Πρόγραμμα Πίνδος: μία ακόμα φιλόδοξη προσπάθεια κενή περιεχομένου;

Το Πρόγραμμα Πίνδος ξεκίνησε φιλόδοξα πριν περίπου 4 χρόνια με στόχο να συμβάλει στην περιφερειακή ανάπτυξη μέσα από τη δημιουργία ενός ταμείου που θα διοχέτευε χρήματα στις τρεις περιφέρειες της Δυτ. Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της Ηπείρου με αφορμή την οροσειρά της Πίνδου. Ήταν μία πρωτότυπη ιδέα, η εξέλιξη όμως της οποίας δεν φαίνεται να δικαιώνει τον αρχικό της σχεδιασμό.

Καταρχάς, είναι ένα πρόγραμμα το οποίο εξασφαλίζει χρηματοδότηση από Εθνικούς Πόρους, και οι διαθέσιμοι πόροι είναι λίγοι. Είναι γνωστή η πολιτική της κυβέρνησης να μειώνει κάθε χρόνο τις δημόσιες επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ – είμαστε σήμερα στο επίπεδο του 1996!

Παράλληλα, ενώ στην αρχή είχε οριστεί στο συγκεκριμένο πρόγραμμα ως κριτήριο για τη συμμετοχή σε έργα, συγκεκριμένο υψόμετρο, σιγά-σιγά με το χρόνο το κριτήριο αυτό άλλαζε. Επιπλέον, ενώ αρχικά επρόκειτο για το Πρόγραμμα Ολοκληρωμένου Προγράμματος Βιώσιμης Ανάπτυξης Βόρειας Πίνδου, σύντομα μετονομάστηκε και Κεντρικής Πίνδου (3^η Επιτροπή Παρακολούθησης- Ιούλιος 2006) για να ονομαστεί τελικά Πρόγραμμα Ολοκληρωμένου Προγράμματος Βιώσιμης Ανάπτυξης της Πίνδου, αφαιρώντας τους λοιπούς γεωγραφικούς χαρακτηρισμούς (5^η Επιτροπή Παρακολούθησης- Ιούλιος 2007). Κι αυτό γιατί το πρόγραμμα επεκτείνεται συνεχώς, φτάνοντας πια μέχρι και την Στερεά Ελλάδα. Μένει να αποδειχτεί αν θα ακολουθήσει επακριβώς την έκταση της οροσειράς, ξεπερνώντας την Πελοπόννησο, υποθαλάσσια το Αιγαίο, για να φτάσει τελικά στην Κρήτη…

Το θέμα φυσικά δεν είναι ότι ένα πρόγραμμα επεκτείνεται, γεγονός θετικό για την περιφερειακή ανάπτυξη. Το πρόβλημα βρίσκεται στο ότι το πρόγραμμα διευρύνεται, χωρίς να ανταποκρίνεται στους στόχους του, ούτε καν στους αρχικούς. Διότι αυτό που τελικά γίνεται είναι να εντάσσονται διαρκώς καινούρια έργα, χωρίς ωστόσο να δίνονται τελικά τα χρήματα στους Δήμους, οι οποίοι αναγκάζονται να τα εξασφαλίζουν από αλλού, μένοντας σε άλλους στόχους τους ακάλυπτοι. Συνειδητοποιούμε, λοιπόν, ότι αν και μπορούσε να είναι ένα από τα πιο ευέλικτα προγράμματα, καταντά ένα δυσκίνητο και δύσχρηστο εργαλείο για τους Δήμους.

Η βιώσιμη και αειφόρος ανάπτυξη είναι ένα μεγάλο στοίχημα για την πατρίδα μας. Η Ελλάδα παραμένει κατά βάση αγροτική χώρα. Για το λόγο αυτό η δημιουργία προϋποθέσεων συγκράτησης του πληθυσμού και ιδιαίτερα προσέλκυσης νέων ανθρώπων πρέπει να αποτελεί βασική μας προτεραιότητα. Γι’ αυτό απαραίτητο είναι ένα εναλλακτικό αποκεντρωμένο μοντέλο ανάπτυξης που αξιοποιεί το αναπτυξιακό κοίτασμα της περιφέρειας, ενεργοποιεί και δίνει σημαντικό ρόλο στις τοπικές κοινωνίες, εκμεταλλεύεται θετικά τα οφέλη τους και τις καθιστά κινητήριο μοχλό σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο.