Είναι ικανοποιητική η πορεία προς την πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με την Ευρωπαϊκή;

Η Ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια πέτυχε αυτό που πολλοί μέχρι πρόσφατα θεωρούσαν ακατόρθωτο: την ένταξή της στη ζώνη του Ευρώ, και τη δημιουργία ενός σταθερού μακροοικονομικού περιβάλλοντος με χαμηλό πληθωρισμό και επιτόκια, ανύπαρκτα δημόσια ελλείμματα και σταθερά μειούμενο χρέος.

Η επίτευξη των στόχων της ονομαστικής σύγκλισης δεν συντελέστηκε σε ένα περιβάλλον ύφεσης και με συμπίεση μισθών και εισοδημάτων. Οι άνω του κοινοτικού μέσου όρου ρυθμοί αύξησης της οικονομίας είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της απόστασης του ελληνικού κατά κεφαλή ΑΕΠ από το μέσο κοινοτικό όρο κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε μία δεκαετία, με ταυτόχρονη αύξηση των πραγματικών μισθών. Με αυτήν την έννοια, η σύγκλιση δεν ήταν απλώς ονομαστική, αλλά και πραγματική.

Η σύγκλιση φυσικά είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο. Δεν αναφέρεται μόνο στους μακροοικομικούς δείκτες, αλλά και σε θέματα απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής, περιβάλλοντος, λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και κατάρτισης, των υπηρεσιών υγείας, όπως επίσης και στην ικανότητα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας να καινοτομεί, να μετασχηματίζεται, να παρακολουθεί τις αλλαγές, να σχεδιάζει το μέλλον.

Στο βαθμό όμως που το φαινόμενο αυτό μπορεί να μετρηθεί, τόσο οι διαθέσιμοι στατιστικoί δείκτες και αναλύσεις διεθνών οργανισμών όσο και μία λιγότερο επιστημονική παρατήρηση της ελληνικής καθημερινότητας συνηγορούν στο συμπέρασμα ότι η χώρα μας σήμερα βρίσκεται σε μία σαφή τροχιά πραγματικής σύγκλισης.

Η πραγματική σύγκλιση συνεπώς συντελείται. Το ζητούμενο σήμερα όμως είναι η επιτάχυνση για τη διατηρησιμότητα των μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη γίνει σε ένα ολοένα και πιο ανταγωνιστικό και δύσκολο διεθνές περιβάλλον. Και αυτό γιατί οι μεταρρυθμίσεις είναι σαν το ποδήλατο. Όταν σταματάς – και ιδιαίτερα στην ανηφόρα - πέφτεις.

Η επιτάχυνση αυτή επιβάλλει έναν συγκερασμό ανάμεσα στις απαραίτητες διαρθρωτικές προσαρμογές στην οικονομία (απελευθερώσεις αγορών, ιδιωτικοποιήσεις, φορολογική και κανονιστική μεταρρύθμιση, στήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας,…) και στις πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού, ορθολογικού και κοινωνικά δίκαιου σύγχρονου κράτους πρόνοιας (βελτίωση των ενεργών πολιτικών απασχόλησης, μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας, ασφαλιστικό κλπ). Ενέχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην αγορά και απελευθέρωση της παραγωγικής δυναμικής της, με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης, απασχόλησης και πρόνοιας.

Πριν από μερικές ημέρες, στο Εαρινό Συμβούλιο Κορυφής της Βαρκελώνης η Ελληνική κυβέρνηση κατέθεσε ένα κείμενο θέσεων ενόψει της ανάληψης από τη χώρα μας της σκυτάλης της προώθησης της «ατζέντας της Λισαβώνας» κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας. Αυτές οι θέσεις προσδιορίζουν και το πλαίσιο για τις πολιτικές που στοχεύουν στην πραγματική σύγκλιση της χώρας μας, για την αντιμετώπιση των σύνθετων ζητημάτων που συνδυάζει το τρίγωνο «οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική ανάπτυξη, ποιότητα του περιβάλλοντος». Δίνουν έμφαση:

	Στον στόχο της πλήρους απασχόλησης, βασικού μοχλού για τη διατήρηση και εμβάθυνση της κοινωνικής συνοχής
	Στο στόχο της ανταγωνιστικότητας, με την προώθηση της επιχειρηματικότητας και τη στήριξη των μικρών επιχειρήσεων
	Στο στόχο της ολοκλήρωσης και διασύνδεσης αγορών, από τις χρηματοπιστωτικές έως τις αγορές ενέργειας και μεταφορών
	Στο στόχο της «ηλεκτρονικής Ευρώπης», με πρόσβαση σε ευρυζωνικές υποδομές και ανάλογο περιεχόμενο και υπηρεσίες για όλους τους πολίτες
	Στο στόχο της βιωσιμότητας, με τη χρήση καθαρών τεχνολογιών για το συγκερασμό ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος
	Στο στόχο της καλύτερης διακυβέρνησης, με μεταρρυθμίσεις για περισσότερη διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, συμμετοχή και δημοκρατία.

Η «ατζέντα της μεταρρύθμισης» λοιπόν περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών και δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Η πραγματική σύγκλιση είναι μία μάχη που κερδίζεται κάθε μέρα.

* Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου είναι Ειδικός Γραμματέας για την Κοινωνία της Πληροφορίας στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και συντονιστής στα θέματα της «Ατζέντας της Λισαβώνας» για την Ελληνική Προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2003