάμε σήμερα. Γιατί είναι προφανές ότι δεν είναι αρκετό να έχει κάποιος νομοθετήσει πρωτοποριακά, όπως κάναμε το 1986 για τη νομική προστασία του περιβάλλοντος. Αλλά αν δεν έχεις στη συνέχεια επιβάλει το νόμο, αν δεν έχεις φροντίσει να τιμωρείται ο ρυπαίνων και να πληρώνει, τότε απλώς η νομοθεσία είναι ένα γράμμα κενό και δεν δείχνει μία πραγματική αντίληψη για το περιβάλλον.
Όμως, θέλω να πιστεύω ότι το ΥΠΕΚΑ έχει καταφέρει να βελτιώσει δραστικά το πλαίσιο και κυρίως τους μηχανισμούς για την προστασία του περιβάλλοντος, τα τελευταία δύο χρόνια, με πράξεις και έργα. Για πρώτη φορά, δημιουργήθηκε ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της βιοποικιλότητας και του φυσικού πλούτου της χώρας. Καταφέραμε τους τελευταίους μήνες, με πόρους από το «Πράσινο Ταμείο» και από το ΕΠΠΕΡΑΑ να διασφαλίσουμε χρηματοδότηση για τους φορείς διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών.
Και επειδή έχει γίνει μια πολλαπλή αναφορά στο «Πράσινο Ταμείο», να θυμίσω ότι είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο με αποθεματικό πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ, το οποίο έχει ήδη ανακοινώσει προγράμματα 400 εκ. ευρώ για τα επόμενα τρία χρόνια. Αυτό σε απάντηση όσων σπεύδουν να μιλήσουν για εξαφάνιση του «Πράσινου Ταμείου» ή μη ύπαρξης πόρων. Και αντίστοιχα υπάρχει το ΕΠΠΕΡΑΑ, που είναι το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του ΥΠΕΚΑ, το οποίο στους τελευταίους έξι μήνες έχει τριπλασιάσει τις απορροφήσεις του, έχει φτάσει στο 25% και χρηματοδοτεί εξαιρετικά σημαντικά έργα στο χώρο της διαχείρισης υγρών και στερεών αποβλήτων, στη στήριξη του περιβάλλοντος, των προστατευόμενων περιοχών, κ.ο.κ..
Για πρώτη φορά, τα τελευταία δύο χρόνια, δημιουργήθηκε μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση, αλλά και μια στρατηγική για την κλιματική αλλαγή, με σχεδιασμό και υποστήριξη τομεακών πολιτικών για την υποστήριξη των στόχων του “20-20-20”, με την εκπόνηση θεσμικού πλαισίου και πλατφόρμα σε συνεργασία με το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών για τη δημοπράτηση των αδιάθετων ρύπων, που βοηθούν τη στήριξη της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Απλοποιήθηκε δραστικά –και το ψήφισε η Βουλή με διευρυμένη πλειοψηφία- η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων, για να ξεφύγουμε από μια λογική στην οποία απλώς, η πολιτεία αποδεχόταν την επανάληψη περιβαλλοντικών μελετών χωρίς αντικείμενο, αλλά αγνοούσε και δεν ακολουθούσε τη διαδικασία παρακολούθησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός έργου, αφότου γινόταν. Περάσαμε, λοιπόν, σε μια εντελώς διαφορετική διαδικασία, η οποία είναι πολύ πιο συμβατή με τα ευρωπαϊκά δεδομένα και η οποία μπορεί στην πράξη να προστατεύσει το περιβάλλον και όχι το εισόδημα των μελετητών, που έκαναν τις μελέτες.
Αναπτύχθηκε, για πρώτη φορά, μια ολοκληρωμένη πολιτική προστασίας και διαχείρισης των υδατικών πόρων στη χώρα μας, κάτι το οποίο δεν είχε γίνει ποτέ μέχρι τώρα. Και ξέρετε πολύ καλά, ότι η Ελλάδα διαχειρίζεται τους υδατικούς της πόρους, αυτούς τους σπάνιους πόρους, πολύ χειρότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην περιοχή, χωρίς να κάνει επαναχρησιμοποίηση, αφήνοντας τη δυνατότητα μεγάλων διαρροών στα δίκτυα της και μη εκμεταλλευόμενη τεχνολογίες που υπάρχουν και είναι δοκιμασμένες σε άλλες χώρες, όπως αυτές των αφαλατώσεων στα νησιά.
Για πρώτη φορά, ξεκίνησε η ετοιμασία των Σχεδίων Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής. Και εδώ, επειδή έγινε και μια αναφορά θέλω να διαβεβαιώσω ότι τα Σχέδια Λεκανών Απορροής θα βγουν σε διαβούλευση για να λάβουν υπόψη τις τοπικές κοινωνίες – και είμαστε έτοιμοι να αποτυπώσουμε κάτι τέτοιο και σε μια αναδιατύπωση. Βέβαια, στις επόμενες εβδομάδες, προχωρούμε το θεσμικό πλαίσιο και ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα μέτρων για την κατ’ οίκον εξοικονόμηση νερού, που είναι επίσης ένα μεγάλο ζήτημα.
Προστασία του περιβάλλοντος χωρίς προστασία των δασών, δεν νοείται. Είναι αδιανόητο ότι η χώρα μας, για πρώτη φορά, κύρωσε φέτος δασικούς χάρτες, κάτι το οποίο έχει τελειώσει στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Εμείς, για πρώτη φορά, κυρώσαμε φέτος δασικούς χάρτες. Επιταχύναμε τη διαδικασία αυτή ολοκλήρωσης των δασικών χαρτών, παρά τα μεγάλα προβλήματα. Και ταυτόχρονα, επιταχύναμε τη διαδικασία κατάρτισης του Κτηματολογίου, έχοντας προκηρύξει επτά εκατομμύρια δικαιώματα, υπερβαίνοντας κατά πολύ το στόχο που είχε τεθεί για το τέλος του 2011. Και θα είμαστε σε θέση, τις επόμενες εβδομάδες, με βάση και την απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας, η οποία ενσωματώνεται σε αυτό το νομοσχέδιο, να έρθουμε και να ανακοινώσουμε την προκήρυξη όλων των υπολοίπων κτηματολογικών δικαιωμάτων στη χώρα, για να μπορέσει επιτέλους η χώρα μας να κάνει το αυτονόητο, να έχει ένα ολοκληρωμένο Κτηματολόγιο, όπως οι υπόλοιπές χώρες της Ευρώπης.
Παράλληλα, με τα ζητήματα αυτά διαμορφώνουμε με το νομοσχέδιο αυτό το πιο αυστηρό πλαίσιο για την τιμωρία σε περίπτωση παραβίασης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Ακόμα και με όλα αυτά στα οποία αναφέρθηκα, αν δεν μπορούσαμε να στηριχθούμε στη δουλειά που έχουν κάνει τα τελευταία δύο χρόνια οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, το νομοσχέδιο αυτό θα ήταν γράμμα κενό. Όμως, τα τελευταία δύο χρόνια, παρά την ανεπάρκεια πόρων και ανθρώπινου δυναμικού, παρά τη δυσκολία, έχουμε για πρώτη φορά μια συντεταγμένη πολιτεία, η οποία ελέγχει. Επιβάλλει πρόστιμα, τα οποία εισπράττονται -η εισπραξιμότητα ξεπερνάει το 80%, των προστίμων που μπαίνουν από τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος- και επιχειρεί σε δύσκολες περιοχές, όπως είναι ο Ασωπός, όπως είναι το Θριάσιο, να κάνει παρεμβάσεις ουσίας, όχι μόνο ως τιμωρία – και προφανώς, χωρίς να μπορεί να λύσει μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα ζητήματα δεκαετιών – αλλά το κάνει με ένα τρόπο που να συμμετέχει ο ιδιωτικός τομέας, αναλαμβάνει τις ευθύνες του, μέσα από σχέδια αποκατάστασης. Είχα την ευκαιρία, πριν από μερικές ημέρες, στην Επιτροπή Περιβάλλοντος να μιλήσω για τα ζητήματα αυτά σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, όπου έχουν πολύ μεγάλο πρόβλημα. Τις επόμενες ημέρες, θα παρουσιάσουμε τον απολογισμό των δύο τελευταίων ετών, του 2010 και του 2011, όσον αφορά στο έργο των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος.
Άρα, στο βασικό κορμό του νομοσχεδίου έχουμε την ενίσχυση του πλαισίου για τη νομική προστασία του περιβάλλοντος, εναρμονιζόμενη με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Και ταυτόχρονα, στο δεύτερο του μέρος έχουμε το πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων. Και εδώ βεβαίως, είναι που η χώρα μας έχει μείνει πολύ πίσω. Και εδώ έχουμε επίσης να δείξουμε διαδρομή, παρεμβάσεις και πράξεις. Το ίδιο το νομοσχέδιο αναφέρεται σε ένα θεσμικό πλαίσιο, που θεωρεί τα απόβλητα πόρους, που μπορεί να επαναξιοποιηθούν και που για να γίνει αυτό πράξη χρειάζεται σίγουρα αλλαγή νοοτροπίας, συμμετοχή του πολίτη, ευθύνη από τους παραγωγούς και σημαντικά έργα για την δημιουργία των αναγκαίων εγκαταστάσεων.
Ξέρετε ότι το ζήτημα των αποβλήτων υποφέρει από το γεγονός ότι έχει διεσπαρμένες αρμοδιότητες. Το ΥΠΕΚΑ έχει τη συνολική πολιτική ευθύνη, αλλά τα σκουπίδια τα μαζεύουν οι Δήμοι, ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών επιβλέπει τη διαδικασία αυτή. Όμως, εμείς έχουμε πάρει επάνω μας μια διαδικασία, όχι απλώς εκπόνησης της στρατηγικής, αλλά και συντονισμού των αρμοδίων φορέων και εκπροσώπησης της χώρας μας απέναντι στη Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το ζήτημα αυτό. Και θέλω να πω ότι αυτή η συνεργασία έχει αποδώσει αποτελέσματα. Και έχει αποδώσει αποτελέσματα και στο κλείσιμο των ΧΑΔΑ στη χώρα μας, όπου από τους εκατό ΧΑΔΑ που έχουν απομείνει, καταλήγουμε στους περίπου είκοσι, που είναι ο σκληρός πυρήνας, ο οποίος είναι δύσκολο να κλείσει χωρίς νέα έργα, τα οποία θα πάρουν κάποιο χρόνο. Και έχει αποδώσει αποτελέσματα και στη δημιουργία των μεγάλων έργων διαχείρισης απορριμμάτων, ειδικά στη Αττική αλλά όχι μόνο, σε υλοποίηση του περιφερειακού σχεδιασμού. Μέσα στο Φεβρουάριο, θα προχωρήσει η προκήρυξη των έργων αυτών στην Αττική. Θα προχωρήσει μέσα από μια απόλυτα διαφανή διαδικασία συζήτησης με όλους όσους εμπλέκονται. Και με μια διαδικασία, η οποία θα είναι χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες, όντας απόλυτα ανοιχτοί στις νέες τεχνολογίες, αντιλαμβανόμενοι ότι η διαχείριση απορριμμάτων χωρίς ενεργειακή αξιοποίηση δεν έχει κανένα απολύτως νόημα και δεν μπορεί να γίνει, και ταυτοχρόνως χρησιμοποιώντας την καλή πρακτική που υπάρχει σε όλες τις πρωτεύουσες της Ευρώπης.
Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί πολλές φορές στη συζήτηση αυτή αντιδιαστέλουμε τη διαλογή στην πηγή, την οποία θέλουμε, και μπαίνουν δεσμευτικοί στόχοι με αυτό το νομοσχέδιο για το 2015, με την απολύτως απαραίτητη διαχείριση των στερεών αποβλήτων από οργανωμένες μονάδες, με ενεργειακή αξιοποίηση, όπως γίνεται παντού στην Ευρώπη. Δεν μπορεί κάποιος να αντιδιαστείλει τα δύο αυτά ζητήματα και να λέει: «Θα έχουμε διαλογή στην πηγή και δεν θα χρειαστεί να κάνουμε μεγάλα εργοστάσια αξιοποίησης και με ενεργειακή χρήση των υπολειμμάτων αυτών». Είναι προφανές ότι και τα δύο χρειάζονται. Το νομοσχέδιο κάνει πολύ ξεκάθαρη την πυραμίδα, στην οποία αναφέρθηκαν και πολλοί ομιλητές. Πιστεύουμε στην διαλογή στην πηγή. Πιστεύουμε στη ενίσχυση της ανακύκλωσης και έχουμε κάνει σημαντικές ενέργειες για την καλύτερη λειτουργία αυτού του μηχανισμού, ο οποίος έχει προβλήματα, αλλά ταυτοχρόνως, όχι μόνο στο μεγάλο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας, αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας, είναι προφανές ότι χρειάζονται και λύσεις για την τελική αξιοποίηση.
Τέλος, θέλω να κάνω μια αναφορά στην ανάγκη να δώσουμε περισσότερη έμφαση στα καθαρά αναπτυξιακά ζητήματα γύρω από τα απόβλητα. Τα απόβλητα είναι ένας αναπτυξιακός πόρος. Εμείς έτσι τα βλέπουμε. Προφανώς, η διαχείριση τους βελτιώνει τη ζωή του πολίτη. Αλλά η διαχείριση τους με τον σωστό τρόπο, δημιουργεί επενδύσεις, θέσεις εργασίας και βοηθά τις τοπικές κοινωνίες. Γι’ αυτό έχουμε προχωρήσει με προσπάθεια συνεννόησης με τις τοπικές κοινωνίες για τη χωροθέτηση των αποβλήτων. Έτσι, επιχειρούμε να λύσουμε προβλήματα που υπήρξαν στο πρόσφατο παρελθόν και με αυτή τη λογική προχωρούμε, γιατί θεωρούμε ότι είναι μια νέα πηγή εισοδήματος μέσα από επενδύσεις ανάπτυξης νέων τεχνολογιών και τεχνογνωσίας.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, σε μια δύσκολη εποχή, σε μια εποχή όπου οι πόροι λείπουν, σε μια εποχή όπου το στελεχιακό του δυναμικό δεν μπορεί να ανταποκριθεί όσο θα ήθελε στις προκλήσεις των καιρών, επιχειρεί με αυτό το νομοσχέδιο να κάνει μια πολύ μεγάλη τομή, δίνοντας νέες βάσεις στο ζήτημα της ποινικής προστασίας του περιβάλλοντος, στη διαχείριση των απορριμμάτων και ταυτοχρόνως να επιλύσει συγκεκριμένα προβλήματα, που υπάρχουν στη χωροταξία, στο χώρο της ενέργειας, όπως αυτά αποτυπώνονται στο τρίτο μέρος του νομοσχεδίου.
Θα έχουμε την ευκαιρία, αύριο, να συζητήσουμε στα επιμέρους άρθρα. Όμως, θέλω να πιστεύω –και αυτό εκφράστηκε ήδη από τη Βουλή στη μεγάλη της πλειοψηφία- ότι οι βασικές παρεμβάσεις που κάνει αυτό το νομοσχέδιο είναι παρεμβάσεις που βρίσκουν σύμφωνη όλη τη Βουλή και την ελληνική κοινωνία. Γιατί σε μια συγκυρία που η χώρα χρειάζεται καλά νέα, καταφέρνουμε να παντρέψουμε δυο μείζονα ζητήματα, την ανάπτυξη με την απασχόληση που φέρνει μαζί, αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος και του μεγάλου φυσικού πλούτου της χώρας μας.
Ευχαριστώ πολύ.

Ομιλία στη Βουλή

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Wed, 01 Feb 2012 15:43:34 +0000

Άρθρο στην εφημερίδα «Βήμα Της Κυριακής» – Το χρονικό μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Sun, 29 Jan 2012 11:32:15 +0000

Από την υπογραφή του μνημονίου τον Μάιο του 2010, κάθε φορά που υλοποιούνται επίπονα μέτρα, επανέρχεται η ίδια κριτική: δεν το διαπραγματευτήκατε! Είναι μια βαθύτατα λανθασμένη αντίληψη, που είτε απλώς αγνοεί πραγματικά δεδομένα και καταστάσεις, είτε είναι υποκριτική, ψάχνοντας για εύκολες δικαιολογίες για να αποφεύγει τις δύσκολες πολιτικές επιλογές και αποφάσεις που υπαγορεύονται από την τραγική δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.

Το μνημόνιο η χώρα μας το διαπραγματεύτηκε πριν υπογραφεί και το επαναδιαπραγματεύεται κάθε τρίμηνο όταν επικαιροποιείται. Τα βασικά του στοιχεία όμως διαμορφώθηκαν τον Μάιο του 2010. Ας θυμηθούμε τα χαρακτηριστικά εκείνης της περιόδου.

Η Eurostat είχε μόλις ανακοινώσει ότι το έλλειμμα του 2009 βρισκόταν στο 13,6% του ΑΕΠ ή αλλιώς 32 δισ. ευρώ (η διαδικασία αναθεώρησης έληξε τον Νοέμβριο με ένα έλλειμμα κοντά στο 16% του ΑΕΠ).

Το κλίμα και η στάση απέναντι στην Ελλάδα από τα άλλα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, τους πολίτες τους, τους υπόλοιπους διεθνείς εταίρους μας και τις αγορές ήταν απόλυτα αρνητικό. Αποτέλεσμα της παραβίασης έξι συνεχόμενων Προγραμμάτων Σταθερότητας και της ψευδούς αποτύπωσης ενός ελλείμματος στο 6% στις 2 Οκτωβρίου του 2009, όταν όλα τα δεδομένα το έβγαζαν ήδη μεγαλύτερο.

Η πρωτόγνωρη για την Ευρωζώνη απόφαση για τη στήριξη της Ελλάδας μαζί με το ΔΝΤ με το ποσό των 110 δισ. ευρώ, που ως Ελληνική Κυβέρνηση διεκδικούσαμε ως δυνατότητα ήδη από τον Ιανουάριο, είχε ληφθεί μόλις στις 11 Απριλίου του 2010.

Και το πιο πιεστικό από όλα, στις 19 Μαΐου 2010 έληγαν ομόλογα ύψους εννέα δισ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά δεν υπήρχαν και ούτε υπήρχε τρόπος δανεισμού, με τις αγορές πλέον κλειστές ή υπερβολικά ακριβές για την Ελλάδα. Με άλλα λόγια, ούτε τα δεδομένα ούτε ο χρόνος ήταν με το μέρος μας.

Στις 15 Απριλίου 2010 ζητήσαμε από την ΕΕ, την ΕΚΤ, το ΔΝΤ να ξεκινήσουν οι διαβουλεύσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί η απόφαση της 11ης Απριλίου για τον Μηχανισμό Στήριξης. Στις 21 Απριλίου 2010 έφθασαν οι τεχνικές ομάδες της τρόικας και στις 23 Απριλίου η Κυβέρνηση, διά στόματος Πρωθυπουργού, ανακοίνωσε την ανάγκη ενεργοποίησης του μηχανισμού, ύστερα από πολύωρη συζήτηση σε Υπουργικό Συμβούλιο.

Από εκείνη την ημέρα και για τις επόμενες 26 ημέρες μέχρι την 19η Μαΐου, που ήταν η δική μας εσωτερική προθεσμία για τη λήξη των ομολόγων, οι διαπραγματεύσεις περιελάμβαναν:

Τεχνικές διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση των προβλέψεων – χωρίς ακόμη αξιόπιστο στατιστικό σύστημα και χωρίς αναλυτικά στοιχεία για βασικές λειτουργίες του Δημοσίου, όπως π.χ. τη μισθοδοσία, τις δαπάνες των νοσοκομείων, τις κοινωνικές δαπάνες.

Διαπραγματεύσεις για την εξειδίκευση των νομικών και χρηματοοικονομικών δεδομένων και όρων του δανείου.

Πολιτικές διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση του οικονομικού προγράμματος – τα λεγόμενα μέτρα.

Διεθνείς διαπραγματεύσεις για να πεισθούν οι πολιτικές ηγεσίες για τη χρηματοδότηση της Ελλάδας, ειδικά οι χώρες-μέλη του ΔΝΤ, καθώς για πρώτη φορά το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ έπρεπε να λάβει απόφαση για χρηματοδότηση χώρας πάνω από 500% των δικαιωμάτων της.

Φυσικά η έμφαση, και απολύτως δικαιολογημένα, δόθηκε στα δύσκολα δημοσιονομικά μέτρα. Οι εναλλακτικές επιλογές δεν ήταν άπειρες, και οι περιορισμοί πολλοί. Η έμφαση ήταν στην άμεση, «εμπροσθοβαρή» μείωση του ελλείμματος με μέτρα σίγουρου αποτελέσματος.

Παρ’ όλα αυτά καταφέραμε να μετριάσουμε ή να αποφύγουμε τις πιο επώδυνες λύσεις. Διαπραγματευτήκαμε την επέκταση της περιόδου προσαρμογής σε πέντε χρόνια – η μεγαλύτερη που δόθηκε ποτέ σε χώρα -, για να πέσει το έλλειμμα κάτω από το όριο του 3% στο τέλος του 2014. Αποφύγαμε την κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα. Διασώθηκε μέρος του 13ου και του 14ου μισθού στους χαμηλόμισθους του δημόσιου τομέα και στις συντάξεις.

Και οι τελικές αποφάσεις συνδιαμορφώθηκαν από τους υπουργούς που συμμετείχαν στη διαπραγμάτευση, και ελήφθησαν με αίσθημα ευθύνης, ύστερα από πολλές και δύσκολες συζητήσεις στο Υπουργικό Συμβούλιο, και με πλήρη ενημέρωση όλων των υπουργών. Επικυρώθηκαν δε στη Βουλή, με στήριξη και πέραν της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Η διαπραγμάτευση λοιπόν έγινε, και από τότε είναι συνεχής, και λαμβάνει χώρα κάθε τρίμηνο. Ως αποτέλεσμα η χώρα συνεχίζει να εκταμιεύει τις δόσεις του δανείου που της επιτρέπουν να πληρώνει μισθούς και συντάξεις, αλλά και να έχει τον χρόνο για να κάνει τις μεγάλες αλλαγές που τόσο χρειάζεται. Και όσο πετυχαίνουμε τους στόχους μας, μπορούμε και βελτιώνουμε τους όρους δανεισμού, όπως κάναμε με τα επιτόκια, τον χρόνο αποπληρωμής και εν τέλει με την απομείωση του χρέους.

Μετά Χριστόν προφήτες υπάρχουν πολλοί. Και ακόμα περισσότεροι συνωμοσιολόγοι ή όψιμοι επικριτές της μόνης δυνατής λύσης που είχε η χώρα στη δεδομένη στιγμή. Ας έχουμε το πολιτικό θάρρος να υπερασπιστούμε τις επιλογές μας, χωρίς να διστάσουμε να παραδεχτούμε τα λάθη μας.

Το χρωστάμε στις θυσίες και στα όσα έχουν υποστεί και υφίστανται οι Έλληνες πολίτες.

Σημεία ομιλίας στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος Θέμα: Επικαιροποίηση Θεμάτων Ασωπού – Πηνειού – Κάρλας

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Wed, 25 Jan 2012 15:52:17 +0000

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

Ευχαριστώ για τη σημερινή πρόσκληση. Είναι και δική μου επιθυμία και την έχω εκφράσει πολλές φορές να ενημερώνουμε σε κάθε ευκαιρία τις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής για ζητήματα που είναι πολύ σημαντικά για τους πολίτες και την ποιότητα ζωής, αλλά και την ανάπτυξη στην χώρα μας και απαιτούν σίγουρα ευρύτερη συνεννόηση.

Και με αυτή την έννοια είναι σημαντικό να συζητάμε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά προβλήματα στην Βουλή. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε και να θυμίζουμε ότι υπάρχουν πολλά θέματα που αυτή η πολιτεία καλείται να αντιμετωπίσει.

Θέματα που έχουν να κάνουν με τον παρόν και το μέλλον, που σχετίζονται άμεσα με την υγεία, την ευημερία και την πρόοδο των πολιτών.

Και σε αυτή την κατεύθυνση θέλω να επισημάνω ότι το ΥΠΕΚΑ από τη σύστασή του δύο και κάτι χρόνια πριν έθεσε ως στόχο να θέσει ως προϋπόθεση και ως βάση της ανάπτυξης στην χώρα μας το περιβάλλον.

Οι προκλήσεις είναι πολλές, οι καιροί δύσκολοι, όμως, παρά τις δυσκολίες, φυσικά και με καθυστερήσεις και πολλά προβλήματα πόρων και συντονισμού, θεωρώ ότι το ΥΠΕΚΑ έχει καταφέρει να παρουσιάσει ένα πολύ σημαντικό έργο και έχει έναν πολύ πλούσιο απολογισμό για την τελευταία διετία.

Έρχομαι στα θέματα που θέλουμε να παρουσιάσουμε σήμερα: για τον Ασωπό, τον Πηνειό και τη λίμνη Κάρλα.

Αυτό που θέλουμε είναι να απαντήσουμε όσο γίνεται πιο λεπτομερώς στο βασικό ζητούμενο της πρόσκλησης του Προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος, που είναι οι δράσεις και οι ενέργειες του ΥΠΕΚΑ, αλλά και είμαστε έτοιμοι – τόσο εγώ όσο και οι αρμόδιοι Ειδικοί Γραμματείς του Υπουργείου – να παρουσιάσουμε και να συζητήσουμε τα επόμενα βήματα μας.

ΑΣΩΠΟΣ

Είναι γνωστό ότι στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού, λειτουργούν περισσότερες από 1.000 μονάδες βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας, (μεγάλες βιομηχανίες μεταλλουργίας, αλουμινοβιομηχανίας, βυρσοδεψεία, βαφεία, φινιριστήρια υφασμάτων και βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων), χωρίς ωστόσο η περιοχή να είναι χαρακτηρισμένη ως «βιομηχανική ζώνη».

Με άλλα λόγια, στην περιοχή δημιουργήθηκε ένα «άτυπο» βιομηχανικό πάρκο, χωρίς υποδομές και έλεγχο για την απόρριψη των ανεπεξέργαστων υγρών, αποβλήτων, τόσο στον Ασωπό και στους παραπόταμους του, όσο και απ’ ευθείας στον υδροφόρο ορίζοντα μέσω γεωτρήσεων και φρεάτων.

Η υπόθεση της περιβαλλοντικής ρύπανσης στα νερά του Ασωπού δημοσιοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2007, όταν μετρήσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους, και άλλων διαπιστευμένων εργαστηρίων, ανίχνευσαν την παρουσία μεταξύ άλλων και εξασθενούς χρωμίου στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής.

Η ρύπανση συνίσταται στην παρουσία βαρέων μετάλλων (ολικού χρωμίου, εξασθενούς χρωμίου, νικελίου, αρσενικού, μόλυβδου και άλλων), καθώς και νιτρικών, αρκετές φορές πάνω από τις παραμετρικές τιμές που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (οδηγία 98/83/ΕΚ ΚΥΑ Υ2/2600/2001 ΦΕΚ 892 Β 11701). Το θέμα «Ασωπός» κηρύχθηκε από το πρώην Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (νυν Υ.ΠΕ.Κ.Α.) ως περίπτωση «Ειδικής Εθνικής Παρέμβασης» και έδωσε εντολή στην Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) να προβεί στη διενέργεια επιθεωρήσεων και ελέγχων.

Η ουσία, ωστόσο, της λύσης του προβλήματος δεν μπορεί να περιορισθεί στην καταστολή αλλά να επεκταθεί και στην εφαρμογή δράσεων και υλοποίηση έργων που:

Πρώτα από όλα διασφαλίζουν τη δημόσια υγεία
Αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις πηγές μεγάλης ρύπανσης
Βασίζονται στην εγγενή στη νομοθεσία μας “αρχή της πρόληψης”.

Η ουσιαστική – κατά τη γνώμη μας – ανταπόκριση της πολιτείας στο θέμα του Ασωπού ήρθε μόλις στις αρχές του 2010.

Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, η τότε Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής παρουσίασε στα Οινόφυτα το πρόγραμμα του υπουργείου για τη διαχείριση της περιβαλλοντικής κρίσης στον Ασωπό, οι βασικοί στόχοι του οποίου είναι:

Η εξασφάλιση ασφαλούς νερού
Η θεσμική θωράκιση της ευρύτερης περιοχής
Ο αποτελεσματικός έλεγχος των πηγών ρύπανσης (βιομηχανικών, αστικών, αγροτικών) με στόχο την ελαχιστοποίηση των απορριπτόμενων φορτίων
Η εντατικοποίηση των ελέγχων
Η διερεύνηση έργων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει συσσωρευτικά δημιουργηθεί
Η χωρική οργάνωση της περιοχής

Ο ίδιος έχω επισκεφθεί την περιοχή και έχω ενημερωθεί από τον Δήμαρχο Ταναγραίας και τους αρμόδιους φορείς της περιοχής για τα προβλήματα.

Από κοντά συζητήσαμε την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε κάποιους τομείς, αλλά και την υστέρηση που υπάρχει στην επίλυση κάποιων ζητημάτων.

Το ΥΠΕΚΑ έχει ήδη προωθήσει και θα ολοκληρώσει όλες τις αναγκαίες ενέργειες (θεσμικά και ελεγκτικά μέτρα, έργα υποδομών) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρύπανσης στην περιοχή του Ασωπού και την υλοποίηση του προγράμματος παρακολούθησης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής πρόκλησης στην περιοχή Οινοφύτων.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο εφαρμογής του Προγράμματος έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη οι ακόλουθες δράσεις:

Έργα άμεσης προτεραιότητας για την εξασφάλιση ασφαλούς πόσιμου νερού στους κατοίκους:

Σε στενή συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, την Περιφέρεια και τις τοπικές Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης και τους ΟΤΑ έχουν δρομολογηθεί οι απαιτούμενες ενέργειες για την ασφαλή υδροδότηση των κατοίκων της περιοχής με καθαρό πόσιμο νερό και έχουν εξασφαλισθεί οι απαιτούμενοι για το σκοπό αυτό πόροι. Ειδικότερα:

Τα Οινόφυτα ήδη τροφοδοτούνται με νερό του Μόρνου.
Ολοκληρώθηκαν από την ΕΥΔΑΠ οι μελέτες και τα τεύχη δημοπράτησης για τα απαιτούμενα έργα αναβάθμισης του διυλιστηρίου των Οινοφύτων και μεταφοράς νερού από τον Μόρνο, μέσω του διυλιστηρίου Θηβών, σε κοινότητες περιοχής (Νεοχωράκι, Ελαιώνας).
Μετά την ολοκλήρωση των μελετών και τευχών δημοπράτησης η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενέταξε τα σχετικά έργα για χρηματοδότηση, με φορέα υλοποίησης την ΔΕΥΑ Θήβας. Η χρηματοδότηση των έργων γίνεται από το ΥΠΕΚΑ (ΕΠΠΕΡΑΑ) με πιστώσεις που έχουν ήδη εκχωρηθεί στην Περιφέρεια. Έχει ήδη αναδειχθεί ανάδοχος.

Θεσμική θωράκιση:

Εκδόθηκε η ΚΥΑ υπ. αριθμ. 20488/ 19-05-2010 (ΦΕΚ 749 Β/31-05-2010) “Καθορισμός Ποιοτικών Περιβαλλοντικών Προτύπων στον ποταμό Ασωπό και Οριακών Τιμών Εκπομπών υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη απορροής του Ασωπού”, με την οποία καθορίζονται αυστηρά ποιοτικά όρια τόσο για τον Ασωπό όσο και για τις εκπομπές των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων της περιοχής. Με τη θεσμική αυτή ρύθμιση
Καταργήθηκαν αναχρονιστικές διατάξεις, βάσει των οποίων οι βιομηχανίες της περιοχής μπορούσαν να διαθέτουν τα υγρά απόβλητά τους στον Ασωπό
Καταργήθηκε η Κοινή Νομαρχιακή Απόφαση 19649/1979 (ΦΕΚ 1136/Β) με την οποία ο Ασωπός ορίζεται ως αγωγός διάθεσης των βιομηχανικών αποβλήτων στον Ευβοϊκό
Το βάρος της δαπάνης διενέργειας δειγματοληψίας και εργαστηριακής ανάλυσης των δειγμάτων για τη διαπίστωση της τήρησης των θεσμοθετημένων αποδόθηκε στην ελεγχόμενη δραστηριότητα
- Εκδόθηκε η Α.Π. οικ.106072/ 23-08-2010 σχετική Ερμηνευτική Εγκύκλιος Υπουργού ΠΕΚΑ: «Διευκρινήσεις σχετικά με την ορθή εφαρμογή της ΚΥΑ 20488/19-05-20140», με στόχο την ουσιαστική και ορθή εφαρμογή των επιταγών της εν λόγω ΚΥΑ.
- Εκδόθηκε η ΚΥΑ “Συμπλήρωση της οικ. 19652/1906/1999 κοινής Υπουργικής Απόφασης με θέμα “Προσδιορισμός των νερών που υφίστανται νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης – Κατάλογος ευπρόσβλητων ζωνών, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 αντίστοιχα του άρθρου 4 τη ςυπ. Αριθμ. 16190/1335/1997 Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Β 519) όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει” με την οποία χαρακτηρίζεται η λεκάνη του Ασωπού ως ευπρόσβλητη σε νιτρορύπανση περιοχή και διαμορφώνεται κατάλληλο αγροπεριβαλλοντικό πρόγραμμα μέτρων, σε εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας περί νιτρορύπανσης γεωργικής προέλευσης.
- Με το σχέδιο νόμου που συζητάμε αυτές τις μέρες στην Επιτροπή αυτή, για την Ποινική Προστασία του περιβάλλοντος, ενισχύεται περαιτέρω η έννοια και η εφαρμογή της ποινικής ευθύνης. Παράλληλα με την οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη (ενσωματώθηκε στο εθνικό μας δίκαιο με το ΠΔ 148/2009) το θεσμικό αυτό πλαίσιο ενισχύει, με απόλυτο τρόπο, την εφαρμογή της αρχής “ο ρυπαίνων πληρώνει”, αλλά και των αρχών της πρόληψης και της προφύλαξης για μια πιο ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Αυτό μεταξύ άλλων σημαίνει και την άμεση λήψη μέτρων πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς, το κόστος των οποίων βαρύνει πλέον τους ρυπαντές

Εντατικοποίηση των ελέγχων:

Από το 2004 έως το 2010 έχουν γίνει 194 έλεγχοι στην περιοχή και έχουν εκδοθεί 146 πράξεις βεβαίωσης παράβασης. Το συνολικό ύψος των προστίμων που έχουν επιβληθεί ξεπερνούν τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Το 2011 ελέγχθηκαν περισσότερες από 30 δραστηριότητες, ενώ ορισμένες μεγάλες βιομηχανίες επανελέγχθηκαν ως προς τον βαθμό συμμόρφωσής τους στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Εκτός από την εισήγηση προστίμων ύψους άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, δόθηκαν συστάσεις και κατευθύνσεις για περαιτέρω συμμόρφωση.

Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση των βιομηχανιών και των επιχειρήσεων της περιοχής, αλλά η συμμόρφωση και η πρόληψη.

Γι αυτό και όλο το Πρόγραμμα για την προστασία του Ασωπού υποστηρίζεται και από συγκεκριμένα έργα για την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών.

Σημειώνεται ότι, δεδομένης της καθυστέρησης δημιουργίας του Γραφείου Επιθεωρητών Περιβάλλοντος Οινοφύτων, που είχε εξαγγελθεί (ελλείψει θεσμικού πλαισίου) με τον νόμο 4014/2011 (για την Περιβαλλοντική Αδειοδότηση) συστάθηκε νέος Τομέας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος στην ΕΥΕΠ με χωρική αρμοδιότητα στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, με έδρα τα Οινόφυτα, ο οποίος βρίσκεται υπό συγκρότηση και στελέχωση.

Έργα στην ευρύτερη περιοχή για την αναβάθμιση των υποδομών ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων:

Έχουν ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ:

Έργα αποχέτευσης και βιολογικοί καθαρισμοί 24 οικισμών
Έργα ύδρευσης 9 οικισμών

Συνολικού προϋπολογισμού 170 εκ ευρώ. Έργα που σαφώς αποφορτίζουν την περιοχή από πρόσθετες εστίες ρύπανσης και που αναβαθμίζουν την ποιότητα των υδάτων και την ποιότητα της ζωής των κατοίκων.

Σε συμμόρφωση με τη νέα αυστηρή νομοθεσία αρκετές, κυρίως από τις μεγαλύτερες, βιομηχανίες της περιοχής βρίσκονται στη διαδικασία αναβάθμισης των μονάδων επεξεργασίας των υγρών τους αποβλήτων. Είναι ωστόσο, σε εκκρεμότητα ένα πολύ σημαντικό έργο που πρέπει να υλοποιηθεί για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί συνολικά το πρόβλημα της βιομηχανίας που καλείται και πρέπει με κάθε τρόπο να συμμορφωθεί. Και αναφέρομαι στο έργο της κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων.

Το έργο αυτό απαιτεί μια επένδυση για την οποία εξετάζονται όλες οι δυνατότητες χρηματοδότησης σε στενή συνεργασία κυρίως με τον ΣΕΒ και την ΕΥΔΑΠ. Η επένδυση αυτή θεωρούμε ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά κύριο λόγο με ιδιωτικά κεφάλαια δεδομένου ότι πρόκειται για επιχειρηματική δραστηριότητα. Υπάρχουν, ωστόσο, αντικειμενικές δυσκολίες στην εξεύρεση επενδυτή σε αυτή την φάση της οικονομικής συγκυρίας.

Με δεδομένη τη σημασία ενός τέτοιου έργου για την οριστική επίλυση προβλημάτων της περιοχής, αλλά και την απουσία άλλων αναγκαίων υποδομών το ΥΠΕΚΑ εξετάζει όλες τις δυνατότητες υποβοήθησης αυτής της επένδυσης.

Αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημιάς:

Το ΥΠΕΚΑ προτίθεται να προωθήσει το δύσκολο εγχείρημα της σταδιακής αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει προκληθεί.

Για το σκοπό αυτό:

Έχουμε διερευνήσει την έκταση της υποβάθμισης και τη δυνατότητα εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων αποκατάστασης.
Έχει ολοκληρωθεί η προκαταρκτική σχετική επεξεργασία, στόχος της οποίας είναι ο προσδιορισμός και ιεράρχηση των σκόπιμων ενεργειών και η διαμόρφωση συγκεκριμένων και εφικτών προγραμμάτων αποκατάστασης, τα οποία εν συνεχεία θα ενταχθούν για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.

Έχει ειπωθεί πολλές φορές – και ίσως έχει παρεξηγηθεί αλλά είναι μια πραγματικότητα – ότι η μέτρηση της ποσότητας του χρωμίου, γύρω από τα διεθνώς (στην περίπτωσή μας Ευρωπαϊκά) αποδεκτά επίπεδα δεν είναι τεχνικά μία εύκολη υπόθεση. Πιστεύουμε ότι οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας κάνουν όσο καλύτερα μπορούν τη δουλειά τους για την παροχή των αρτιότερων και ασφαλέστερων μετρήσεων.

Ως ΥΠΕΚΑ στηρίζουμε με ό,τι μέσο διαθέτουμε την πρόοδο σε αυτό τον τομέα.

Μέσω της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων το ΥΠΕΚΑ συμμετέχει στην ερευνητική δράση του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+2010 με τίτλο “Χρώμιο στα υπόγεια νερά της λεκάνης του Ασωπού: τεχνολογίες και μέτρα αποκατάστασης” (LIFE10 ENV/GR/000601). Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 2,7 εκατομμυρίων ευρώ έχει διάρκεια 4 έτη (2011-2015). Στο έργο αυτό συμμετέχει και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και το Πολυτεχνείο Κρήτης.

Στόχος είναι ο καθορισμός ανώτερων αποδεκτών τιμών για το χρώμιο στα υπόγεια υδατικά συστήματα της λεκάνης απορροής Ασωπού σε εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας για την προστασία των υπογείων υδάτων. Στο πλαίσιο του έργου θα εφαρμοστούν κατάλληλες τεχνολογίες επεξεργασίας για τον έλεγχο των υψηλών συγκεντρώσεων του ολικού και εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια ύδατα.

Χωρικός σχεδιασμός και οργάνωση της περιοχής:

Ένα πολύ σημαντικό βήμα για την περιοχή – ειδικά στην απουσία αρχικού σχεδίου για τη δημιουργία της Βιομηχανικής Περιοχής – είναι ο καθορισμός χρήσεων γης και οριοθέτηση των βιομηχανικών ζωνών, στο πλαίσιο της εκπόνησης των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων των Δήμων:

Θήβας
Σχηματαρίου
Αυλίδας

σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων και των στόχων που τέθηκαν στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τη διαχείριση του περιβαλλοντικού κινδύνου της ευρύτερης περιοχής.

Τα ΓΠΣ αυτά ολοκληρώθηκαν σε συνεργασία με το ΥΠΕΚΑ και έτσι διαθέτουμε σήμερα μια οργάνωση των βιομηχανικών περιοχών κατά τον πλέον αξιόπιστο τρόπο.

Η αρμόδια υπηρεσία (ΔΙΠΕΧΩ) προκειμένου να χωροθετήσει νέες βιομηχανίες εντός της λεκάνης του Ασωπού εφαρμόζει τις κατευθύνσεις του «Ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τη βιομηχανία και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού», καθώς και των ΓΠΣ που έχουν ήδη εγκριθεί.

Επιπρόσθετα, για την περιοχή των Οινοφύτων, που δεν έχει ακόμη ΓΠΣ, και μέχρι την ολοκλήρωση της Ειδικής Χωρικής Παρέμβασης (ΠΕΧΠ), η διαχείριση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων ρυθμίζεται με το πλαίσιο της υπό θεσμοθέτησης Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) Οινοφύτων.

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει τις δυνατότητες υποστήριξης του Δήμου Τανάγρας προκειμένου να ανατεθεί άμεσα η εκπόνηση και του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου που εκκρεμεί.

Τέλος, για το βασικό θέμα της οργάνωσης της βιομηχανικής περιοχής συνεργαζόμαστε με το αρμόδιο Υπουργείο Ανάπτυξης για την υλοποίηση Επιχειρηματικών Βιομηχανικών Πάρκων στην περιοχή.

Υιοθέτηση σχεδίου για την ορθή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων:

Το ΥΠΕΚΑ βρίσκεται σε διαδικασία εκπόνησης νέου Εθνικού σχεδιασμού Διαχείρισης Επικινδύνων Αποβλήτων. Για την υλοποίηση του νέου Εθνικού Σχεδιασμού έχει προκηρυχτεί και ανατεθεί η εκπόνηση υποστηριχτικής μελέτης για την χωροθέτηση των ΧΥΤΕΑ και εγκαταστάσεων επεξεργασίας ΕΑ εντός επικρατείας.

Το ΥΠΕΚΑ αυτή την περίοδο είναι στο στάδιο του προσδιορισμού των κατάλληλων περιοχών για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και την τελική διάθεση των επικινδύνων αποβλήτων, μετά την παραλαβή των πρώτων παραδοτέων από τον ανάδοχο ΕΠΕΜ Α.Ε του έργου «Μελέτη για τον Προσδιορισμό Κατάλληλων Περιοχών για Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας και Τελικής Διάθεσης Επικινδύνων Αποβλήτων».

Αποτελεί προτεραιότητα, με βάση τον υπό εκπόνηση νέο Εθνικό Σχεδιασμό, η δρομολόγηση της χωροθέτησης και πραγματοποίησης των απαιτούμενων εγκαταστάσεων διαχείρισης επικινδύνων απόβλητων για την οριστική και διαρκή λύση του ζητήματος της ορθής διαχείριση τους.

Με τον τρόπο αυτό θα περιορισθεί το φαινόμενο της παράνομης απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων σε ρέματα, λατομεία, δάση και αλλού και θα αντιμετωπισθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο το πρόβλημα της σημειακής ρύπανσης.

Νέα μέτρα:

Κατά την παρακολούθηση την επίτευξη των ορίων και ποιοτικών παραμέτρων για την απόρριψη υγρών βιομηχανικών αποβλήτων σύμφωνα με την ΚΥΑ του Ασωπού, διαπιστώθηκε ελλιπής συμμόρφωση των βιομηχανιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που χορηγήθηκαν από τις αρμόδιες αδειοδοτούσες υπηρεσίες, έως σήμερα μόνο το 50% εξ αυτών έχει συμμορφωθεί (30 μονάδες), ενώ, σύμφωνα με την εν λόγω ΚΥΑ όφειλαν να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία τροποποίησης των ΑΕΠΟ τους, έως το τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2011

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει εκ νέου προτάσεις του ΣΕΒ και του Συνδέσου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας σχετικά με τις προϋποθέσεις επίτευξης των στόχων της εν λόγω ΚΥΑ. Ειδικότερα συζητούνται ζητήματα παροχής νερού καλής ποιότητας για :

αστική χρήση,
για τη βιομηχανία και
την άρδευση,

Εξετάζει, επιπρόσθετα, την υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης πρότασης για τη δημιουργία μιας κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων, το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της οποίας θα επιμερισθούν οι βιομηχανίες που είναι συνυπεύθυνες για τη ρύπανση.

Προσωρινή διάθεση υγρών βιομηχανικών αποβλήτων:

Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει επίσης πρόταση της ΕΥΔΑΠ, σχετικά με τη δυνατότητα διάθεσης των υγρών αποβλήτων ορισμένων μικρών μονάδων, με σαφές, προσωρινό χαρακτήρα, στην εγκατάσταση επεξεργασίας της Μεταμόρφωσης μέσω μεταφοράς με βυτιοφόρα σε συνεργασία με το αρμόδιο ΥΠΥΜΕΔΙ.

Σχετικά με την παραπάνω πρόταση επισημάνθηκε η ανάγκη για την περαιτέρω διερεύνηση της δυνατότητας εφαρμογής της, καθώς επίσης ότι απαιτείται η διαμόρφωση ενός καθ’ όλα αξιόπιστου συστήματος μεταφοράς και απόρριψης υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη Μεταμόρφωση μέσω συστήματος διαπίστευσης της όλης διαδικασίας, και ελέγχου του κόστους, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΥΔΑΠ μπορεί να δεχθεί στη Μεταμόρφωση έως 500-600 βυτιοφόρα την ημέρα.

ΚΑΡΛΑ

Η επαναδημιουργία της λίμνης, ένα κατ εξοχή περιβαλλοντικό έργο, αφορά στη επαναδημιουργία μίας μεγάλης υγροτοπικής έκτασης (λίμνης περιβαλλόμενης από ζώνες ειδικής διαχείρισης) και περιλαμβάνει έργα δημιουργίας της λίμνης, συμπληρωματικά έργα, έργα περιβαλλοντικής ανάδειξης, έργα κατασκευής αρδευτικών δικτύων. Να υπενθυμίσουμε ότι η λίμνη είχε αποξηρανθεί το 1962.

Συνολικά περιλαμβάνει την κατασκευή των εξής:

Τεχνητή λίμνη μέσου βάθους 4,5 m και έκτασης 38.000 στρ.
Συλλεκτήρες για την τροφοδοσία της λίμνης
Αντλιοστάσια ομβρίων υδάτων
Έργα υδροδότησης από χειμερινά νερά Πηνειού
Υγροβιότοπος (καθαρισμός υδάτων πριν την είσοδο στη λίμνη )
Έργα οικοτουριστικής ανάπτυξης
Έργα ορεινής υδρονομίας
Έργα μεταφοράς νερού από τη λίμνη προς τις γειτνιάζουσες πεδινές περιοχές
Αρδευτικά έργα
Έργα ενίσχυσης ύδρευσης μείζονος περιοχής Βόλου

Με την ολοκλήρωση του έργου της επαναδημιουργίας της λίμνης, αποφορτίζεται ο υπόγειος υδροφορέας, που έχει επιβαρυνθεί από γεωτρήσεις που χρησιμοποιούνται για άρδευση. Με την επαναδημιουργία της λίμνης ο υπόγειος υδροφορέας θα εξυπηρετεί πλέον την ευρύτερη περιοχή του Βόλου με νερό ύδρευσης, ενώ το νερό της λίμνης εκτός από την υποστήριξη του οικοσυστήματος θα χρησιμοποιείται και για την άρδευση των παρακείμενων περιοχών.

Η περιοχή είναι προστατευόμενη με βάση την Οδηγία 2000/60/ΕΚ, και κατατάσσεται:

Στις προστατευόμενες περιοχές πόσιμου νερού – Υπόγεια Υδατικά Συστήματα (Σύστημα Λάρισας Κάρλας, για την ύδρευση των Δήμων Βόλου, Αγιάς, Ρήγα Φεραίου, Κιλελέρ και Σύστημα Μαυροβουνίου-Κάρλας για την ύδρευση των Δήμων Ρήγα Φεραίου, Βόλου)
Στις περιοχές δικτύου Natura 2000 (Ειδική Ζώνη Διαχείρισης η Περιοχή Κάρλα-Μαυροβούνι-Κεφαλόβρυσο Βελεστίνου-Νεοχώρι και Ζώνες Ειδικής Προστασίας η Περιοχή Όρος Μαυροβούνι και η Περιοχή Ταμιευτήρων Πρώην Λίμνης Κάρλας)
Στις ευπρόσβλητες Ζώνες σε Νιτρορρύπανση (Η λίμνη Κάρλα εντάσσεται στο Πεδίο Θεσσαλίας με βάση το Πρόγραμμα Δράσης)

Στο πλαίσιο της τυπολογίας και του χαρακτηρισμού των επιφανειακών υδατικών συστήματα βάση της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ:

Η λίμνη Κάρλα κατατάσσεται στα Ιδιαιτέρως Τροποποιημένα Υδατικά Συστήματα, διότι ο χαρακτήρας του σώματος μεταβλήθηκε ουσιαστικά λόγω υδρομορφολογικών αλλοιώσεων από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Επιπλέον, έχουν οριοθετηθεί 2 τάφροι ως Τεχνητά Υδατικά Συστήματα και τα οποία σχετίζονται με τη λίμνη Κάρλα.

Το ΥΠΕΚΑ, έχει την ευθύνη:

Για την εκπόνηση και παρακολούθηση της εφαρμογής της Διαχειριστικής Μελέτης (τα πρώτα αποτελέσματα της οποίας έχουν ήδη τεθεί σε διαβούλευση) και
Για την έκδοση και παρακολούθηση του Προεδρικού Διατάγματος προστασίας της ευρύτερης περιοχής (Κάρλας-Μαυροβουνίου-Κεφαλόβρυσου) το οποίο έχει ετοιμαστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ και θα βγει σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Σε αυτό θα περιλαμβάνεται και η διαχείριση του περιβαλλοντικού έργου μετά την ολοκλήρωσή του και παραλαβή του.

Σημειώνεται ότι με βάση τη μελέτη “Μαθηματική Προσομοίωση της τροφικής κατάστασης του ταμιευτήρα Κάρλας» (2003), ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει ότι η κατάσταση της λίμνης σε συνθήκες πλήρους λειτουργίας θα είναι μεσοτροφική έως ευτροφική. Δηλαδή, η λίμνη θα έχει ζωή, που είναι και ο πιο ενδεδειγμένος οικολογικά τρόπος λειτουργίας του νέου οικοσυστήματος.

Θέλω να τονίσω στο σημείο αυτό ότι η επίτευξη των ποιοτικών στόχων που έχουν τεθεί για τα νερά της λίμνης προϋποθέτουν την πλήρη λειτουργικότητα του συστήματος και κατά συνέπεια κάθε αναφορά στη σημερινή κατάσταση της λίμνης Κάρλας πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι αντιστοιχεί σε μια μεταβατική κατάσταση ενός έργου που βρίσκεται σε εξέλιξη, με απουσία προς το παρόν κρίσιμων για την ποιότητα της λίμνης έργων. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί το έργο του τεχνητού υγροτόπου ο οποίος θα επεξεργάζεται τα στραγγίδια της πεδινής λεκάνης (όχι του Πηνειού) και τα οποία μέσω άντλησης τροφοδοτούν τον ταμιευτήρα. Επίσης δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί το αρδευτικό δίκτυο το οποίο θα συμβάλει στην καλύτερη ανανέωση των νερών της λίμνης. Αυτό το έργο είχε καθυστερήσει λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, όμως πλέον βρίσκεται σε εξέλιξη, υπάρχει εγκατεστημένη εργολαβία, καθώς υπάρχει χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Αλέξανδρος Μπαλτατζής

Παρά το ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί τα έργα, η εισαγωγή νερών στον ταμιευτήρα ξεκίνησε δοκιμαστικά το Δεκέμβριο του 2010 (με απαίτηση των αγροτών της περιοχής). Σήμερα η υδροδότηση του ταμιευτήρα πραγματοποιείται:

Με νερά από τον Πηνειό,
Με στραγγίσματα των χαμηλών περιοχών της λεκάνης Κάρλας, στα οποία είναι αναμεμειγμένα και (επεξεργασμένα) βιομηχανικά απόβλητα μέσω των υφιστάμενων τάφρων των Τ.Ο.Ε.Β. Πηνειού και Κάρλας, χωρίς ωστόσο τα στραγγίδια αυτά να υφίστανται την επεξεργασία του υγροτόπου.

Άρα σε καμία περίπτωση δεν έχουμε ακόμα πλήρη ανάπτυξη της λίμνης και του οικοσυστήματος που αυτή θα φιλοξενήσει καθώς εκκρεμεί η ολοκλήρωση των έργων.

Για την προστασία της λίμνης και την επίτευξη των ποιοτικών στόχων το ΥΠΕΚΑ με βάση το προσχέδιο της Μελέτης Διαχείρισης ττων υδατικών πόρων της περιοχής ολοκληρώνει τη διαμόρφωση ενός προγράμματος μέτρων βάσει της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και το οποίο θα τεθεί άμεσα (εντός του Φεβρουαρίου) σε διαβούλευση. Στα μέτρα περιλαμβάνονται και πολλά από αυτά που έχουν προταθεί από αρμόδιους φορείς και έχουν προκύψει και από τις πρωτοβουλίες αυτής της Επιτροπής.

Τα μέτρα στοχεύουν κατ’ αρχήν στην επίτευξη καλού υδατικού δυναμικού του υδατικού συστήματος Κάρλας, που όπως ήδη αναφέρθηκε θα αντιστοιχεί σε μια μεσοτροφική έως ευτροφική κατάσταση.

Παράλληλα για την παρακολούθηση της ποιοτικής κατάστασης των νερών της λίμνης θα εγκατασταθεί επαρκές σύστημα παρακολούθησης, το οποίο θα βρίσκεται σε συνάφεια με το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης χωρίς ωστόσο να περιορίζεται σ αυτό. Θα αξιοποιηθούν για το σκοπό αυτό και οι προτάσεις του φορέα της Κάρλας.

ΠΗΝΕΙΟΣ

Ο Πηνειός δέχεται πιέσεις από όλων των ειδών τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στους νομούς Τρικάλων, Καρδίτσας και Λάρισας και απορρίπτουν υγρά και στερεά απόβλητα. Μεγάλο πρόβλημα ρύπανσης προκαλούν τα απόβλητα των τυροκομείων, καθώς και η διάχυτη ρύπανση κύρια από νιτρικά.

Οι διαπιστώσεις αυτές έχουν επιβεβαιωθεί τόσο από ελέγχους όσο και στο πλαίσιο της εκπόνησης των Σχεδίων Διαχείρισης.

Στο πλαίσιο αυτό το ΥΠΕΚΑ θεσμοθέτησε αυστηρά Ποιοτικά Περιβαλλοντικά Πρότυπα στον Πηνειό και σε όλα τα επιφανειακά Υδάτινα Σώματα της χώρας και βρίσκονται υπό διαμόρφωση οι Οριακές Τιμές Εκπομπών των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη του Πηνειού. Σταδιακά θα ελεγχθεί η ρύπανση μέσω συστήματος παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων, τόσο με το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης όσο και με συμπληρωματικά προγράμματα.

Το ΥΠΕΚΑ έχει προχωρήσει την εκπόνηση του Σχεδίου Διαχείρισης της Λεκάνης του Πηνειού.

Τα πρώτα αποτελέσματα της Μελέτης Διαχείρισης έχουν τεθεί σε διαβούλευση.

Στην μελέτη μεταξύ άλλων έχουν καταγραφεί όλες οι βασικές πηγές ρύπανσης οι οποίες είναι:

Σημειακές:

Αστικά υγρά απόβλητα
Βιομηχανικές εγκαταστάσεις
Κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις
Ιχθυοκαλλιέργειες
ΧΥΤΑ
ΧΑΔΑ

Και διάχυτες:

Γεωργικές δραστηριότητες
Κτηνοτροφικές δραστηριότητες
Αστικά υγρά απόβλητα

Ως προς την Οικολογική Κατάσταση Επιφανειακών Υδάτινων Σωμάτων (Η εκτίμηση στηρίζεται σε πρόγραμμα παρακολούθησης βιολογικών παραμέτρων του ΕΛΚΕΘΕ και σε παρακολούθηση Φ/Χ παραμέτρων 3 ετών – Γενικό Χημείο του Κράτους) έχουμε τα εξής δεδομένα:

Σε σύνολο 64 ποτάμιων υδάτινων σωμάτων στην υδρολογική λεκάνη Πηνειού:

Ποσοστό της τάξης του 1% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε υψηλή οικολογική κατάσταση (1 ποτάμιο υδάτινο σώμα: τμήμα του Πορταϊκού ποταμού)
Ποσοστό της τάξης του 11% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε καλή οικολογική κατάσταση (7 ποτάμια υδάτινα σώματα: τμήμα του Σμολιώτικου ρέματος, τμήμα του ρέματος Καρκατσέλι και Ελασσονίτικος ποταμός (παραπόταμοι Τιταρήσιου), τμήμα του ποταμού Ενιπεύς, τμήμα του ποταμού Ληθαίου, παραπόταμος του Νεοχωρίτη ποταμού και Μαλακασιώτικο ρέμα)
Ποσοστό της τάξης του 59% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε μέτρια οικολογική κατάσταση (37 ποτάμια υδάτινα σώματα: 6 τμήματα του Πηνειού ποταμού, 3 τμήματα του Τιταρήσιου ποταμού, τμήμα του ποταμού Σοφαδίτη, τμήμα του Κουσμπασανιώτικου ρέματος, τμήμα του ποταμού Καλέντζη (παραπόταμος του Ενιπέα), 2 τμήματα του Φαρσαλιώτη ποταμού (παραπόταμος Σοφαδίτη), τάφρος Ξυνιάδας, δυτική κοίτη Τρικάλων, τμήμα του ποταμού Ληθαίου, τμήμα του Πορταϊκού ποταμού, Νεοχωρίτης ποταμός κ.α.)
Ποσοστό της τάξης του 20% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε ελλιπή οικολογική κατάσταση (13 ποτάμια υδάτινα σώματα: 6 τμήματα του Πηνειού ποταμού, τμήμα του Τιταρήσιου ποταμού, 2 τμήματα του ποταμού Ενιπέα, τμήμα του ποταμού Καλέντζη (παραπόταμος του ποταμού Ενιπέα), τμήμα του ποταμού Σοφαδίτη και 2 τμήματα του ποταμού Ληθαίου).
Ποσοστό της τάξης του 1% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε κακή οικολογική κατάσταση (1 ποτάμιο υδάτινο σώμα: τμήμα του Πηνειού ποταμού ανάμεσα στον ρουφράκτη Γυρτώνης και την πόλη της Λάρισας).
ποσοστό της τάξης του 8% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε άγνωστη οικολογική κατάσταση.

Τα κύρια θέματα που θα αντιμετωπισθούν στο Πρόγραμμα Μέτρων του Προσχεδίου Διαχείρισης της Λεκάνης Πηνειού περιλαμβάνουν:

Διαχείριση προσφοράς και ζήτησης νερού με αιχμή την άρδευση
Μείωση υπεράντλησης και ποιοτικής υποβάθμισης υπόγειων υδατικών συστημάτων
Μείωση απολήψεων επιφανειακών νερών και διασφάλιση οικολογικής παροχής στα ποτάμια
Αποκατάσταση της χημικής κατάστασης των επιφανειακών νερών, όπου υπάρχει πρόβλημα.
Αντιμετώπιση λοιπων ποιοτικών προβλημάτων επιφανειακών και υπόγειων νερών με αιχμή την αντιμετώπιση της νιτρορρύπανσης
Εξορθολογισμός υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων που σχετίζονται με υπηρεσίες νερών (ύδρευση, άρδευση, αποχέτευση) και συντονισμός από τη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που θα έχει την ευθύνη εφαρμογής του Σχεδίου Διαχείρισης

Το πρώτο σχέδιο του προγράμματος μέτρων αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση στα τέλη του επόμενου μήνα στο πλαίσιο του προγράμματος διαβούλευσης του Προσχεδίου Διαχείρισης

Στο πλαίσιο κατάρτισης των σχεδίων διαχείρισης θα προταθούν μέτρα αντιμετώπισης των ποιοτικών και ποσοτικών ζητημάτων που εντοπίζονται στη λεκάνη του Πηνειού και τα οποία αφορούν σε:

Βασικά μέτρα που απορρέουν από την εφαρμογή σχετικών Ευρωπαϊκών Οδηγιών (προστασία υπόγειων υδάτων (Οδηγία 2006/118/ΕΚ), ύδατα κολύμβησης (Οδηγίες 76/160/ΕΟΚ, 2006/7/ΕΚ), ορνιθοπανίδα και οικότοποι (Οδηγία 2009/147/ΕΟΚ, Οδηγία 92/43/ΕΟΚ), πόσιμο νερό (Οδηγίες 80/778/ΕΟΚ, 98/83/ΕΚ) κλπ) και

Συμπληρωματικά μέτρα όπου τα βασικά μέτρα εκτιμάται ότι δεν επαρκούν για την επίτευξη των στόχων που τίθενται (καλή κατάσταση) για κάθε σώμα όπως:

Νομοθετικά μέτρα, Διοικητικά μέτρα, Οικονομικά ή φορολογικά μέτρα, Περιβαλλοντικές συμφωνίες μετά από διαπραγμάτευση, Μέτρα ελέγχου εκπομπής ρύπων, Κώδικες ορθής γεωργικής πρακτικής, Ανασύσταση και Αποκατάσταση περιοχών υγροβιοτόπων, Μέτρα ελέγχου απολήψεων, Μέτρα διαχείρισης της ζήτησης, Μέτρα αποτελεσματικότητας και επαναχρησιμοποίησης, Έργα δομικών κατασκευών, Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, Έργα αποκατάστασης υφιστάμενων υποδομών, Τεχνητός εμπλουτισμός υπόγειων νερών, Εκπαιδευτικά μέτρα, Έργα έρευνας, μέτρα ανάπτυξης και επίδειξης, Μέτρα για τα ιζήματα, Λοιπά σχετικά μέτρα.

Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι για πολλά από τα μέτρα με προφανή χρησιμότητα αν όχι αναγκαιότητα δεν περιμένουμε την ολοκλήρωση των Διαχειριστικών σχεδίων. Να αναφέρω ότι έχουν ήδη ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ 16 έργα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, προϋπολογισμού 122 εκ ευρώ. Με την υλοποίησή τους εξυπηρετείται το 70% του πληθυσμού ελαχιστοποιώντας την πίεση από αυτή την πηγή ρύπανσης.

Κοινή δήλωση με ΥΠΟΜΕΔΙ για την επέκταση Μετρό Θεσσαλονίκης έως Καλαμαριά

Γιώργος Παπακωνσταντίνου — Mon, 23 Jan 2012 13:58:58 +0000

Η ένταξη του έργου της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης μέχρι την Καλαμαριά στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη», είναι ένα σημαντικό γεγονός. Με την υλοποίηση του έργου αυτού αναβαθμίζεται σημαντικά η ποιότητα ζωής των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, βελτιώνονται δραστικά οι συνθήκες κυκλοφορίας στην πόλη, αλλά και μειώνεται πολύ η επιβάρυνση προς το περιβάλλον και την ατμόσφαιρα. Πιστεύουμε ότι το έργο θα προχωρήσει με τους ρυθμούς που απαιτείται για την απορρόφηση των πόρων και σύντομα οι πολίτες της Θεσσαλονίκης θα επωφεληθούν από την υλοποίηση ενός τόσο μεγάλου και σημαντικού έργου.