Η «βόμβα» για το μέλλον της ΔΕΗ στην περιοχή

Πριν μερικές ημέρες είδε τη δημοσιότητα το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της ΔΕΗ, το οποίο υποβλήθηκε για έγκριση στο τελευταίο Διοικητικό της Συμβούλιο. Το σχέδιο αυτό επιβεβαιώνει τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις που είχε κάνει προεκλογικά το ΠΑΣΟΚ για το μέλλον της ΔΕΗ, αλλά και ειδικότερα αποτελεί μία «βόμβα» για την περιοχή μας.

Δύο είναι τα πιο βασικά στοιχεία της πρότασης αυτής που πρέπει να κρατήσουμε: το νέο προτεινόμενο σχήμα για την επιχείρηση, και το μέλλον του λιγνίτη και των σταθμών στην περιοχή μας.

Σχετικά με το νέο εταιρικό σχήμα για την επιχείρηση, η πρόταση προβλέπει τη ριζική αλλαγή του σημερινού καθετοποιημένου μοντέλου επιχείρησης με τη μετατροπή του σε ένα σχήμα με πολλές ανεξάρτητες θυγατρικές. Χωριστές Ανώνυμες Εταιρίες για την παραγωγή, τη μεταφορά, τη διανομή, τα λιγνιτωρυχεία, τις ανανεώσιμες πηγές, κ.α.. Το «σπάσιμο» αυτό έχει προφανή στόχο: τον τεμαχισμό της δημόσιας επιχείρησης για την εκποίηση των πιο κερδοφόρων δραστηριοτήτων. Η πρόβλεψη που είχαμε κάνει προεκλογικά πως η ΝΔ θα προχωρήσει στη μείωση του ποσοστού του δημοσίου κάτω του 51% επιβεβαιώνεται μέσω του νέου εταιρικού σχήματος.

Να σημειωθεί δε πως αυτός ο «τεμαχισμός» δεν αποτελεί Ευρωπαϊκή κατεύθυνση, όπως εσφαλμένα πολλοί ισχυρίζονται. Οι κατευθύνσεις των Ευρωπαϊκών Οδηγιών για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας καλύπτονται από διαφορετικών ειδών διαχωρισμό δραστηριοτήτων (π.χ. πλήρη ή μερικό, νομικό ή ιδιοκτησιακό) και δεν υποχρεώνεται καμία χώρα να προχωρήσει σε «σπάσιμο» της κυρίαρχης επιχείρησης όπως αυτό που προτείνεται σήμερα από τη ΔΕΗ.

Σχετικά με το λιγνίτη και τους σταθμούς στην περιοχή, το μέλλον σύμφωνα με την πρόταση προδιαγράφεται δραματικό. Το σενάριο «στόχου» της πρότασης προβλέπει μείωση του μεριδίου παραγωγής του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα από το σημερινό 60% στο 23% το 2020. Ένα δε εναλλακτικό σενάριο προβλέπει τη μείωση του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα στο 7% το 2020! (δες σχετικό διάγραμμα).

Προσέξτε: η προβλεπόμενη μείωση της σημασίας του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα δεν οφείλεται στην αύξηση «καθαρών» πηγών ενέργειας όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι ΑΠΕ σύμφωνα και με τα δύο σενάρια αυξάνουν το ποσοστό τους από το σημερινό 9% στο 17%-18%. Ο λιγνίτης αντικαθίσταται από ένα άλλο ρυπογόνο ορυκτό καύσιμο, τον λιθάνθρακα, του οποίου το μερίδιο προβλέπεται να αυξηθεί από μηδέν σήμερα σε 30% ή 31% ανάλογα με το σενάριο!

Ο λιθάνθρακας, όπως είναι γνωστό, δεν παράγεται στη χώρα μας. Ο μακροχρόνιος σχεδιασμός της ΔΕΗ συνεπώς προβλέπει την εισαγωγή του, κυρίως από την Κίνα. Σύμφωνα, λοιπόν, με τη ΔΕΗ, θα αντικαταστήσουμε ένα εθνικό καύσιμο με ένα εξίσου ρυπογόνο αλλά εισαγόμενο καύσιμο. Δεν θα έχουμε κανένα περιβαλλοντικό πλεονέκτημα, και αντίθετα θα αυξηθεί κατακόρυφα η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας μας, με τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις για τη δική μας περιοχή.

Ποιες είναι αυτές οι επιπτώσεις για την περιοχή μας; Στον μακροχρόνιο σχεδιασμό της η ΔΕΗ προβλέπει την απόσυρση περίπου 1800 MW ως το 2014 από τα οποία κοντά στα 1000 MW θα είναι από την Κοζάνη και την Πτολεμαϊδα. Απόσυρση του ΑΗΣ Πτολεμαϊδας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ το 2010, του ΑΗΣ Πτολεμαϊδας ΙV το 2011, μίας ακόμη λιγνιτικής μονάδας στον ΑΗΣ Καρδιάς το 2014…Και τι προβλέπεται ως αντικατάσταση στην περιοχή; Μόνο μία λιγνιτική μονάδα 250-450 MW στην Κοζάνη ή Πτολεμαϊδα το 2012.

Όλοι γνωρίζουμε πως ο λιγνίτης ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος της εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου στη χώρα μας. Και είναι επίσης γνωστό πως η Ελλάδα, με βάση το Πρωτόκολλο του Κιότο έχει αναλάβει την υποχρέωση να συγκρατήσει την περίοδο 2007-2012 τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στο 25% σε σχέση με το 1990. Ήδη δε από το 2006 έφτασε στο 24%. Η χώρα μας έχει επίσης δεσμευτεί ότι ως το 2010 θα καλύπτει το 20% των αναγκών της σε ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά), αλλά ως τώρα μόλις έχει φτάσει στο 10%.

Είναι συνεπώς προφανές πως μπροστά μας έχουμε μία δύσκολη περίοδο, καθώς μπαίνουμε σταδιακά στη μεταλιγνιτική εποχή. Οι αλλαγές στη δική μας περιοχή θα είναι τεράστιες. Όμως ο μακροχρόνιος σχεδιασμός της ΔΕΗ – και της κυβέρνησης εάν τον υιοθετήσει -είναι σε εντελώς λάθος κατεύθυνση.

Θα έπρεπε να επενδύει μαζικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες. Θα έπρεπε να προετοιμάζει την περιοχή μας για τη διαφοροποίηση της οικονομίας της ενθαρρύνοντας επιχειρηματικές δραστηριότητες σε αυτές τις νέες μορφές ενέργειας. Θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει ορθολογικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνα τα σημαντικά αποθέματα λιγνίτη που εξακολουθεί να έχει η περιοχή. Και βέβαια θα έπρεπε τέλος να αναλάβει τις ευθύνες της για τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος και της υγείας των κατοίκων – ευθύνες που σήμερα δεν αναλαμβάνει.

Αντί γι’ αυτό η ΔΕΗ προτείνει ένα παρωχημένο και περιβαλλοντικά χρεοκοπημένο μοντέλο ανάπτυξης. Ένα μοντέλο με το οποίο δεν μειώνεται η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Απλώς ένα καύσιμο που εξορύσσεται στη χώρα μας – ο λιγνίτης – αντικαθίσταται με ένα άλλο που εισάγεται – τον λιθάνθρακα. Με τον τρόπο αυτό αυξάνει κατακόρυφα την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας και καταδικάζει την περιοχή μας.

Σε αυτήν την πορεία η ΔΕΗ θα μας βρει όλους απέναντι: τους εργαζομένους στη ΔΕΗ, την τοπική κοινωνία. Και οι πολιτικοί του νομού θα κριθούν από τη θέση που θα πάρουν στο κορυφαίο αυτό για την περιοχή μας ζήτημα.

2006

2020

Λιγνίτης

0,61

0,07

Λιθάνθρακας

0

0,31

Φυσικό αέριο

0,13

0,29

ΑΠΕ

0,09

0,17

Εισαγωγές

0,17

0,16

* Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου είναι Βουλευτής Ν. Κοζάνης με το ΠΑΣΟΚ