Παρέμβαση για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην κοινωνική ασφάλιση

Στη συζήτηση σχετικά με το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας «Σύσταση και Καταστατικό της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ Α.Ε.)» ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου έκανε την ακόλουθη παρέμβαση:

Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Θα τοποθετηθώ πάνω σε ένα άρθρο του νομοσχεδίου, το άρθρο 3 που αφορά το σκοπό της Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. και νομίζω ότι με το άρθρο αυτό λίγο πολύ δίνεται και ο τόνος για την λειτουργία της. Θα μιλήσω συγκεκριμένα για δυο εδάφια, το εδάφιο α’ και το εδάφιο η’. Το εδάφιο α’ αναφέρεται στο σκοπό της ΗΔΙΚΑ Α.Ε. ως «μελέτη, ανάπτυξη, λειτουργία, εκμετάλλευση, διοίκηση, διαχείριση και συντήρηση τμημάτων πληροφορικής και επικοινωνιών, εξοπλισμού, λογισμικού και υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση όλων των φορέων κοινωνικής ασφάλισης». Το εδάφιο η’ λέει ακριβώς το ίδιο αλλά και για άλλους φορείς του δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα, εφ’ όσον υποβληθεί σχετικό αίτημα.

Εδώ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, υπάρχουν δυο διαφορετικές λογικές για το πώς υλοποιούνται έργα πληροφορικής στο δημόσιο τομέα. Υπάρχει η παλιά λογική. Και η παλιά λογική αφορά μικρές αποσπασματικές παρεμβάσεις όπου ένας δημόσιος φορέας μπορούσε εκ των ενόντων να εκσυγχρονίζει τα συστήματά του και να φτιάχνει κάποιες καινούργιες εφαρμογές. Αυτή ήταν λίγο πολύ η λογική του Κ.Η.Υ.Κ.Υ. και καλώς κύριε Υπουργέ, πάτε σε μια αλλαγή του πλαισίου λειτουργίας ενός οργανισμού ο οποίος έχει προ πολλού ξεπεράσει την χρησιμότητά του.

Η άλλη λογική, η σύγχρονη λογική είναι η λογική στην οποία βρισκόμαστε εδώ και πολλά χρόνια κιόλας και είναι η λογική των ολοκληρωμένων πληροφοριακών συστημάτων, των ΟΠΣ και βεβαίως είναι και η λογική των ολοκληρωμένων υπηρεσιών όπου μια εταιρεία παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες σε ένα δημόσιο φορέα, δηλαδή δεν αναπτύσσει απλώς τα πληροφοριακά συστήματα αλλά του παρέχει και την ίδια την υπηρεσία που θέλει ο φορέας, βεβαίως κάτω από πολύ συγκεκριμένες δικλείδες ασφαλείας κ.ο.κ.

Με τον τρόπο με τον οποίο διατυπώνεται ο σκοπός της ΗΔΙΚΑ βρισκόμαστε κάπου ανάμεσα. Έχουμε ξεπεράσει την παλιά λογική, αλλά δεν είμαστε και στην καινούργια λογική, διότι δίνετε τη δυνατότητα στην ΗΔΙΚΑ Α.Ε. να κάνει λίγο πολύ τα πάντα. Και εδώ κύριε Υπουργέ, θα μου επιτρέψετε να μοιραστώ μαζί σας την εμπειρία την οποία έχω από το 1999, όταν ξεκινώντας το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, επιχειρήσαμε να δημιουργήσουμε ένα θεσμικό πλαίσιο για το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας».

Τότε ως ειδικός γραμματέας του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών είχα την ευθύνη της διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ακριβώς για τα θεσμικά όργανα τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ένα πολύπλοκο πρόγραμμα το οποίο κάλυπτε και καλύπτει ακόμη και τους τομείς της κοινωνικής ασφάλισης. Εκεί υπήρξε μια πολύ έντονη συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το τι ακριβώς θα έπρεπε να κάνει η «Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε.», μια ανώνυμη εταιρεία η οποία έγινε ακριβώς γιατί γνωρίζαμε τις αδυναμίες του δημόσιου τομέα να υλοποιήσει έργα πληροφορικής.

Το πέρας αυτής της σκληρής διαπραγμάτευσης ήταν η σαφέστατη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία μας έλεγε πολύ απλά ότι δεν είναι δυνατόν μια τέτοια ανώνυμη εταιρεία να συμβουλεύει, να βοηθά τους φορείς να ενσωματώσουν στη λειτουργική τους διαδικασία σύγχρονα, πολύπλοκα έργα πληροφορικής αλλά και να είναι ταυτοχρόνως και ο ανάδοχος παρόμοιων έργων.

Σήμερα, έρχεστε και κάνετε ακριβώς το αντίθετο. Με βάση την πρόταση νόμου που καταθέσατε η Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε. μπορεί να είναι υποψήφιος ανάδοχος σε ένα διαγωνισμό, τον οποίο θα προκηρύξει ένας δημόσιος φορέας, και να είναι έτσι ανταγωνίστρια οποιασδήποτε ιδιωτικής εταιρείας πληροφορικής, η οποία θα κάνει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Έτσι είναι διατυπωμένοι οι σκοποί αυτής της εταιρείας, αυτή η δυνατότητα της δίνεται να κάνει και εδώ υπάρχει σαφέστατο πρόβλημα.

Υπάρχει λοιπόν ένα ερώτημα, κύριε Υπουργέ: έχει αυτός ο νόμος κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Γιατί ο νόμος δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας μίας ανώνυμης εταιρείας, το μετοχικό κεφάλαιο της οποίας καλύπτει εξ’ ολοκλήρου το δημόσιο, και η οποία μπορεί να ανταγωνίζεται ιδιωτικές εταιρείες. Και μάλιστα αυτή η εταιρεία θα έχει και επιδοτήσεις και συγχρηματοδότηση από έργα που θα έρχονται από το Δ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, από το ΕΣΠΑ. Αυτό αποτελεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και έχει πρόβλημα συμβατότητας με το κοινοτικό δίκαιο.